Nét đặc sắc trong tư tưởng yêu nước Hồ Chí Minh
NÉT ĐẶC SẮC TRONG TƯ TƯỞNG YÊU NƯỚC HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN ĐÌNH BẮC*
Lịch sử Việt Nam đã ghi danh Hồ Chí hoạt động cách mạng sôi nổi của Người)
Minh - Lãnh tụ vĩ đại, Anh hùng giải đã hình thành nên những nét độc đáo, đặc
phóng dân tộc và thế giới công nhận là Nhà sắc riêng có của Người, tạo nên tư tưởng
văn hóa của nhân loại, có tầm ảnh hưởng yêu nước Hồ Chí Minh.
to lớn trong thế kỷ XX, nhưng Người vẫn
Theo chúng tôi, những nét độc đáo, đặc
chỉ giản dị nhận mình là một người yêu
sắc đó được thể hiện ở những đặc điểm
nước. Người nhấn mạnh: “Tôi luôn luôn là
sau đây:
một người yêu nước, tranh đấu cho độc lập
và thống nhất thật sự của Tổ quốc tôi”1.
Thứ nhất, lòng yêu nước ở Hồ Chí Minh
được thể hiện bằng hành động mang tính
khoa học và cách mạng.
Phải chăng, yêu nước ở Hồ Chí Minh có
những nét độc đáo và đặc sắc riêng?*
Ở Hồ Chí Minh, lòng yêu nước không
bao giờ dừng lại trong tâm thức, tư tưởng
Yêu nước là truyền thống quý báu của
dân tộc ta, được hình thành và phát triển
trong quá trình lịch sử lâu dài dựng nước hay tình cảm thuần túy, mà luôn được thể
và giữ nước, thường xuyên được bổ sung,
bồi đắp và phát huy vai trò to lớn để trở
thành chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, thành
giá trị thiêng liêng, lẽ sống cao đẹp, nguồn
tình cảm chủ đạo, định hướng giá trị trong
hành vi và lối ứng xử của mỗi con người
cũng như của cả cộng đồng dân tộc. Yêu
nước, tuy là mẫu số chung của toàn dân tộc
Việt Nam, nhưng độ đậm nhạt, nông sâu
của giá trị yêu nước trong mỗi con người
có những mức độ và sự thể hiện khác nhau.
Hồ Chí Minh là người con của dân tộc,
cũng mang trong mình đầy đủ những giá trị
cao quý của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam.
Song, với sự hội tụ đầy đủ, sự kết hợp
nhuần nhuyễn giữa điều kiện khách quan
(truyền thống yêu nước của dân tộc, bối
cảnh lịch sử trong nước và quốc tế, v.v.) và
nhân tố chủ quan (toàn bộ tình cảm, trí tuệ,
thiên tài, phẩm chất nhân cách và cuộc đời
hiện bằng hành động cụ thể, trong những
công việc cụ thể, thiết thực, tích cực đối
với đất nước. Người từng quan niệm:
“Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của
quý. Có khi được trưng bày trong tủ kính,
trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy. Nhưng
cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương,
trong hòm. Bổn phận của chúng ta là làm
cho những của quý kín đáo ấy đều được
đưa ra trưng bày. Nghĩa là phải ra sức giải
thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm
cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi
người đều được thực hành vào công việc
yêu nước, công việc kháng chiến”2. Chính
vì lẽ đó, Hồ Chí Minh luôn phê phán
những hiện tượng trốn tránh trách nhiệm
trước Tổ quốc, không dám đối mặt và vượt
qua những khó khăn, thử thách để hoàn
thành nhiệm vụ, hoặc những thái độ thờ ơ
trước vận mệnh của đất nước. Người phê
phán bệnh nói nhiều, thuyết giáo nhiều về
* ThS. Học viện Chính trị - Bộ Quốc phòng.
Nét đặc sắc trong tư tưởng yêu nước Hồ Chí Minh
13
cứu nước. Một cuộc hành trình với bao ý
nghĩa đẹp đẽ, cao cả, nhưng cũng chứa
đựng bao nỗi khó khăn, gian khổ và hiểm
nguy. Nhưng Hồ Chí Minh đã chấp nhận
tất cả, sẵn sàng đương đầu và dũng cảm
vượt qua với một nghị lực phi thường, ý
chí sắt đá và một tư duy độc lập, sáng tạo.
yêu nước, nhưng trong hành động thì tìm
cách thoái thác, né tránh.
Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất xứ
Nghệ giàu truyền thống yêu nước, đấu
tranh chống giặc ngoại xâm, cùng với ảnh
hưởng sâu sắc từ sự giáo dục mẫu mực của
gia đình và trực tiếp chứng kiến cảnh đất
nước bị chìm đắm trong đêm dài nô lệ của
chủ nghĩa thực dân, nên ở chàng thanh niên
Nguyễn Tất Thành (Hồ Chí Minh) đã sớm
hình thành lòng yêu nước, thương dân
nồng nàn, chí căm thù giặc sâu sắc. Và đó
cũng chính là động lực căn bản, mãnh liệt,
trực tiếp thúc đẩy Người ra đi tìm đường
cứu nước, giải phóng dân tộc. Nhưng, nếu
chỉ có vậy, thì Hồ Chí Minh cũng không
khác nhiều so với các bậc tiền bối Việt
Nam yêu nước khác, sẽ không tìm thấy con
đường cứu nước đúng đắn và yêu nước ở
Người có lẽ cũng chẳng có gì độc đáo. Sự
khác biệt của Hồ Chí Minh so với những
người khác đương thời chính là ở hành
động yêu nước, là phương thức hiện thực
hóa lòng yêu nước thành những hành động
cụ thể, đúng đắn, khoa học và cách mạng.
Sự kiện Người quyết định ra đi tìm
đường cứu nước theo một cách khác so với
những bậc tiền bối và đương thời, chính là
biểu hiện nét độc đáo, đặc sắc đầu tiên
trong tư tưởng yêu nước Hồ Chí Minh.
Tuy cùng chung hành trang là chủ nghĩa
yêu nước truyền thống Việt Nam và cùng
vì mục đích, lý tưởng cao cả là giải phóng
dân tộc, nhưng giữa các bậc yêu nước tiền
bối và đương thời (Phan Bội Châu, Phan
Châu Trinh...) với Hồ Chí Minh có những
nét khác nhau rất căn bản. Một bên là tìm,
học cái mới mà dân tộc chưa có để đem về
nước áp dụng và xem đó như là một chỗ
dựa, một cứu cánh; còn một bên là muốn
tìm hiểu các giá trị thật của cái mới và cả
cái ẩn giấu đằng sau nó. Nếu một bên chỉ
mới tiến đến sự tiếp nhận, thì bên kia muốn
đến tận nơi để tìm hiểu, xem cho rõ để tìm
ra cách làm thích hợp, hiệu quả. Điều đó đã
chứng minh sự khác nhau của mỗi bên về
tầm nhìn, về phương pháp tiến hành và
thực tế đã tạo ra những kết quả khác biệt.
Bên này là tiếp nhận và đưa về cái mới mà
dân tộc chưa có, nhưng không biết rằng nó
đã bắt đầu trở nên lỗi thời, lạc hậu so với
Thực tiễn đã minh chứng, vì độc lập dân
tộc, tự do và hạnh phúc của nhân dân, Hồ
Chí Minh đã quyết định thực hiện hành
động yêu nước của mình bằng việc tiến
hành một cuộc hành trình kéo dài suốt 30
năm, qua 3 đại dương, 4 châu lục và khảo
sát qua hơn 30 nước trên khắp thế giới để
tìm ra con đường cứu nước, cứu dân tộc.
Đó là một chuyến đi có một không hai sự phát triển của lịch sử nhân loại. Bên kia
trong lịch sử một đời người, gắn liền với với sự khảo nghiệm trực tiếp, phân tích, so
lịch sử một đất nước, một dân tộc. Một sánh giữa lý thuyết với kết quả thực tế của
chuyến đi của người con ưu tú của dân tộc,
mà hành trang chỉ có hai bàn tay trắng, với
một trái tim yêu nước nồng nàn, với khát
vọng cháy bỏng tìm con đường cứu dân,
các cuộc cách mạng điển hình trên thế giới
để lựa chọn nhằm tiếp nhận những giá trị
chung và mới của nhân loại; qua đó tìm ra
con đường cứu nước, cứu dân thích hợp
14
Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam – 1/2013
với hoàn cảnh, điều kiện cụ thể của đất
nước, phù hợp với xu thế vận động và phát
triển của thế giới. Những cố gắng của các
nhà yêu nước khác cũng chỉ làm bùng phát
một phong trào dân tộc, nuôi dưỡng ngọn
lửa yêu nước trong nhân dân và rốt cuộc
vẫn bị thất bại, không thể giải phóng dân
tộc, giải phóng đất nước khỏi ách thực dân,
phong kiến. Trong khi đó, với tư duy và
hành động yêu nước khoa học và cách
mạng, mang sắc thái, diện mạo và dấu ấn
riêng, Hồ Chí Minh đã đáp ứng đầy đủ yêu
cầu của lịch sử dân tộc, phản ánh đúng đắn
xu thế vận động và phát triển của thời đại.
Thông qua cuộc hành trình vĩ đại đến
với các dân tộc, chủng tộc ở các châu lục,
trải nghiệm qua thực tiễn đấu tranh cách
mạng ở nhiều nước, đặc biệt là tại nước
chính quốc (Pháp) đã nâng cao trí tuệ, làm
giàu tinh thần, văn hóa và mở rộng thế giới
quan của Người, làm cho tư tưởng yêu
nước ở Hồ Chí Minh không những được
tăng cường, mở rộng, mà còn thêm sâu sắc,
được bổ sung các giá trị yêu nước toàn
nhân loại. Đó là cơ sở nhận thức, giúp
Người thấu hiểu sự tương đồng và khác
biệt giữa triết lý phương Đông và phương
Tây, nhận thấy nguồn gốc trực tiếp của nỗi
thống khổ chung của các dân tộc thuộc địa
và những người lao động, không phân biệt
chủng tộc, màu da trên hành tinh này và đi
tới nhận định: vấn đề giải phóng dân tộc,
giải phóng con người không chỉ là nhu cầu
của dân tộc và nhân dân Việt Nam, mà còn
là của tất cả các dân tộc bị áp bức và nhân
dân cần lao trên toàn thế giới. Người khẳng
định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân
tộc, không có con đường nào khác là con
đường cách mạng vô sản”3.
Ra đi tìm đường cứu nước năm 1911,
trong vòng 10 năm tiếp theo, Hồ Chí Minh
đã tận dụng mọi cơ hội để đến được nhiều
nơi trên thế giới, như Singapo, Xri Lanca,
Ai Cập, Pháp, Angiêri, Tuynidi, Xênêgan,
Ghinê, Cônggô, Mỹ, Braxin, Anh, Tây Ban
Nha, Đức, Bỉ, Italia, Thụy Sĩ, v.v.. Với ý
chí kiên cường và lòng yêu nước nồng nàn,
Người sẵn sàng làm mọi nghề lao động
chân tay, như nấu bếp, làm vườn, vẽ thuê...
để sống, hòa mình vào phong trào cách
mạng của giai cấp công nhân ở các nước tư
bản chủ nghĩa, của các dân tộc bị áp bức,
bóc lột ở thuộc địa. Bằng lao động và hòa
vào dòng chảy của các sự kiện trên thế
giới, cuộc hành trình của Nguyễn Ái Quốc
- Hồ Chí Minh được tiến hành trong hàng
thập kỷ ở nước ngoài không chỉ để hiểu
biết thế giới, mà chính là quá trình học tập,
khảo sát, nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm thấu
hiểu để chọn lọc và tiếp thu những giá trị
văn hóa, văn minh của nhân loại. Mặt
khác, đây cũng là môi trường, điều kiện
quan trọng để thúc đẩy Hồ Chí Minh tiếp
tục hiện thực hóa tư tưởng và triết lý yêu
nước của mình.
Sau khi tìm thấy con đường cứu nước
đúng đắn cho dân tộc, hành động yêu nước
của Hồ Chí Minh tiếp tục được thể hiện ở
chỗ: cùng với việc thực hiện những nhiệm
vụ đối với phong trào cộng sản và công
nhân quốc tế, Người đã tích cực truyền bá
con đường cứu nước đó về Việt Nam,
chuẩn bị đầy đủ những tiền đề, điều kiện
về tư tưởng, chính trị và tổ chức để đưa tới
sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam
(3/2/1930) - nhân tố quyết định mọi thắng
lợi của cách mạng Việt Nam từ đó về sau.
Sự lựa chọn và hành động của Hồ Chí
Minh hoàn toàn phù hợp với trào lưu tiến
hóa của lịch sử, đã thức tỉnh, thôi thúc lớp
Nét đặc sắc trong tư tưởng yêu nước Hồ Chí Minh
15
lớp người Việt Nam yêu nước đi theo con
Lịch sử đã ghi nhận, vào nửa cuối thế kỷ
đường mà Người đã chọn, tập hợp được XIX, nước ta bị thực dân Pháp xâm lược
đông đảo quần chúng dưới ngọn cờ cách và đô hộ. Từ một quốc gia phong kiến độc
mạng để làm nên cuộc Tổng khởi nghĩa lập, thống nhất, nước ta trở thành một nước
Tháng Tám thành công, tiến hành hai cuộc thuộc địa, nửa phong kiến và bị chia cắt.
kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ Dân tộc ta với truyền thống yêu nước nồng
thắng lợi, đưa đất nước tới hòa bình, thống nàn, đã liên tiếp vùng lên chống thực dân
nhất, tiến lên chủ nghĩa xã hội. Có thể nói, Pháp. Song, các phong trào kháng Pháp
mỗi bước đi, mỗi thắng lợi của nhân dân ta đều lần lượt bị thất bại. Qua khảo nghiệm
dưới sự lãnh đạo của Đảng “đều gắn liền trong thực tiễn, chủ nghĩa yêu nước Việt
với cuộc đấu tranh cách mạng vô cùng sôi Nam truyền thống đã bộc lộ những hạn chế
nổi và đẹp đẽ của Hồ Chủ tịch. Toàn bộ trước yêu cầu của lịch sử dân tộc thời cận,
hoạt động của Người cùng với sự nghiệp hiện đại. Chủ nghĩa yêu nước lúc đó đã
của nhân dân ta và của Đảng ta là một trầm lắng lại và dường như chưa có
thiên anh hùng ca bất diệt của cách mạng phương hướng phát huy sức mạnh. Các
Việt Nam”4.
nhà cách mạng đều yêu nước, thương dân
sâu sắc, nhưng họ không tìm thấy con
đường, lực lượng và phương pháp cách
mạng đúng đắn để chiến thắng chủ nghĩa
thực dân, phong kiến. Sức mạnh to lớn của
chủ nghĩa yêu nước Việt Nam truyền thống
có nguy cơ trở thành một chủ nghĩa yêu
nước thuần túy tình cảm. Từ chỗ là một lực
lượng tinh thần có khả năng động viên và
tổ chức sức mạnh chiến đấu của toàn dân
trước đây, chủ nghĩa yêu nước ấy có thể
chỉ trở thành một nỗi niềm u hoài về cái
thời oanh liệt của dân tộc, những ước mơ
về một tương lai tươi sáng chưa biết bao
giờ mới đến.
Rõ ràng, yêu nước ở Hồ Chí Minh
không chỉ thể hiện bằng những hành động
cụ thể, đúng đắn, khoa học và sáng tạo, mà
còn chứa đựng những giá trị nhân văn cao
cả và sâu sắc, đem lại hiệu quả to lớn và
thiết thực. Hơn nữa, hành động yêu nước
của Người không phải là để phục vụ bản
thân, mà tất cả là phụng sự Tổ quốc, là vì
nhân dân, vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Đó
cũng là một nét độc đáo, đặc sắc trong tư
tưởng yêu nước Hồ Chí Minh.
Thứ hai, Hồ Chí Minh đã nâng chủ
nghĩa yêu nước Việt Nam lên tầm cao mới.
Tình hình đen tối sẽ không có lối thoát
nếu như chủ nghĩa yêu nước Việt Nam
truyền thống không gặp được hơi thở của
thời đại, không kết hợp được với một hệ tư
tưởng chính trị của một giai cấp tiên tiến.
Nói cách khác, cuộc khủng hoảng ngày
càng trầm trọng nếu không chuyển hướng
đường lối cứu nước theo lập trường của
giai cấp vô sản, nếu như không kết hợp chủ
nghĩa yêu nước Việt Nam truyền thống với
chủ nghĩa Mác - Lênin và nâng chủ nghĩa
Hồ Chí Minh là người Việt Nam yêu
nước, nhưng công lao to lớn của Người là
đã nâng chủ nghĩa yêu nước Việt Nam lên
tầm cao mới. Tầm cao ấy đã có ảnh hưởng
và tác động sâu sắc tới các dân tộc bị áp
bức trên toàn thế giới đang đấu tranh để
giành độc lập, tự do, dân chủ, hạnh phúc và
lẽ công bằng. Đây chính là biểu hiện đầy
đủ và sinh động nét đặc sắc trong tư tưởng
yêu nước Hồ Chí Minh.
16
Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam – 1/2013
yêu nước Việt Nam truyền thống lên một và được học hành. Người đã nêu ra chuẩn
tầm cao mới.
mực “trung với nước, hiếu với dân” và
phát triển những nội dung mới của chủ
nghĩa yêu nước. Đó là yêu nước dựa trên
quan điểm của giai cấp công nhân, yêu
nước trở thành tình yêu đối với nhân dân
lao động, những người cùng khổ trên toàn
thế giới. Người đã nêu ra giá trị, chuẩn
mực mới của chủ nghĩa yêu nước Việt
Nam hiện đại, đó là: “Yêu Tổ quốc, yêu
nhân dân phải gắn liền với yêu chủ nghĩa
xã hội, vì có tiến lên chủ nghĩa xã hội thì
nhân dân mình mới ngày một ấm no thêm,
Tổ quốc ngày một giàu mạnh thêm”5.
Chính sự kết hợp với chủ nghĩa Mác -
Lênin, tư tưởng cách mạng nhất của thời
đại thông qua con người vĩ đại Hồ Chí
Minh đã làm thay đổi bản chất của chủ
nghĩa yêu nước Việt Nam, đưa chủ nghĩa
yêu nước từ truyền thống lên hiện đại (hay
chủ nghĩa yêu nước Việt Nam thời đại Hồ
Chí Minh). Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam
hiện đại tiếp thu, kế thừa và phát triển
những giá trị tinh hoa truyền thống yêu
nước, như tình yêu quê hương, đất nước,
yêu thương giống nòi, ý thức phụng sự Tổ
quốc, tinh thần sẵn sàng xả thân hy sinh vì
dân, vì nước... Nhưng chủ nghĩa yêu nước
Việt Nam hiện đại đã mang trong mình cả
nội dung và hình thức mới, có bản chất giai
cấp và những biểu hiện cụ thể hoàn toàn
khác với chủ nghĩa yêu nước truyền thống.
Trong đó, cơ sở tư tưởng của chủ nghĩa
yêu nước Việt Nam hiện đại là chủ nghĩa
Mác - Lênin, lý tưởng độc lập dân tộc gắn
liền với chủ nghĩa xã hội. Đó chính là chủ
nghĩa yêu nước của thời đại mới, thuộc hệ
tư tưởng tiên tiến, cách mạng và khoa học,
trong bản thân nó luôn có sự hòa quyện
chặt chẽ giữa các yếu tố giai cấp, dân tộc
và nhân loại... Tư tưởng yêu nước Hồ Chí
Minh chính là sự thống nhất biện chứng
giữa các yếu tố đó.
Theo tư tưởng của Người, sự gắn bó
khăng khít giữa độc lập dân tộc và chủ
nghĩa xã hội là thuộc tính căn bản của cách
mạng Việt Nam và là bản chất của chủ
nghĩa yêu nước Việt Nam hiện nay. Chỉ có
giữ vững độc lập dân tộc khi gắn liền với
chủ nghĩa xã hội. Đó là điều kiện tiên
quyết và duy nhất để bảo vệ những thành
quả vĩ đại mà Đảng, nhân dân và quân đội
ta đã đổ biết bao mồ hôi, xương máu và
tính mạng của nhiều thế hệ người Việt
Nam mới giành lại được. Có giữ vững độc
lập dân tộc thì chúng ta mới có điều kiện
xây dựng chủ nghĩa xã hội thành công.
Hiện nay, chúng ta đang xây dựng đất
nước định hướng xã hội chủ nghĩa, tức là
định hướng theo những giá trị tốt đẹp, nhân
bản của chủ nghĩa xã hội, nhằm bảo vệ
vững chắc nền độc lập, tự do của đất nước,
vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của nhân
dân, tạo điều kiện cho mỗi người Việt Nam
phát triển và cống hiến nhiều hơn cho Tổ
quốc. Vì vậy, độc lập dân tộc gắn liền với
chủ nghĩa xã hội, yêu nước là yêu chủ
nghĩa xã hội. Người Việt Nam yêu nước là
người phấn đấu không mệt mỏi cho lý
Thứ ba, trong tư tưởng Hồ Chí Minh,
yêu nước gắn liền với yêu chủ nghĩa xã
hội, yêu nước thống nhất với tinh thần
quốc tế vô sản.
Yêu nước trong tư tưởng Hồ Chí Minh
về bản chất chính là yêu thương nhân dân.
Như Người đã nhiều lần khẳng định: Tôi
có một ham muốn tột bậc là làm sao nước
ta được độc lập, dân ta có cơm ăn, áo mặc
Nét đặc sắc trong tư tưởng yêu nước Hồ Chí Minh
17
tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. còn chứa đựng lòng tôn trọng đối với
những người, những quốc gia, các dân tộc
khác và nó cũng không bao giờ có chỗ
đứng cho tư tưởng bản vị và tư tưởng vị
quốc. Bởi vì theo Người, bản vị là “coi bộ
phận hoặc địa phương mình phụ trách như
một giang sơn riêng, kém phần hợp tác xã
hội chủ nghĩa, rốt cục làm hại cho cả việc
chung và việc riêng”8. Còn vị quốc là “chỉ
biết yêu trong nước mình mà khinh ghét
nước ngoài”9.
Nói yêu nước mà không yêu chủ nghĩa xã
hội, đòi từ bỏ con đường xã hội chủ nghĩa,
dù dưới bất kỳ hình thức nào và với góc độ
nào, thực chất là lập trường của những kẻ
đi ngược lại lợi ích của đất nước, giá trị và
truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Đảng ta
cũng nhiều lần khẳng định: “Ngày nay,
nước nhà đã hoàn toàn độc lập thì Tổ quốc
và chủ nghĩa xã hội là một. Chỉ có chủ
nghĩa xã hội mới làm cho nhân dân ta vĩnh
viễn thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, có cuộc
sống văn minh hạnh phúc. Chỉ có chủ
nghĩa xã hội mới đem đến cho nhân dân ta
quyền làm chủ đầy đủ, mới làm cho Tổ
quốc độc lập, tự do vững chắc và ngày
càng giàu mạnh”6.
Thực tế lịch sử đã khẳng định, Chủ tịch
Hồ Chí Minh không những là nhà yêu
nước chân chính, anh hùng dân tộc vĩ đại,
lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân và
nhân dân Việt Nam, mà Người còn là một
trong những nhà lãnh đạo xuất sắc, một
chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sản và
công nhân quốc tế. Cuộc đời, tư tưởng và
sự nghiệp cách mạng của Người chính là
hiện thân và tượng trưng cao đẹp của sự
gặp gỡ tất yếu, sự kết hợp nhuần nhuyễn,
sự thống nhất hữu cơ giữa chủ nghĩa yêu
nước chân chính và chủ nghĩa quốc tế vô
sản cao cả. Như khẳng định của Cố Thủ
tướng Phạm Văn Đồng: “Chủ tịch Hồ Chí
Minh là hình ảnh của sự gặp nhau giữa chủ
nghĩa yêu nước và chủ nghĩa xã hội, giữa
chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế
vô sản”10.
Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã
khẳng định, chủ nghĩa yêu nước Việt Nam
truyền thống gắn liền với chủ nghĩa xã hội
là bước nhảy vọt về chất, là tầm cao mới
của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam thời đại
Hồ Chí Minh. Nó tiếp tục đóng vai trò là
động lực tinh thần mạnh mẽ trong sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước và bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Tổ
quốc ta ngày nay.
Mặt khác, yêu nước trong tư tưởng Hồ
Chí Minh là chủ nghĩa yêu nước chân
chính, nên nó luôn có sự thống nhất hữu cơ
với chủ nghĩa quốc tế vô sản trong sáng,
cao cả trong hệ thống xã hội chủ nghĩa
trước đây và trong tinh thần hòa bình, hữu
nghị với phương châm "Việt Nam làm bạn
với tất cả các nước" ở thời đại ngày nay.
Tư tưởng yêu nước Hồ Chí Minh là độc
đáo và đặc sắc, hành động yêu nước của
Người là thiết thực và cách mạng, đóng
góp lớn lao vào tiến trình phát triển của
lịch sử dân tộc. Như Đại tướng Võ Nguyên
Giáp đã khẳng định: “Hồ Chí Minh là nhà
yêu nước vĩ đại. Tình yêu nước thương nòi
của Người sâu sắc bao la, không lấy gì so
sánh được. Bác Hồ đã cống hiến trọn cuộc
Đúng như Người đã chỉ rõ: “Tinh thần
yêu nước chân chính khác hẳn tinh thần “vị
quốc” của bọn đế quốc phản động. Nó là
một bộ phận của tinh thần quốc tế”7. Vì
thế, tư tưởng yêu nước của Hồ Chí Minh đời mình cho sự nghiệp cứu nước cứu
18
Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam – 1/2013
dân”11. Những nét đặc sắc trong tư tưởng
yêu nước của Người không những có giá
trị lịch sử sâu sắc, mà còn có ý nghĩa thời
6. Đảng Cộng sản Việt Nam, 1977. Văn kiện Đại
hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV, Nxb. Sự thật, Hà
Nội, tr.16 - 17.
đại to lớn, là tấm gương sáng, bài học quý 7. Hồ Chí Minh, 2002. Toàn tập, tập 6, Nxb.Chính
trị quốc gia, Hà Nội, tr.172.
giá để mỗi cán bộ, đảng viên cũng như mỗi
người Việt Nam yêu nước phấn đấu tu
dưỡng, rèn luyện và noi theo trong công
cuộc đổi mới toàn diện, đẩy mạnh sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước và hội nhập quốc tế hiện nay.
8. Hồ Chí Minh, 2000. Toàn tập, tập 9, Nxb.Chính
trị quốc gia, Hà Nội, tr.468.
9. Hồ Chí Minh, 2000. Toàn tập, tập 4, Nxb.Chính
trị quốc gia, Hà Nội, tr.333.
10. Phạm Văn Đồng, 1969. Tổ quốc ta, nhân dân
ta, sự nghiệp ta và người nghệ sĩ, Nxb.Văn học,
Hà Nội, tr.222.
___________________
Chú thích
11. Võ Nguyên Giáp, 1993. Tư tưởng Hồ Chí Minh
- Quá trình hình thành và phát triển, Nxb.Sự thật,
Hà Nội, tr.16.
1. Hồ Chí Minh, 2000. Toàn tập, tập 5, Nxb.Chính
trị quốc gia, Hà Nội, tr.575.
2. Hồ Chí Minh, 2000. Toàn tập, tập 6, Nxb.Chính
trị quốc gia, Hà Nội, tr.172.
______________________
Tài liệu tham khảo
3. Hồ Chí Minh, 2000. Toàn tập, tập 9, Nxb.Chính
trị quốc gia, Hà Nội, tr.314.
1. Bùi Đình Phong, 2011. Ý nghĩa lịch sử và giá trị
thời đại của sự kiện Bác Hồ ra đi tìm đường cứu
nước, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội.
4. Lê Duẩn, 1970. Dưới là cờ vẻ vang của Đảng, vì
độc lập tự do, vì chủ nghĩa xã hội, tiến lên giành
những thắng lợi mới, Nxb. Sự thật, Hà Nội, tr.35.
2. Viện Khoa học xã hội nhân văn quân sự, 2011.
Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh với con đường
cách mạng Việt Nam, Nxb. Chính trị quốc gia,
Hà Nội.
5. Hồ Chí Minh, 2000. Toàn tập, tập 9, Nxb.Chính
trị quốc gia, Hà Nội, tr.173.
7 trang
13/01/2024
11300
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nét đặc sắc trong tư tưởng yêu nước Hồ Chí Minh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- net_dac_sac_trong_tu_tuong_yeu_nuoc_ho_chi_minh.pdf
