Đề cương rút gọn môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác

Xem thêm tꢀi liꢁu cꢂa rꢃt nhiꢄu môn hꢅc tꢆi

https://web.facebook.com/groups/tailieubachkhoa/

I-SẢN XUẤT HÀNG HÓA (KHÁI NIỆM ,HAI ĐIỀU KIỆN RA ĐỜI VÀ

TỒN TẠI,ƯU THẾ HẠN CHẾ CỦA SXHH)

Khái Niꢁm: Là kiể u tổ chức kinh tế mà ở đó sản phẩm được sx ra để trao đổi hoặc

mua bán trên thị trường.

Hai đk ra đời

- Phân công lao động xã hội

- Sự tách biệt tương đối về mặt kinh tế của những người sản xuất

Đặc Trưng

- SXHH là SX để trao đổi và mua bán

- Lao động của người SXHH vừa mang tính tư nhân vừa mang tính xã hội

- Mục đích của SXHH là giá trị,là lợi nhuận chứ không phải giá trị sử dụng

Ưu Thế

- Sự phát triển của SXHH làm cho phân công lao động ngày càng sâu

sắc,chuyên môn hóa,hợp tác ngày càng tang,mỗi liên hệ ngành ,vùng thêm

chặt chẽ

- Tính tách biệt về kinh tế đòi hỏi người SXHH phải năng động,từ đó họ phải

ra sức cải tiến kỹ thuật,quy trình…

- SXHH với quy mô lớn là hình thức tổ chức kinh tế xã hội hiện đại phù hợp

với xu thế thời đại ngày nay

- Thúc đẩy giao lưu kinh tế,văn hóa

Hꢆn Chế

- Phân hóa giàu nghèo

- Tiềm ẩn khả năng khủng hoảng kinh tế

- Phá hủy môi trường sinh thái

II- HÀNG HÓA( KHÁI NIỆM VÀ 2 THUỘC TÍNH CỦA HÀNG HÓA,TÍNH

2 MẶT CỦA LĐSXHH,LƯỢNG GIÁ TRỊ VÀ CAC NHÂN TỐ ẢNH

HƯỞNG TỚI GIÁ TRỊ CỦA HÀNG HÓA

Xem thêm tꢀi liꢁu cꢂa rꢃt nhiꢄu môn hꢅc tꢆi

https://web.facebook.com/groups/tailieubachkhoa/

Khái niꢁm : Là sản phẩm của lao động,có thể thõa mãn nhu cầu nào đó của con

người thông qua trao đổi mua bán

2 Thuộc Tính Cꢂa Hàng Hóa

- Giá trị sử dụng : Có thể thõa mãn nhu cầu nào đó của con người. Mỗi 1 vật

có nhiều thuộc tính tự nhiên.Phát hiện dần trong quá trình phát triển của

khoa học kỹ thuật.là 1 phạm trù vĩnh viễn và chỉ được thể hiện khi con

người sử dụng hay tiêu dùng, nó là nội dung vật chất của của cải,không kể

hình thức xã hội của của cải đó như thế nào.

- Gía Trị: là hao phí LĐXH của ngành SXHH,là thuộc tính XH(quan hệ giữa

những người trong SXHH),là phạm trù lịch sử chỉ có trong KTHH.

Tính 2 mặt cꢂa lao động SXHH

- Lao động cụ thể : là lao động có ích dưới 1 hình thức chuyên môn nhất

định.Mỗi lao động cụ thể điều có mục đích riêng,đối tượng riêng, phương

tiện riêng, phương pháp riêng và kết quả riêng.

- Lao động trừu tượng: Chỉ có một cái chung,đều là phải tiêu phí sức óc,sức

bắp thịt và thần kinh của con người.Nó tạo ra giá trị,vì vậy nó là 1 phạm trù

lịch sử riêng có của SXHH

Lượng giá trị và các nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị hang hóa

- Giá trị hàng hóa được xét về mặt chất và lượng

+ Chất : do lao động trừu tượng của người sản xuất kết tinh trong hang hóa

+ Lượng : do hao phí nhiều hay ít để SX ra hàng hóa đó

Thời gian LĐXH cần thiết : là thời gian LĐ cần thiết để SX ra một hàng hóa

trong điều kiện trung bình của xã hội,hoặc 1 trình độ kỹ thuật,trình độ tổ chức quản

lý,trình độ người lao động với 1 cường độ trung bình của xã hội. Giá trị hàng hóa

do hao phí LĐ quyết định,thường là đo lường bằng thời gian.Thực tế, có nhiều

đơn vị kinh tế cùng SX 1 loại hàng hóa nên thời gian lao động để SX ra hàng hóa

khác nhau.Do đó lượng giá trị hàng hóa không thể tính bằng thời gia lao động ca

biệt mà nó được tính bằng thời gian lao động xã hội cần thiết để SX ra hàng hóa

đó.Vì vậy,không hẳn LĐ cá biệt nào càng dùng nhiều thời gian thì hàng hóa đó có

giá trị cao.

Xem thêm tꢀi liꢁu cꢂa rꢃt nhiꢄu môn hꢅc tꢆi

https://web.facebook.com/groups/tailieubachkhoa/

Các nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị cꢂa hàng hóa:

- Năng suất lao động( cá biệt- xã hội) và cường độ lao động

- Mức độ phức tạp của lao động( giản đơn- Phức tạp )

- Cấu thành lượng giá trị hàng hóa( Quá khứ(vật hóa)-Sống)

III-QUY LUẬT GIÁ TRỊ(NỘI DUNG,YÊU CẦU,TÁC ĐỘNG VÀ SỰ BIỂU

HIỆN CỦA QUY LUẬT GIÁ TRỊ TRONG NỀN SXHH)

NộI dung và yêu cầu:

- Đòi hỏi việc SX và lưu thông hàng hóa phải dựa trên cơ sở hao phí LĐXH

cần thiết để SX ra hàng hóa đó.Người SX phải điều chỉnh làm sao cho hao

phí LĐ cá biệt của mình phù hợp với mức chi phí mà xã hội chấp nhận được.

- QLGT thông qua giá cả thị trường.Giá cả là sự biểu hiện bằng tiền của giá

trị.Hàng hóa nào nhiều giá trị thì giá cả của nó cao và ngược lại.

- Giá cả trên thị trường có thể lớn hơn,nhỏ hơn hoặc bằng giá trị do sự tác

động của cạnh tranh,cung cầu,sức mua của đồng tiền.

- Sự lên xuống của giá cả thị trường tạo thành cơ chế tác động của QLGT

Tác Động:

- Điều tiết sản xuất( quy luật cung cầu) và lưu thông hàng hóa

- Kích thích cải tiến kỹ thuật,tăng năng suất lao động

- Sự phân hóa giữa những người sản xuất hàng hóa

Biểu hiꢁn: Những tác động của quy luật giá trị trong nền kinh tế hàng hóa có ý

nghĩa lý luận và thực tiễn hết sức to lớn.Một mặt chi phối sự chọn lựa tự nhiên,đào

thải các yếu kém,kích thích các nhân tố tích cực phát triển,măt khác,phân hóa XH

thành kẻ giàu người nghèo,tạo sự bất bình đẳng trong xã hội.

IV-HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG(KHÁI NIỆM,ĐK RA ĐỜI VÀ 2 THUỘC

TÍNH)

KHÁI NIỆM: là 1 thứ hàng hóa đặc biệt(toàn bộ thể lực và trí tuệ của 1 người),là

hàng hóa mà giá trị sử dụng của nó có đặc tính là nguồn gốc sinh ra giá trị,là sức

lao động được nhà tư bản tìm thấy trên thị trường.

Xem thêm tꢀi liꢁu cꢂa rꢃt nhiꢄu môn hꢅc tꢆi

https://web.facebook.com/groups/tailieubachkhoa/

ĐK RA ĐỜi :

- Người lao động được tự do về thân thể,làm chủ được sức lao động của mình

và có quyền bán sức lao động như 1 hàng hóa

- Người có sức lao động bị tước hết tư liệu sản xuất,để tồn tại buộc phải bán

sức lao động để sống.

2 THUỘC TÍNH:

Gía trị( yếu tố tinh thần và lịch sử)

- giá trị Những tư liệu sản xuất về vật chất và tinh thần cần thiết để tái sản

xuất sức lao động , duy trì đời sống của bản thân người công nhân.

- Chi phí đào tạo người công nhân

- Giá trị những tư liệu sinh hoạt vật chất và tinh thần cho con cái người công

nhân.

Giá trị sử dụng:

- Là quá trình SX ra 1 loạt HH nào đó

- Là quá trình sáng tạo ra cái mới

- Giá trị mới được sáng tạo ra phải lớn hơn giá trị sức lao động

- Là nguồn gốc trực tiếp tạo ra GT và GTTD

- Là chìa khóa để giải quyết mâu thuẫn công thức chung của tư bản.

V-TUẦN HOÀN VÀ CHU CHUYỂN CỦA TƯ BẢN

SXTB chủ nghĩa là sự thống nhất biện chứng giữa quá trình SX và lưu thông.

Tuần hoàn cꢂa TB

Công thức :

T-H

SLĐ

TLSX

…SX…

H’-T’

3 giai đoạn (2 giai đoạn lưu thông + một giai đoạn SX )

Xem thêm tꢀi liꢁu cꢂa rꢃt nhiꢄu môn hꢅc tꢆi

https://web.facebook.com/groups/tailieubachkhoa/

Giai đoạn 1( lưu thông)

Biểu hiện : :

T-H

SLĐ

-

TLSX

- Hình thái : Tư bản Tiền tệ

- Chức năng là mua các yếu tố cho quá trình SX,tức là biến TB tiền tệ thành

TB SX

Giai đoạn 2 ( Sản xuất)

Biểu hiện -H

SLĐ

TLSX

…SX… H’

- Hình thái : Tư Bản SX

- Chức năng thực hiện sự kết hợp 2 yếu tố tư liệu SX và sức LĐ để SX ra HH

mà trong đó giá trị của nó có giá trị thặng dư.

Giai đoạn 3 (Lưu thông) H’-T’

- Hình thái : TB HH

- Chức năng là thực hiện giá trị của khối lượng HH đã SX ra trong đó đã bao

hàm 1 lượng giá trị thặng dư.Nhà Tư bản trở lại thị trường với tư cách là

người bán hàng.HH của nhà TB đc chuyển thành tiền.

Chu chuyển cꢂa tư bản : là sự tuần hoàn của TB,nếu xét nó với tư cách là một

quá trình định kì đổi mới và thường xuyên lặp đi lặp lại.Thời gian chu chuyển của

tư bản là thời gian tư bản vận động hết một vòng tuần hoàn.Bao gồm :

- Thời gian SX

- Thời gian lưu thông

Thời gian chu chuyển của TB càng ngắn thì càng tạo ĐK cho giá trị thặng dư

được SX ra nhiều hơn,TB càng lớn nhanh hơn.

Tốc độ chu chuyển của TB là số vòng chu chuyển của TB trong 1 năm.

TƯ BẢN CỐ ĐỊNH ( Hao mòn hữu hình và hao mòn vô hình)

TƯ BẢN LƯU ĐộNG

Xem thêm tꢀi liꢁu cꢂa rꢃt nhiꢄu môn hꢅc tꢆi

https://web.facebook.com/groups/tailieubachkhoa/

VI-NGUYÊN NHÂN HÌNH THÀNH VÀ NHỮNG ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ CƠ

BẢN CỦA CNKTTB ĐỘC QUYỀN

NGUYÊN NHÂN :

- Khi nghiên cứu CNTB tự do cạnh tranh,Mác và Angghen đã dự báo

rằng:”Tự do cạnh tranh dẫn đến tập trung sản xuất,tập trung SX phát triển

đến 1 trình độ nhất định lại dẫn tới độc quyền”

- Các nhân tố dẫn đến sự tập trung SX :

+Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật thúc đẩy LLSX phát triển

+ Tín Dụng tư bản

+Cạnh tranh giữa các nhà tư bản

+Xuất hiện nhiều xí nghiệp lớn

+Khủng hoảng kinh tế

- Tập trung SX dẫn tới việc hình thành sự độc quyền trong SX

- Các xí nghiệp lớn cạnh tranh gay gắt dẫn đến sự thõa hiệp của các nhà TB

NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN:

- Tập trung SX và các tổ chức đôc quyền(5 hình thức độc quyền cơ bản)

- Tư bản tài chính và bọn đầu xỏ tài chính

- Xuất khẩu tư bản

- Sự phân chia thị trường thế giới về kinh tế giữa các tổ chức độc quyền

- Sự phân chia thế giới về lãnh thổ giữa các cường quốc đế quốc

VII-CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA GCCN VÀ ĐIỀU KIỆN QUY ĐỊNH

SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GCCN.

ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN:

- Là tập đoàn người LĐ trực tiếp hoặc gián tiếp vận hành những công cụ SX

có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại,có trình độ xã hội hóa ngày

càng cao.

Xem thêm tꢀi liꢁu cꢂa rꢃt nhiꢄu môn hꢅc tꢆi

https://web.facebook.com/groups/tailieubachkhoa/

- Về phương thức lao động : GCCN là sản phẩm của nền đại công nghiệp

- Về địa vị : Người CN không có tư liệu SX,do đó họ buộc phải bán sức lao

động để kiếm sống và do đó họ trở thành giai cấp vô sản.

ĐĂC ĐIỂM CỦA GCCNVN

- Ra đời trước giai cấp tư sản (đặc trưng của các nước thuộc địa)

- Chủ yếu xuất thân từ nông dân( dễ hình thành liên minh GCCN- GCND-

tầng lớp khác)

- GCCNVN sinh ra đã được kế thừa truyền thống đấu tranh bất khuất chống

giặc ngoại xâm

ĐIỀU KIỆN QUY ĐỊNH SỨ MỆNH

- Là giai cấp cơ bản SX ra của cải vật chất,tinh thần để đảm bảo cho sự tồn tại

và phát triển của xã hội.

- Là giai cấp đại biểu cho phương thức sản xuất mới

- GCCN có hệ thống tư tưởng khoa học và cách mạng làm nền tảng

- GCCN có Đảng Cộng Sản tiên phong lãnh đạo

- GCCN có khả năng tập hợp lực lượng để giải phóng bản thân mình và XH

- Về đặc điểm chính trị xã hội : là giai cấp tiên phong và tinh thần cách mạng

triệt để nhất,có ý thức tổ chức kỉ luật cao và có bản chất quốc tế.

VIII-THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CNXH

Tính tꢃt yếu :

- CNTB và CNXH khác nhau về bản chất. CNTB được xây dựng trên cơ sở

chế độ tư hữu TBCN về tư liệu SX;dựa trên chế độ áp bức bóc lột.CNXH

được xây dựng trên cơ sơ chế độ công hữu về tư liệu SX chủ yếu,tồn tại

dưới 2 hình thức là nhà nước và tập thể,không còn giai cấp đối kháng,không

còn tình trạng áp bức bóc lột.Muốn có XH như vậy cần phải có thời kì lịch

sử nhất định.

- CNXH được xây dựng trên nền SX đại công nghiệp có trình độ cao.Quá

trình phát triển của CNTB đã tạo ra tiền đề vật chất-kỹ thuật nhất định cho

CNXH nhưng cần thời gian tổ chức,sắp xếp lại.

- Các quan hệ XH của XHCN không tự nảy sinh trong lòng CNTB,chúng là

kết quả của quá trình xây dựng và cải tạo XHCN.

Xem thêm tꢀi liꢁu cꢂa rꢃt nhiꢄu môn hꢅc tꢆi

https://web.facebook.com/groups/tailieubachkhoa/

- Xây dựng CNXH là 1 công cuộc mới mẻ,khó khăn và phức tạp,cần phải có

thời gian để GCCN từng bước làm quen với những công việc đó.

Đặc điểm và thực chꢃt :

- Về kinh tế : Thời kì quá độ là thời kì tất yếu còn tồn tại 1 nền kinh tế nhiều

thành phần trong 1 hệ thống kinh tế quốc dân thống nhất.Các thành phần

kinh tế này tồn tại trong mối quan hệ thống nhất vừa mâu thuẫn vừa đấu

tranh.Mâu thuẫn giữa các thành phần kinh tế đó chỉ có thể được giải quyết

trong tiến trình xây dựng CNXH.

- Về chính trị : Do kết cấu của thời kì quá độ lên CNXH đa dạng và phức tạp

nên kết cấu giai cấp XH trong thời kì này cũng đa dạng phức tạp.THời kì

này có giai cấp CN ,GCND,tầng lớp trí thức,những người sản xuất nhỏ,tầng

lớp tư sản.

- Về tư tưởng văn hóa: Trong thời kì quá độ lên CNXH còn tồn tại nhiều yếu

tố tư tưởng văn hóa khác nhau.Bên cạnh tư tưởng XHCN còn tồn tại tư

tưởng tư sản,tiểu tư sản,tâm lý tiểu nông….Trên lĩnh vực văn hóa cũng tồn

tại nhiều yếu tố văn hóa cũ và mới,chúng thường xuyên đấu tranh với nhau.

Nội dung :

- Vꢄ kinh tế :Thực hiên việc sắp xếp, bố trí lại các LLSX hiện có của XH,cải

tạo QHXH cũ,xây dựng quan hệ xã hội mới theo hướng tạo ra sự phát triển

cân đối của nền kinh tế,đảm bảo phục vụ ngày càng tốt của NDLĐ.

- Vꢄ chính trị: tiến hành đấu tranh chống lại những thế lực thù địch,tiến hành

xây dựng cũng cố nhà nước và nền dân chủ XHCN ngày càng vững

mạnh,bảo đảm quyền làm chủ trong hoạt động kinh tế,chính trị,văn hóa,xã

hội của NDLĐ,xây dựng các tổ chức chính trị-xã hội thực sự là nơi thực hiện

quyền làm chủ của nhân dân lao động,xây dựng Đảng CS ngày càng trong

sạch,vững mạnh ngang tầm với các nhiệm vụ của mỗi thời kì lịch sử.

- Vꢄ tư tưởng- văn hóa : Thực hiện tuyên truyền,phổ biến tư tưởng khoa học

và cách mạng cảu GCCN trong toàn XH,khắc phục những tư tưởng và tâm

lý có ảnh hưởng tiêu cực đối với tiến trình xây dựng CNXH,xây dựng nền

văn hóa mới XHCN,tiếp thu giá trị tinh hoa của nền văn hóa trên thế giới.

- Vꢄ xã hội : Thực hiện việc khắc phục những tệ nạn XH do XH cũ để lại,

từng bước khắc phục sự chênh lệch phát triển giữa các vùng miền, các tầng

Xem thêm tꢀi liꢁu cꢂa rꢃt nhiꢄu môn hꢅc tꢆi

https://web.facebook.com/groups/tailieubachkhoa/

lớp dân cư trong XH nhằm mục tiêu bình đẳng,xây dựng mối quan hệ tốt

đẹp giữa người với người.

IX-KHÁI NIỆM VỀ VĂN HÓA VÀ NỀN VĂN HÓA XHCN.NỘI DUNG VÀ

PHƯƠNG THỨC XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA XHCN.

KHÁI NIỆM:

- Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo

ra bằng LĐ và hoạt động thực tiễn trong quá trình lịch sử của mình,biểu hiện

trình độ phát triển trong từng thời kì lịch sử nhất định

- Nꢄn văn hóa XHCN là nền văn hóa được xây dựng và phát triển trên nền

tảng hệ tư tưởng của giai cấp công nhân, do Đảng CS lãnh đạo nhằm thỏa

mãn nhu cầu không ngừng tăng lên về đời sống văn hóa tinh thần của nhân

dân, đưa nhân dân LĐ thực sự trở thành chủ thể sáng tạo và hưởng thụ văn

hóa.

NỘI DUNG:

- Cần phải nâng cao trình độ dân trí,hình thành đội ngũ tri thức của XH mới

- Xây dựng con người phát triển toàn diện

- Xây dựng lối sống XHCN

- Xây dựng gia đình văn hóa

PHƯƠNG THỨC:

- Giữ vững và tăng cường vai trò chủ đạo của hệ tư tưởng GCCN trong đời

sống tinh thần của XH

- Không ngừng tăng cường sự lãnh đạo của Đảng CS và vai trò quản lý của

nhà nước XHCN đối với hoạt động văn hóa

- Xây dựng nền văn hóa XHCN phải theo phương thức kết hợp giữa việc kế

thừa những giá trị trong di sản văn hóa dân tộc với tiếp thu có chọn lọc

những tinh hoa văn hóa của nhân loại.

- Tổ chức và lôi cuốn quần chúng ND vào các hoạt động và sáng tạo văn hóa.

Xem thêm tꢀi liꢁu cꢂa rꢃt nhiꢄu môn hꢅc tꢆi

https://web.facebook.com/groups/tailieubachkhoa/

Đề cương rút gọn môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin