Bài giảng Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin - Chương VI: Học thuyết về CNTB độc quyền và CNTB độc quyền nhà nước

Download

Chương VI

HỌC THUYẾT VỀ CNTB ĐỘC

QUYỀN VÀ CNTB ĐỘC QUYỀN

NHÀ NƯỚC

GIỚI THIỆU MỞ ĐẦU

CNTB

CTTD

Tiếp theo giai đoạn cạnh tranh tự

do, chủ nghĩa tư bản phá t triển lên

giai đoạn cao hơn là giai đoạn chủ

nghĩa tư bản độc quyền và sau đó

là chủ nghĩa tư bản độc quyền

nhà nước

CNTB

ĐQ

CNTB

ĐQNN

Thực chất đây là

những nấc thang

mới trong quá

trình phát triển và

điều chỉnh của

chủ nghĩa tư bản

cả về lực lượng

sản xuất và quan

hệ sản xuất để

thích ứng với

CNTB ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

CNTB ĐỘC QUYỀN

những biến động

mới trong tình

CNTB CẠNH TRANH TỰ DO

hình kinh tế và

chính trị thế giới

từ cuối thế kỷ XIX

và đầu thế kỷ XX

đến nay

Ph. Ăng

ghen

Các Mác

(1818-1883)

(1820-

1895)

C.Mác và Ph.Ăngghen đã dự báo rằng:

Cạnh tranh tự do sinh ra tích tụ và tập

trung sản xuất.

Tích tụ và tập trung sản xuất phát triển

đến một mức độ nào đó sẽ dẫn đến độc

quyền

Vận dụng sáng tạo

những nguyên lý của

chủ nghĩa Mác vào

điều kiện lịch sử mới

của thế giới, V.I. Lênin

đã chứng minh rằng

chủ nghĩa tư bản đã

bước sang giai đoạn

mới là chủ nghĩa tư

bản độc quyền.

V.I. Lê nin lãnh tụ giai cấp vô sản

Nga và thế giới

I.CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC

QUYỀN

1. Nguyên nhân chuyển

CNTB từ CTTD sang ĐQ

1. Nguyên nhân chuyển biến của chủ nghĩa tư

bản từ cạnh tranh tự do sang độc quyền.

 Sự phát triển của LLSX và tiến bộ khoa học kĩ

thuật.→đẩy nhanh quá trình tích tụ và tập trung

sản xuất, hình thành các xí nghiệp có quy mô lớn

 Thành tựu KHKT làm xuất hiện những ngành sản

xuất mới có quy mô lớn

 Sự tác động của các quy luật kinh tế làm biến đổi

cơ cấu kinh tế theo hướng tập trung sản xuất quy

mô lớn

 Cạnh tranh khốc liệt buộc các nhà TB tăng

quy mô tích lũy, cải tiến kỹ thuật công nghệ

để chiến thắng trong cạnh tranh

 Khủng hoảng kinh tế làm hàng loạt xí nghiệp

vừa và nhỏ phá sản→thúc đẩy nhanh quá

trình tích tụ và tập trung TB.

 Sự phát triển của hệ thống tín dụng TBCN

trở thành đòn bẩy thúc đẩy tập trung sản

xuất ra đời→ hình thành các công ty cổ phần,

ra đời các tổ chức độc quyền.

Khái quát nguyên nhân hình thành CNTBĐQ

LLSX

Tín dụng phát

KH – KT cuối thế

triển

kỷ XIX

CNTB

ĐQ

Khủng hoảng

Tác động của quy

luật kinh tế

kinh tế

Cạnh tranh

 Từ những nguyên

nhân phân tích ở trên

Lênin khẳng định: “..

tự do cạnh tranh đẻ ra

tập trung sản xuất, và

sự tập trung sản xuất

này khi phát triển tới

một mức độ nhất định

lại dẫn tới độc quyền”

 ( V.I. Lênin toàn tập, NXB

chính trị quốc gia Hà Nội,

2005, t. 27, tr. 402)

2. Những đặc điểm kinh tế cơ bản của

CNTB độc quyền

SỰ PHÂN CHIA

LÃNH THỔ

THẾ GIỚI

GIỮA CÁC

CƯỜNG QUỐC

ĐẾ QUỐC

SỰ

PHÂ N CHIA

THỊ TRƯỜNG

THẾ GIỚI

GIỮA CÁC

TỔ CHỨC ĐQ

XUẤT KHẨU

TƯ BẢN

TÀI CHÍ NH

VÀ BỌN

TẬP TRUNG

SẢN XUẤT

VÀ CÁ C

ĐẦU SỎ

TÀI CHÍ NH

TỔ CHỨC

ĐỘC QUYỀN

a,Tập trung sản xuất và các tổ chức độc

quyền

* Tập trung SX là gì?

Tập trung SX là sự mở rộng quy mô SX trên cơ

sở tập trung cá c yếu tố SX. Hay nó i cá ch khá c,

tập trung SX là quá trì nh tăng quy mô SX bằng

cá ch sá p nhập nhiều xí nghiệp nhỏ lại thành xí

nghiệp có quy mô lớn.

Những năm đầu thế kỉ XX:

❖ Đức: các xí nghiệp lớn:0,9%

 39,4% lao động

 75,3% sức hơi nước.

 77,2% điện lực toàn quốc.

 ở Mỹ: xí nghiệp lớn chiếm 1,1%

Chiếm 50% tổng sản lượng.

Xu hướng tập trung sx ngày càng

cao→ hình thành các tổ chức độc

quyền.

Tập trung sản xuất

Nhiều thương vụ sáp nhập chấn động năm 2012

 Nhà mạng Softbank của Nhật Bản mua lại 70% cổ phần của

nhà mạng lớn thứ ba tại Mỹ là Sprint: 20 tỷ USD.

 Tập đoàn nguyên liệu thô Glencore và công ty khai mỏ Xstrata

sáp nhập từ năm 2006 và tập đoàn mới có tổng giá trị thị

trường 90 tỷ USD.

 Hãng sản xuất lương thực khổng lồ của Thụy Sĩ Nestle đã mua

lại hãng sản xuất thức ăn trẻ em Pfizer Nutrition với giá11,85

tỷ USD

 Công ty Dầu khí hải dương Trung Quốc (CNOOC) mua lại

Công ty năng lượng Nexen của Canada, có thể sẽ làm gia tăng

ảnh hưởng của châu Á trong việc định giá dầu thô Brent toàn

cầu.

Tích tụ,

tập

trung SX

Cạnh tranh gay

Hình thành 1 số

ít xí nghiệp lớn

gắt

Thỏa hiệp,

thỏa thuận

Tổ chức độc

quyền

Tổ chức độc quyền.

- Khái niệm:

Tổ chức độc quyền là tổ chức liên minh giữa các nhà

TB lớn để tập trung trong tay phần lớn việc sản xuất và

tiêu thụ một số loại hàng hóa nào đó nhằm mục đích

thu được lợi nhuận độc quyền cao .

Tổ chức độc quyền ra đời tồn tại dưới các hình thức

cơ bản nào?

4 hình thức độc quyền cơ bản

CÁ CTEN

XANHDICA

TỜ- RỚT

CÔ NGXOOCXIOM

Hình thức tổ chức độc quyền CÁCTEN

THỎA THUẬN VỚI NHAU VỀ GIÁ CẢ

QUY MÔ SẢN LƯỢNG, TT TIÊU THỤ

KÌ HẠN THANH TOÁN…

CÁ CTEN

ĐỘC LẬP VỀ SẢN XUẤT

VÀ THƯƠNG NGHIỆP

CAM KẾT LÀM ĐÚNG HIỆP NGHỊ,

LÀM SAI SẼ BỊ PHẠT TIỀN

THEO QUY ĐỊNH CỦA HIỆP NGHỊ

Hình thức tổ chức độc quyền XANHDICA

ĐỘC LẬP VỀ

SẢN XUẤT

XANHDICA

MẤT ĐỘC LẬP VỀ LƯU THÔNG

CÓ BAN QUẢN TRỊ CHUNG QUẢN LÝ

Tải về để xem bản đầy đủ

48 trang Mãnh Khiết 13/01/2024 16160 Free

Download

Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin - Chương VI: Học thuyết về CNTB độc quyền và CNTB độc quyền nhà nước", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

bai_giang_nhung_nguyen_ly_co_ban_cua_chu_nghia_mac_lenin_chu.ppt