Hướng dẫn thực hành Nhập môn lập trình - Bài: Hàm trong C/C++ - Bùi Thị Danh
ĐH KHTN TP. HCM, Khoa CNTT/Nhập Môn Lập Trình
HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH
HÀM TRONG C/C++
1 Ý nghĩa
- Hàm gồm tập các dòng lệnh thực hiện một công việc độc lập
- Hàm cho phép cấu trúc chương trình, sử dụng lại source code.
2 Cú pháp
Kieu_tra_ve Ten_ham(kieu_1 tham_so_1,kieu_2 tham_so_2,…){
<Lệnh 1>;
<Lệnh 2>;
}
Trong đó,
- Kieu_tra_ve: tên của kiểu giá trị trả về, có thể là int, float, double, char.
Trong trường hợp hàm không trả về giá trị thì Kieu_tra_velà void
Để trả về giá trị của hàm, dùng lệnh return.
- Ten_ham: tên của hàm, dùng để gọi hàm về sau. Sinh viên có thể đặt tên tùy ý.
Lưu ý là:
Tên hàm nên thể hiện được tác dụng của hàm.
Tên hàm có thể chứa chữ cái, chữ số và dấu gạch dưới “_” và không bắt đầu
bằng chữ số
- Tham_so_1, tham_so_2: các giá trị đầu vào của hàm.
- Kieu_1, kieu_2: kiểu dữ liệu của tham số tương ứng.
Chú ý rằng, các hàm có thể có tên trùng nhau, nhưng phải khác kiểu tham số truyền
vào.
Ví dụ 1: hàm không trả về giá trị, không có tham số truyền vào
#include <stdio.h>
// Hàm in 5 câu "xin chao"
void InXinChao(){
for (int i = 0; i < 5; i++)
{
printf("xin chao!\n");
GVHD: Bùi Thị Danh
Page 1
ĐH KHTN TP. HCM, Khoa CNTT/Nhập Môn Lập Trình
}
}
void main()
{
// Gọi hàm
InXinChao();
}
Ví dụ 2: Hàm trả về giá trị, không có tham số truyền vào.
#include <stdio.h>
// Hàm tính tổng của các số tự nhiên từ 1 đến 5
int TinhTong(){
int sum = 0;
for (int i = 1; i <= 5; i++)
{
sum += i;
}
return sum; // trả về biến có kiểu là int
}
void main()
{
// Gọi hàm
int s = TinhTong();
printf("Tong cua 5 so tu nhien dau tien la %d", s);
}
Ví dụ 3: Hàm trả về giá trị, có một tham số truyền vào
#include <stdio.h>
// Hàm tính tổng của n số tự nhiên đầu tiên 1 -> n
int TinhTong(int n){
int sum = 0;
for (int i = 1; i <= n; i++)
{
sum += i;
}
return sum; // trả về biến có kiểu là int
}
void main()
{
int n = 0;
printf("Nhap gia tri cua n");
scanf("%d", &n);
GVHD: Bùi Thị Danh
Page 2
ĐH KHTN TP. HCM, Khoa CNTT/Nhập Môn Lập Trình
// Gọi hàm theo tên và truyền tham số. Lưu ý không ghi kiểu dữ liệu nữa
int s = TinhTong(n);
printf("Tong cua %d so tu nhien dau tien la %d", n, s);
}
Ví dụ 4: Hàm có giá trị trả về, có nhiều hơn một tham số truyền vào
#include <stdio.h>
// Hàm tính tổng 2 số thực a và b
float TinhTong(float a, float b){
int c = a + b;
return c;
}
void main()
{
float a = 0;
float b = 0;
printf("Nhap gia tri cua a");
scanf("%f", &a);
printf("Nhap gia tri cua b");
scanf("%f", &b);
// Gọi hàm theo tên và truyền tham số
float s = TinhTong(a, b);
printf("%f + %f = %f", a, b, s);
}
3 Truyền tham trị, tham chiếu
- Trong các ví dụ ở phần 2 thì các biến sẽ truyền giá trị của mình cho các tham số
hàm khi hàm tương ứng được gọi. Trường hợp này gọi là truyền tham trị.
- Truyền tham trị sẽ không làm thay đổi giá trị của biến truyền vào dù cho thay đổi
giá trị của tham số tương ứng trong hàm.
- Ví dụ truyền tham trị: Khi gọi hàm NhanDoi(a) thì giá trị của biến a, là 4, sẽ
được truyền vào trong hàm. Kết thúc hàm, giá trị biến a vẫn là 4 (mặc dù trong
hàm thực hiện nhân đôi a)
GVHD: Bùi Thị Danh
Page 3
ĐH KHTN TP. HCM, Khoa CNTT/Nhập Môn Lập Trình
#include <stdio.h>
// Nhân đôi giá trị của a
void NhanDoi(int a){
a = a * 2;
}
void main()
{
int a = 4;
// Gọi hàm theo tên và truyền tham số
NhanDoi(a);
printf("Gia tri cua a sau khi goi ham %d", a);
}
- C/C++ còn hỗ trợ truyền tham biến, cho phép thay đổi giá trị của tham số truyền
vào bên trong hàm.
- Để truyền tham biến, thêm dấu “&” vào trước tên của tham số hàm.
- Ví dụ truyền tham biến: Hàm NhanDoihỗ trợ truyền tham biến (dấu &) nên những
thay đổi lên avẫn còn hiệu lực sau khi hàm NhanDoi(a)được gọi. Nghĩa là, asẽ bị
thay đổi giá trị thành 8.
#include <stdio.h>
// Nhân đôi giá trị của a
float NhanDoi(int &a){
a = a * 2;
}
void main()
{
int a = 4;
// Gọi hàm theo tên và truyền tham số
NhanDoi(a);
printf("Gia tri cua a sau khi goi ham %d", a);
}
4 Khai báo hàm
Trong C/C++, chỉ có thể gọi hàm khi hàm đó đã được khai báo. Có 2 cách khai báo hàm:
Cách 1: Hàm cần được viết (định nghĩa) trước khi được gọi.
Chẳng hạn, trong ví dụ phần 3 thì hàm void NhanDoi(int a) được viết ở đầu tập
tin, trước khi nó được gọi trong hàm void main()
GVHD: Bùi Thị Danh
Page 4
ĐH KHTN TP. HCM, Khoa CNTT/Nhập Môn Lập Trình
Cách 2: khai báo prototype của hàm trước, còn phần định nghĩa hàm có thể viết sau khi
được gọi
Dưới đây là một ví dụ khai báo hàm.
#include <stdio.h>
// Khai báo hàm, chỉ cần ghi tên hàm, kiểu trả về và tham số,
// Khai báo kết thúc bằng dấu ";"
void NhanDoi(int a);
int TinhTong(int a, int b);
void main()
{
int a = 4;
int b = 5;
// Gọi hàm theo tên và truyền tham số
NhanDoi(a);
printf("Gia tri cua a sau khi goi ham %d", a);
int x = TinhTong(a, b);
printf("a + b = %d", x);
}
// Định nghĩa các hàm đã khai báo,
// và có thể đặt sau khi gọi ở hàm main
// Nhân đôi giá trị của a
void NhanDoi(int a){
a = a * 2;
}
// Hàm tính tổng 2 số nguyên a và b
int TinhTong(int a, int b){
int c = a + b;
return c;
}
GVHD: Bùi Thị Danh
Page 5
5 trang
22540
Free
Bạn đang xem tài liệu "Hướng dẫn thực hành Nhập môn lập trình - Bài: Hàm trong C/C++ - Bùi Thị Danh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- huong_dan_thuc_hanh_nhap_mon_lap_trinh_bai_ham_trong_cc_bui.pdf
