Giáo trình SolidWork 2001 - Chương 1: Môi trường làm việc

Ch-¬ng 1: M«i tr-êng lµm viÖc

1.1. Giao diÖn ch-¬ng tr×nh

SW lµ mét phÇn mÒm thiÕt kÕ ba chiÒu ®-îc sö dông rÊt réng r·i trong c¸c lÜnh vùc

kh¸c nhau: X©y dùng, KiÕn tróc, C¬ khÝ, ... ®-îc lËp tr×nh b»ng ng«n ng÷ Visual Basic (VB)

vµ sö dông c¸c c«ng nghÖ míi nhÊt vÒ lÜnh vùc ®å ho¹ m¸y tÝnh. C¸c vËt thÓ ®-îc biÓu

diÔn hÕt søc trùc quan, t¹o cho ng-êi sö dông c¶m gi¸c ®ang lµm viÖc trªn mét m« h×nh

thËt. Giao diÖn ch-¬ng tr×nh thuËn lîi cho ng-êi sö dông, kh«ng b¾t ng-êi dïng ph¶i nhí

tªn c¸c lÖnh mét c¸ch chi tiÕt, v× c¸c biÓu t-îng cña nót lÖnh trªn c¸c thanh c«ng cô ®· cho

ng-êi sö dông biÕt s¬ bé vÒ chøc n¨ng cña chóng.

H×nh 1.1:M«i tr-êng lµm viÖc SW.

1.2. Më mét b¶n vÏ SW

1.2.1. C¸c lo¹i b¶n vÏ cña SW

Trong SW cã 3 lo¹i b¶n vÏ:

•

Part (b¶n vÏ chi tiÕt): B¶n vÏ ®-îc sö dông ®Ó t¹o c¸c chi tiÕt riªng lÎ, do ®ã trong

b¶n vÏ chi tiÕt ng-êi sö dông kh«ng thÓ t¹o ®-îc 2 chi tiÕt trªn nã. B·n vÏ nµy

th-êng xuyªn ®-îc sö dông ®Ó thiÕt kÕ c¸c chi tiÕt 3D.

•

Assembly (b¶n vÏ l¾p): B¶n vÏ nµy liªn kÕt c¸c c¸c chi tiÕt trong b¶n vÏ chi tiÕt l¹i

víi nhau, ®Ó t¹o thµnh mét côm chi tiÕt hoÆc mét s¶n phÈm hoµn chØnh. B¶n vÏ l¾p

liªn kÕt c¸c chi tiÕt l¹i víi nhau do ®ã nÕu cã sù thay ®æi nµo tõ c¸c b¶n vÏ chi tiÕt th×

chi tiÕt t-¬ng øng trªn b¶n vÏ l¾p còng tù ®éng ®-îc cËp nhËt theo.

•

Drawing (b¶n vÏ kÜ thuËt): B¶n vÏ nµy chñ yÕu dïng ®Ó biÓu diÔn c¸c h×nh chiÕu

hoÆc c¸c mÆt c¾t tõ b¶n vÏ chi tiÕt hoÆc b¶n vÏ l¾p.

Trung t©m ph¸t triÓn vµ øng dông phÇn mÒm c«ng nghiÖp – §HBK Hµ Néi

1

Mèi liªn hÖ gi÷a c¸c b¶n vÏ trong m«i tr-êng SW (h×nh 1.2).

H×nh 1.2

1.2.2. T¹o mét b¶n vÏ

KÝch New trªn thanh c«ng cô, hoÆc chän File > New (Ctrl + N), hép tho¹i

New SolidWorks Document xuÊt hiÖn (h×nh 1.3). Trong Tab Template cã 3 lo¹i b¶n vÏ

(xem tiÕt 1.2.1), nh¸y ®óp (hoÆc kÝch chuét vµ chän OK) vµo biÓu t-îng cña lo¹i b¶n vÏ

cÇn t¹o.

H×nh 1.3

Trung t©m ph¸t triÓn vµ øng dông phÇn mÒm c«ng nghiÖp – §HBK Hµ Néi

2

1.2.3. Më mét b¶n vÏ ®· cã

Trong m«i tr-êng sö dông, kÝch Open

hép tho¹i Open xuÊt hiÖn (h×nh 1.4).

hoÆc chän File > Open trªn thanh Menu,

H×nh 1.4

ong Look in chän ®-êng dÉn ®Õn th- môc l-u tr÷ b¶n vÏ vµ kÝch OK.

Tr

Chó ý: Trong SW cã 3 lo¹i b¶n vÏ t-¬ng øng víi 3 kiÓu file víi phÇn më réng kh¸c nh

au.

•

sldPrt t-¬ng øng víi b¶n vÏ chi tiÕt (Part).

sldAsm t-¬ng øng víi b¶n vÏ l¾p (Assembly).

slddrw t-¬ng øng víi b¶n vÏ kü thuËt (Drawing).

•

1.2.4. Chän ®¬n vÞ ®o cho b¶n vÏ

Mét b¶n vÏ võa ®-îc t¹o th-êng cã ®¬n vÞ ®o dµi mÆc ®Þnh, ®-îc x¸c ®Þnh khi cµi

phÇn mÒm SW. Do vËy ng-êi sö dông cã thÓ thay ®æi ®¬n vÞ ®o cho phï hîp víi tiªu chuÈn

cña b¶n vÏ. §Ó thay ®æi ®¬n vÞ ®o, b¹n chän Tools > Options.

Hép tho¹i System Options – General xuÊt hiÖn, trong hép tho¹i System Options –

General,

chän

Tab

Document property, chän Units, hép

tho¹i

Document Property - Units xuÊt hiÖn (h×nh 1.5).

•

X¸c ®Þnh ®¬n vÞ dµi (Linear Units)

Th¶ ®Ó chän ®¬n vÞ ®o, trong SW cã c¸c hÖ thèng ®¬n vÞ ®o sau:

Milimeters, Centimeters, Meters, Inches, Feet, Feet & Inches, kÝch chuét ®Ó chän ®¬n vÞ

cÇn thiÕt. Trong Decimal Place chän cÊp chÝnh x¸c (sè ch÷ sè sau dÊu ph¶y). NÕu b¹n

chän ®¬n vÞ ®o lµ Inches hoÆc lµ Feet th× cã thªm lùa chän Decimal hoÆc Fraction.

Trung t©m ph¸t triÓn vµ øng dông phÇn mÒm c«ng nghiÖp – §HBK Hµ Néi

3

•

X¸c ®Þnh ®¬n vÞ ®o gãc (Angular Units)

Th¶ ®Ó x¸c ®Þnh ®¬n vÞ ®o gãc. SW gåm c¸c hÖ thèng ®¬n vÞ ®o gãc sau:

Deg/Min, Deg/min/sec, Radians. T-¬ng tù nh- ®¬n vÞ dµi, vµo Decimal Place ®Ó x¸c

®Þnh cÊp chÝnh x¸c cña gi¸ trÞ sè ®o gãc.

H×nh 1.5

1.3. Thªm bít chøc n¨ng vµ bËt t¾t thanh c«ng cô

C¸c lÖnh cña SW chñ yÕu ®-îc thùc hiÖn th«ng qua c¸c nót lÖnh trªn thanh c«ng cô.

V× vËy ng-êi sö dông ph¶i biÕt c¸ch thªm bít c¸c nót lÖnh cho thanh c«ng cô vµ bËt t¾t

thanh c«ng cô mét c¸ch linh ho¹t.

1.3.1. BËt t¾t thanh c«ng cô (Toolbars)

NhÊn chuét ph¶i trªn thanh Menu hoÆc chän View > Toolbars, b¶ng lùa chän c¸c

thanh c«ng cô xuÊt hiÖn. NÕu b¹n muèn bËt hoÆc t¾t thanh c«ng cô nµo th× dïng chuét tÝch

(check) vµo thanh c«ng cô cÇn lùa chän.

1.3.2. Thªm bít chøc n¨ng cho thanh c«ng cô

Sau khi thanh c«ng cô ®-îc bËt, nÕu trªn thanh c«ng cô ch-a cã nót lÖnh cÇn sö

dông th× cã thÓ tiÕn hµnh theo c¸c b-íc sau ®©y.

✓ NhÊn chuét

ph¶i

trªn

thanh

Menu

chän

Customize hoÆc

chän

Tools > Customize, hép tho¹i Customize xuÊt hiÖn (h×nh 1.6).

Trung t©m ph¸t triÓn vµ øng dông phÇn mÒm c«ng nghiÖp – §HBK Hµ Néi

4

✓ Trªn hép tho¹i nµy ng-êi sö dông cã thÓ chän Tab Toolbars ®Ó bËt t¾t thanh c«ng

cô. NÕu muèn thªm nót lÖnh cho mét thanh c«ng cô ®· ë trªn mµn h×nh ta chän Tab

Commands, t×m nót lÖnh ®ã trong Buttons øng víi c¸c thanh c«ng cô chøa trong

Categories, nhÊn chuét trªn nót lÖnh, kÐo-th¶ vµo thanh c«ng cô trong cöa sæ cña

b¶n vÏ.

H×nh 1.6

1.4. M«i tr-êng vÏ ph¸c

1.4.1. Giíi thiÖu

VÏ ph¸c lµ b-íc c¬ b¶n ®Çu tiªn ®Ó h×nh thµnh m« h×nh. M« h×nh t¹o thµnh trong SW

®-îc liªn kÕt víi biªn d¹ng cña chóng. Khi hiÖu chØnh biªn d¹ng, m« h×nh tù ®éng cËp nhËt

nh÷ng thay ®æi nµy.

Ta lµm viÖc trong m«i tr-êng vÏ ph¸c khi cÇn t¹o ra hoÆc hiÖu chØnh c¸c biªn d¹ng

cña m« h×nh. M«i tr-êng vÏ ph¸c bao gåm mÆt ph¼ng vÏ ph¸c (Sketch) vµ c¸c c«ng cô vÏ

ph¸c (Sketch Tools).

1.4.2. MÆt ph¼ng vÏ ph¸c lµ g× ?

MÆt ph¼ng vÏ ph¸c chøa c¸c ®èi t-îng h×nh häc t¹o thµnh biªn d¹ng cña vËt thÓ hoÆc

c¸c yÕu tè h×nh häc trong qu¸ tr×nh x©y dùng vËt thÓ (vÝ dô nh- quÜ ®¹o quÐt, trôc quay...).

M« h×nh ®-îc h×nh thµnh tõ c¸c biªn d¹ng vÏ ph¸c b»ng c¸ch chiÕu c¸c biªn d¹ng hoÆc

xoay c¸c biªn d¹ng.

Trung t©m ph¸t triÓn vµ øng dông phÇn mÒm c«ng nghiÖp – §HBK Hµ Néi

5

H×nh 1.7 minh ho¹ m« h×nh ®-îc h×nh thµnh b»ng c¸ch quay biªn d¹ng quanh trôc.

Biªn d¹ng

Trôc quay

H×nh 1.7

1.4.3. T¹i sao ph¶i t¹o mÆt ph¼ng vÏ ph¸c ?

C¸c m« h×nh 3D ®-îc t¹o thµnh dùa trªn nÒn t¶ng c¸c biªn d¹ng trªn nhiÒu mÆt

ph¼ng vÏ ph¸c kh¸c nhau vµ c«ng cô t¹o h×nh t-¬ng øng (Extrude, Revolve...). MÆt ph¼ng

vÏ ph¸c liªn kÕt víi m« h×nh. Do ®ã, khi ta thùc hiÖn hiÖu chØnh mÆt ph¼ng vÏ ph¸c, phÇn

m« h×nh t-¬ng øng sÏ thay ®æi theo.

1.4.4. KÝch ho¹t m«i tr-êng vÏ ph¸c

KÝch Sketch

trªn thanh c«ng cô Sketch hoÆc chän Insert > Sketch. Mét mÆt

ph¼ng vÏ ph¸c míi ®-îc t¹o (cã tªn mÆc ®Þnh Sketch1) trïng víi mÆt ph¼ng mµn h×nh, khi

®ã ta míi cã thÓ sö dông ®-îc c¸c lÖnh vÏ ph¸c 2D.

1.4.5. C«ng cô Select

KÝch Select

trªn thanh c«ng cô hoÆc chän Tools > Select, còng cã thÓ nhÊn

ph¶i chuét chän Select tõ Menu ng÷ c¶nh. Sau khi chøc n¨ng nµy ®-îc kÝch ho¹t th× ta cã

thÓ thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô sau:

vÏ

•

Chän nh÷ng ®èi t-îng cã trong mÆt ph¼ng

ph¸c.

•

KÐo mét ®èi t-îng hoÆc ®iÓm cuèi

(End Point) ®Ó thay ®æi h×nh d¹ng hoÆc vÞ

cña ®èi t-îng.

trÝ

thay

•

KÝch ®óp vµo kÝch th-íc (Dimension) ®Ó

®æi gi¸ trÞ.

Lùa chän c¸c c¹nh (Edge) hoÆc mÆt

(Face).

H×nh 1.8

Trung t©m ph¸t triÓn vµ øng dông phÇn mÒm c«ng nghiÖp – §HBK Hµ Néi

6

1.4.6. C«ng cô Grid (t¹o l-íi)

C«ng cô Grid dïng ®Ó t¹o l-íi trªn mÆt ph¼ng vÏ ph¸c ®Ó t¹o kiÒu kiÖn thuËn lîi

cho qu¸ tr×nh vÏ vµ t¹o kh¶ n¨ng b¾t ®iÓm trªn c¸c nót cña l-íi vÏ.

KÝch Grid

trªn thanh c«ng cô Sketch hoÆc chän Tools > Options. Hép tho¹i

Document Properties - Grid/Snap xuÊt hiÖn nh- h×nh 1.9.

1. Trong hép tho¹i, chän (check) hay huû bá (uncheck) hép kiÓm Display grid ®Ó bËt

hoÆc t¾t l-íi vÏ trªn mÆt ph¼ng vÏ ph¸c.

2. NhËp gi¸ trÞ cho hép Major grid spacing vµ Minor – lines per major. Gi¸ trÞ trong

Major grid spacing lµ kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c ®-êng th¼ng chÝnh (®-êng th¼ng nÐt

®Ëm trªn h×nh 1.8) trong mÆt ph¼ng vÏ ph¸c vµ gi¸ trÞ

trong Minor –

lines per major lµ sè « tÝnh theo ph-¬ng ngang (còng lµ sè « tÝnh theo ph-¬ng

®øng) gi÷a hai ®-êng th¼ng chÝnh.

3. Chän Snap only When grid is displayed (chÕ ®é b¾t ®iÓm chØ ho¹t ®éng khi hép

kiÓm Display grid ®-îc chän), khi ®ã dï b¹n cã chän Snap to points (bËt chÕ ®é

b¾t ®iÓm) mµ kh«ng chän Display grid th× chÕ ®é b¾t ®iÓm còng kh«ng ho¹t ®éng.

Ng-îc l¹i dï b¹n kh«ng chän Display grid nh-ng chän Snap to points th× chÕ ®é

b¾t ®iÓm vÉn ho¹t ®éng.

H×nh 1.9

Trung t©m ph¸t triÓn vµ øng dông phÇn mÒm c«ng nghiÖp – §HBK Hµ Néi

7

1.4.7. C«ng cô Modify Sketch

C«ng cô Modify Sketch di

chuyÓn, quay mÆt ph¼ng vÏ ph¸c, vµ

phãng to (thu nhá) ®ång thêi c¸c ®èi

t-îng trong mÆt ph¼ng ®ã.

c«ng

1. KÝch Modify

cô hoÆc

trªn thanh

chän

H×nh 1.10

Tools > Sketch Tool > Modify. Hép tho¹i Modify Sketch xuÊt hiÖn.

2. X¸c ®Þnh c¸c th«ng sè cho Modify Sketch.

•

Scale About: Lùa chän nµy cã ¶nh h-ëng ®Õn gèc phãng to hay thu nhá c¸c ®èi

t-îng trong mÆt ph¼ng vÏ ph¸c.

✓ NÕu lùa chän Sketch origin th× gèc tØ lÖ cña nã trïng víi gèc to¹ ®é cña mÆt ph¼ng

vÏ ph¸c.

mÆt ph¼ng vÏ ph¸c.

•

Factor: TØ lÖ phãng to hay thu nhá.

Translate: DÞch chuyÓn mÆt ph¼ng vÏ ph¸c däc theo c¸c trôc x vµ trôc y.

✓ Ta cã thÓ nhËp gi¸ trÞ dÞch chuyÓn vµo « X value vµ Y value, hoÆc cã thÓ kÐo chuét

theo 2 trôc x vµ y.

✓ NÕu chän Position selected point, khi ®ã ng-êi sö dông cÇn x¸c ®Þnh mét ®iÓm ®Æc

trong mÆt ph¼ng vÏ ph¸c. To¹ ®é cña ®iÓm ®-îc chän sÏ ®-îc biÓu thÞ trong hép

X value vµ Y value. NÕu ta thay ®æi c¸c gi¸ trÞ trong hép tho¹i vµ nhÊn phÝm

Enter th× toµn bé c¸c ®èi t-îng cã trong mÆt ph¼ng vÏ ph¸c sÏ di chuyÓn sao cho

to¹ ®é cña ®iÓm ®· chän trïng víi c¸c gi¸ trÞ ®· ®-îc x¸c ®Þnh trong hép X value vµ

Y value.

•

Cã thÓ quay mÆt vÏ ph¸c theo 2 c¸ch:

✓ NhËp gi¸ trÞ gãc quay cho « Rotate, hoÆc

✓ NhÊn chuét ph¶i vµ di chuyÓn chuét.

8

3. KÝch Close ®Ó ®ãng hép tho¹i.

Chó ý: Sau khi nhËp mét gi¸ trÞ bÊt kú trong b-íc 2, ng-êi sö dông cã thÓ nhÊn phÝ

m Enter ®Ó thÊy sù thay ®æi trªn mÆt ph¼ng vÏ ph¸c.

1.5. Thanh c«ng cô View (View Toolbar)

Thanh c«ng cô View cã chøc n¨ng chÝnh lµ ®iÒu khiÓn mµn h×nh ®å ho¹. T¹o ®iÒu

kiÖn thuËn lîi cho ng-êi sö dông trong qu¸ tr×nh thiÕt kÕ ®Ó cã thÓ quan s¸t, phãng to thu

nhá b¶n vÏ víi nhiÒu gãc ®é kh¸c nhau. V× vËy thanh c«ng cô nµy th-êng xuyªn ®-îc sö

dông trong qu¸ tr×nh vÏ.

1.5.1. C«ng cô Zoom to Fit

§-a tÊt c¶ c¸c ®èi t-îng cã trong b¶n vÏ lªn mµn h×nh quan s¸t.

KÝch Zoom to Fit

trªn thanh c«ng cô hoÆc chän View > Modify > Zoom to Fit.

1.5.2. C«ng cô Zoom to Area

Cã chøc n¨ng phãng to vïng ®-îc chän lªn toµn bé mµn h×nh quan s¸t.

1. KÝch Zoom to Area

Zoom to Area.

trªn thanh c«ng cô hoÆc chän View > Modify >

2. KÝch chuét x¸c ®Þnh ®Ønh thø nhÊt cña vïng, gi÷ chuét tr¸i vµ di chuyÓn chuét ®Õn

®Ønh ®èi diÖn.

1.5.3. C«ng cô Zoom in/out

Cã chøc n¨ng phãng to hay thu nhá mµn h×nh quan s¸t.

1. KÝch Zoom in/out

trªn thanh c«ng cô hoÆc chän View> Modify> Zoom In/Out.

2. NhÊn chuét tr¸i vµ rª chuét h-íng lªn phÝa trªn mµn h×nh ®Ó phãng to, ng-îc l¹i kÐo

xuèng d-íi mµn h×nh lµ thu nhá.

1.5.4. C«ng cô Rotate View: C«ng cô nµy th-êng xuyªn ®-îc sö dông trong qu¸ tr×nh vÏ,

nã cã t¸c dông xoay mµn h×nh ®å ho¹ ®Ó t¹o thuËn lîi khi vÏ.

1. KÝch Rotate View

trªn thanh c«ng cô hoÆc chän View > Modify > Rotate.

2. NhÊn chuét tr¸i vµ di chuyÓn chuét ®Ó quay mµn h×nh quan s¸t.

Chó ý: Chän View > Modify > Rotate About Screen Center ®Ó quay ®èi t-îng xun

Gi÷ phÝm Shift vµ nhÊn phÝm di chuyÓn ®Ó quay ®èi t-îng quanh 2 trôc däc vµ ngang

n»m trªn mÆt ph¼ng quan s¸t víi c¸c gãc 90⁰. NhÊn phÝm Alt vµ c¸c phÝm di chuyÓn ®Ó qu

ay ®èi t-îng quanh trôc vu«ng gãc víi mµn h×nh quan s¸t.

1.5.3. C«ng cô Pan: C«ng cô nµy cã chøc n¨ng di chuyÓn mÆt ph¼ng quan s¸t theo 2

ph-¬ng ngang vµ däc theo mµn h×nh.

9

1. KÝch

trªn thanh c«ng cô hoÆc chän View > Modify > Pan.

2. Gi÷ chuét vµ di chuyÓn chuét theo h-íng mµ b¹n muèn.

Chó ý: B¹n cã thÓ gi÷ phÝm Ctrl vµ nhÊn phÝm mòi tªn ®Ó di chuyÓn mµn h×nh quan s¸t the

o 2 ph-¬ng ngang vµ däc mµn h×nh.

10