Giáo trình Kế toán doanh nghiệp
Ch-¬ng 1
Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n trong doanh nghiÖp
1.1. Vai trß, nhiÖm vô kÕ to¸n trong doanh nghiÖp
1.1.1. Kh¸i niÖm
KÕ to¸n cã lÞch sö ph¸t triÓn kh¸ l©u ®êi, xuÊt hiÖn cïng víi s¶n xuÊt hµng ho¸, vµ dÇn ph¸t triÓn
thµnh mét nghÒ, mét lÜnh vùc chuyªn m«n. Kh¸i niÖm kÕ to¸n cã thÓ ®-îc tiÕp cËn tõ nhiÒu gãc ®é hÕt
søc kh¸c nhau: nhµ nghiªn cøu lý luËn, nhµ qu¶n lý vÜ m«, nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp, héi nghÒ nghiÖp
kÕ to¸n, ng-êi sö dông th«ng tin kÕ to¸n liªn quan... cho nªn c¸ch tr×nh bµy kh¸i niÖm kÕ to¸n cã thÓ
kh¸c nhau.
Trong cuèn “tõ ®iÓn thuËt ng÷ kÕ to¸n” cña PGS.TS §Æng V¨n Thanh cho r»ng: “KÕ to¸n lµ quy
tr×nh ghi chÐp, ®¸nh gi¸, chuyÓn ®æi vµ th«ng tin vÒ c¸c sè liÖu tµi chÝnh”.
Trong cuèn “KÕ to¸n - c¬ së cña c¸c quyÕt ®Þnh kinh doanh” cña c¸c t¸c gi¶ Walter.B.Meisg,
Robert F.Meigs, th× “kÕ to¸n lµ nghÖ thuËt ®o l-êng, ph¶n ¸nh, truyÒn ®¹t vµ gi¶i thÝch ho¹t ®éng tµi
chÝnh kÕ to¸n”.
Theo Ronald. J. Thacker tr×nh bµy trong cuèn “Nguyªn lý kÕ to¸n Mü” th×: “KÕ to¸n lµ mét
ph-¬ng ph¸p cung cÊp th«ng tin cÇn thiÕt cho qu¶n lý cã hiÖu qu¶ vµ ®Ó ®¸nh gi¸ ho¹t ®éng cña mäi tæ
chøc”.
Theo c¸c nhµ khoa häc Häc viÖn Tµi chÝnh, cho r»ng: kÕ to¸n lµ khoa häc thu nhËn, xö lý vµ
cung cÊp toµn bé th«ng tin vÒ tµi s¶n vµ sù vËn ®éng cña tµi s¶n (hay toµn bé th«ng tin vÒ tµi s¶n vµ c¸c
ho¹t ®éng kinh tÕ tµi chÝnh) trong c¸c ®¬n vÞ nh»m kiÓm tra toµn bé tµi s¶n vµ c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ tµi
chÝnh cña ®¬n vÞ ®ã.
Theo LuËt kÕ to¸n ViÖt Nam: kÕ to¸n lµ c«ng viÖc thu thËp, xö lý, kiÓm tra, ph©n tÝch vµ cung
cÊp th«ng tin kinh tÕ, tµi chÝnh d-íi h×nh thøc gi¸ trÞ, hiÖn vËt vµ thêi gian lao ®éng.
Cho dï cã nh÷ng nhËn thøc quan ®iÓm vÒ kÕ to¸n ë nh÷ng ph¹m vi, gãc ®é kh¸c nhau, tùu chung
l¹i ®Òu thõa nhËn kÕ to¸n võa lµ mét khoa häc qu¶n lý, võa lµ mét nghÖ thuËt tæ chøc th«ng tin, lµ mét
bé phËn cÊu thµnh quan träng cña hÖ thèng c«ng cô qu¶n lý kinh tÕ tµi chÝnh. KÕ to¸n cã nh÷ng ph-¬ng
ph¸p riªng, ®éc lËp vµ cã nh÷ng ng«n ng÷ nghÒ nghiÖp mang nhiÒu mµu s¾c riªng biÖt, dùa trªn nh÷ng
nguyªn lý lµm nÒn t¶ng lý luËn, lµ ®¹o lý quan träng ®Ó x©y dùng chÕ ®é kÕ to¸n cña tõng quèc gia,
còng nh- viÖc hµnh nghÒ kÕ to¸n ë c¸c ®¬n vÞ kÕ to¸n.
KÕ to¸n ë ®¬n vÞ kÕ to¸n gåm: kÕ to¸n tµi chÝnh vµ kÕ to¸n qu¶n trÞ.
KÕ to¸n tµi chÝnh lµ viÖc thu thËp, xö lý, ph©n tÝch vµ cung cÊp th«ng tin kinh tÕ, tµi chÝnh b»ng
c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh cho mäi ®èi t-îng cã nhu cÇu sö dông th«ng tin cña ®¬n vÞ kÕ to¸n.
KÕ to¸n qu¶n trÞ lµ viÖc thu thËp, xö lý, ph©n tÝch vµ cung cÊp th«ng tin kinh tÕ, tµi chÝnh theo
yªu cÇu qu¶n trÞ vµ quyÕt ®Þnh kinh tÕ tµi chÝnh trong néi bé ®¬n vÞ kÕ to¸n.
1
Khi thùc hiÖn c«ng viÖc kÕ to¸n tµi chÝnh vµ kÕ to¸n qu¶n trÞ, ®¬n vÞ kÕ to¸n ph¶i thùc hiÖn kÕ
to¸n tæng hîp vµ kÕ to¸n chi tiÕt.
KÕ to¸n tæng hîp ph¶i thu thËp, xö lý, ghi chÐp vµ cung cÊp th«ng tin tæng qu¸t vÒ ho¹t ®éng
kinh tÕ, tµi chÝnh cña ®¬n vÞ. KÕ to¸n tæng hîp sö dông ®¬n vÞ tiÒn tÖ ®Ó ph¶n ¸nh t×nh h×nh tµi s¶n,
nguån h×nh thµnh tµi s¶n, t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh tÕ, tµi chÝnh cña ®¬n vÞ kÕ to¸n.
KÕ to¸n chi tiÕt ph¶i thu thËp, xö lý, ghi chÐp vµ cung cÊp th«ng tin chi tiÕt b»ng ®¬n vÞ tiÒn tÖ,
b»ng ®¬n vÞ hiÖn vËt vµ b»ng ®¬n vÞ thêi gian lao ®éng theo tõng ®èi t-îng kÕ to¸n cô thÓ trong ®¬n vÞ
kÕ to¸n.
1.1.2. Vai trß cña kÕ to¸n trong c«ng t¸c qu¶n lý
KÕ to¸n bao gåm viÖc thiÕt kÕ vµ tæ chøc c¸c hÖ thèng th«ng tin kinh tÕ, tµi chÝnh, chuÈn bÞ c¸c
b¸o c¸o tµi chÝnh, nghiªn cøu chi phÝ, ph¸t triÓn c¸c dù b¸o, ¸p dông m¸y tÝnh vµo xö lý kÕ to¸n, ph©n
tÝch vµ lý gi¶i c¸c th«ng tin kÕ to¸n trong viÖc ra c¸c quyÕt ®Þnh kinh doanh.
Vai trß cña kÕ to¸n trong c«ng t¸c kÕ to¸n ®-îc thÓ hiÖn trªn c¸c mÆt sau:
Thø nhÊt, kÕ to¸n cung cÊp th«ng tin kinh tÕ tµi chÝnh cña ®¬n vÞ kÕ to¸n cho c¸c ®èi t-îng sö
dông th«ng tin.
- Th«ng tin kinh tÕ, tµi chÝnh kÕ to¸n cung cÊp th«ng qua viÖc ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô kinh tÕ tµi
chÝnh ph¸t sinh trong doanh nghiÖp b»ng hÖ thèng ph-¬ng ph¸p cña kÕ to¸n ®Ó thu nhËn xö lý vµ ph©n
tÝch th«ng tin.
- Th«ng tin kÕ to¸n cung cÊp trªn c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh cã gi¸ trÞ ph¸p lý vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh
còng nh- t×nh h×nh kinh doanh cña ®¬n vÞ kÕ to¸n vµ sö dông ®Ó c«ng bè c«ng khai theo quy ®Þnh cña
ph¸p luËt.
- Th«ng tin kÕ to¸n lµ c¬ së ®Ó x©y dùng vµ xÐt duyÖt kÕ ho¹ch dù to¸n, quyÕt to¸n.
C¸c ®èi t-îng sö dông th«ng tin cña kÕ to¸n lµ: c¬ quan chøc n¨ng Nhµ N-íc (c¬ quan thuÕ, c¬
quan Tµi chÝnh, c¬ quan Thèng kª...), c¸c nhµ ®Çu t-, c¸c nhµ cung cÊp, c¸c kh¸ch hµng, c«ng nh©n
viªn, Héi ®ång qu¶n trÞ, c¸c nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp... Nh÷ng th«ng tin kÕ to¸n cÇn cung cÊp lµ:
- Th«ng tin vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp: c¸c yÕu tè cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn viÖc
x¸c ®Þnh vµ ®¸nh gi¸ t×nh h×nh tµi chÝnh lµ tµi s¶n, nî ph¶i tr¶ vµ vèn chñ së h÷u.
- Th«ng tin vÒ t×nh h×nh kinh doanh: Lîi nhuËn lµ th-íc ®o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña
doanh nghiÖp. C¸c yÕu tè liªn quan trùc tiÕp ®Õn viÖc x¸c ®Þnh lîi nhuËn lµ doanh thu, thu nhËp kh¸c vµ
chi phÝ.
Thø hai, th«ng qua qu¸ tr×nh thu thËp, xö lý, ph©n tÝchvµ cung cÊp th«ng tin cña kÕ to¸n lµ c¬ së
kiÓm tra gi¸m s¸t t×nh h×nh tµi chÝnh còng nh- t×nh h×nh ho¹t ®éng ëan xuÊt kinh doanh cña doanh
2
nghiÖp, kiÓm tra viÖc chÊp hµnh c¸c chÝnh s¸ch, chÕ ®é vÒ qu¶n lý kinh tÕ tµi chÝnh. Tµi liÖu, sè liÖu kÕ
to¸n lµ c¬ së ®Ó xem xÐt, xö lý vi ph¹m ph¸p luËt.
1.1.3. C¸c yªu cÇu c¬ b¶n ®èi víi kÕ to¸n
§Ó thùc hiÖn tèt vai trß quan träng cña kÕ to¸n trong c«ng t¸c qu¶n lý vi m« vµ vÜ m«, th«ng tin
kÕ to¸n cung cÊp ®¶m b¶o ®¸ng tin cËy, tr¸nh rñi ro trong viÖc sö dông th«ng tin kÕ to¸n cho c¸c ®èi
t-îng sö dông th«ng tin, ®ßi hái c«ng t¸c kÕ to¸n ph¶i ®¸p øng ®-îc c¸c yªu cÇu c¬ b¶n:
- Trung thùc: c¸c th«ng tin vµ sè liÖu kÕ to¸n ph¶i ®-îc ghi chÐp vµ b¸o c¸o trªn c¬ së c¸c b»ng
chøng ®Çy ®ñ, kh¸ch quan vµ ®óng víi thùc tÕ, b¶n chÊt néi dung vµ gi¸ trÞ cña nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t
sinh.
- Kh¸ch quan: C¸c th«ng tin vµ sè liÖu kÕ to¸n ph¶i ®-îc ghi chÐp vµ b¸o c¸o ®óng víi thùc tÕ,
kh«ng bÞ xuyªn t¹c, kh«ng bÞ bãp mÐo. Yªu cÇu nµy ®ßi hái c¸c sè liÖu, th«ng tin kÕ to¸n cung cÊp ph¶i
dùa trªn nh÷ng sù kiÖn cã tÝnh kh¸ch quan cã thÓ kiÓm tra ®-îc.
- §Çy ®ñ: mäi nghiÖp vô kinh tÕ, tµi chÝnh ph¸t sinh liªn quan ®Õn kú kÕ to¸n ph¶i ®-îc ghi chÐp
vµ b¸o c¸o ®Çy ®ñ, kh«ng bÞ bá sãt.
- KÞp thêi: c¸c th«ng tin vµ sè liÖu kÕ to¸n ph¶i ®-îc ghi chÐp vµ b¸o c¸o kÞp thêi, ®óng hoÆc
tr-íc thêi h¹n quy ®Þnh.
- DÔ hiÓu: c¸c th«ng tin vµ sè liÖu kÕ to¸n tr×nh bµy trong b¸o c¸o tµi chÝnh ph¶i râ rµng, dÔ hiÓu
®èi víi ng-êi sö dông th«ng tin. Ng-êi sö dông ë ®©y ®-îc hiÓu lµ ng-êi cã hiÓu biÕt vÒ kinh doanh, vÒ
kinh tÕ, tµi chÝnh, kÕ to¸n ë møc trung b×nh. Th«ng tin vÒ nh÷ng vÊn ®Ò phøc t¹p trong b¸o c¸o tµi chÝnh
ph¶i ®-îc gi¶i tr×nh trong phÇn thuyÕt minh.
- Liªn tôc: Th«ng tin, sè liÖu kÕ to¸n ®-îc ph¶n ¸nh liªn tôc tõ khi ph¸t sinh ®Õn khi kÕt thóc
ho¹t ®éng kinh tÕ, tµi chÝnh, liªn tôc tõ khi thµnh lËp ®¬n vÞ kÕ to¸n ®Õn khi chÊm døt ho¹t ®éng; sè liÖu
kÕ to¸n ph¶n ¸nh kú nµy ph¶i kÕ tiÕp theo sè sè liÖu kÕ to¸n cña kú tr-íc.
- Cã thÓ so s¸nh: C¸c th«ng tin vµ sè liÖu kÕ to¸n gi÷a c¸c kú kÕ to¸n trong mét doanh nghiÖp vµ
gi÷a c¸c doanh nghiÖp chØ cã thÓ so s¸nh ®-îc khi tÝnh to¸n vµ tr×nh bµy nhÊt qu¸n. Tr-êng hîp kh«ng
nhÊt qu¸n th× ph¶i gi¶i tr×nh trong phÇn thuyÕt minh ®Ó ng-êi sö dông b¸o c¸o tµi chÝnh cã thÓ so s¸nh
th«ng tin gi÷a c¸c kú kÕ to¸n, gi÷a c¸c doanh nghiÖp hoÆc gi÷a th«ng tin thùc hiÖn víi th«ng tin dù to¸n,
kÕ ho¹ch.
Gi÷a c¸c yªu cÇu ®èi víi kÕ to¸n cã mèi liªn hÖ mËt thiÕt vµ chÆt chÏ víi nhau. Ph¶i thùc hiÖn
®ång thêi c¸c yªu cÇu ®èi víi kÕ to¸n th× sè liÖu vµ th«ng tin kÕ to¸n míi ®¶m b¶o ®¸ng tin cËy, trung
thùc vµ hîp lý.
1.1.4. NhiÖm vô kÕ to¸n
§Ó ®¸p øng c¸c yªu cÇu thùc hiÖn tèt vai trß cña kÕ to¸n, c«ng t¸c kÕ to¸n doanh nghiÖp cã c¸c
nhiÖm vô sau:
3
- Thu thËp, xö lý th«ng tin, sè liÖu kÕ to¸n theo ®èi t-îng vµ néi dung c«ng viÖc kÕ to¸n, theo
chuÈn mùc vµ chÕ ®é kÕ to¸n.
- KiÓm tra, gi¸m s¸t c¸c kho¶n thu, chi tµi chÝnh, c¸c nghÜa vô thu nép, thanh to¸n nî; kiÓm tra
viÖc qu¶n lý, sö dông tµi s¶n vµ nguån h×nh thµnh tµi s¶n; ph¸t hiÖn vµ ng¨n ngõa c¸c hµnh vi vi ph¹m
ph¸p luËt vÒ kÕ to¸n.
- Ph©n tÝch th«ng tin, sè liÖu kÕ to¸n tham m-u ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p phôc vô yªu cÇu qu¶n trÞ vµ
ra quyÕt ®Þnh kinh tÕ, tµi chÝnh cña ®¬n vÞ kÕ to¸n.
- Cung cÊp th«ng tin, sè liÖu kÕ to¸n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
1.2. C¸c kh¸i niÖm vµ nguyªn t¾c kÕ to¸n c¬ b¶n
C¸c kh¸i niÖm vµ nguyªn t¾c kÕ to¸n lµ c¨n cø chñ yÕu ®Ó ®Þnh ra chÕ ®é kÕ to¸n, gióp cho doanh
nghiÖp ghi chÐp kÕ to¸n vµ lËp b¸o c¸o tµi chÝnh theo c¸c chuÈn mùc kÕ to¸n vµ chÕ ®é kÕ to¸n ®· ban
hµnh mét c¸ch thèng nhÊt vµ xö lý c¸c vÊn ®Ò ch-a ®-îc quy ®Þnh cô thÓ nh»m ®¶m b¶o cho c¸c th«ng
tin trªn b¸o c¸o tµi chÝnh, ph¶n ¸nh trung thùc vµ hîp lý. C¸c kh¸i niÖm vµ nguyªn t¾c kÕ to¸n thay ®æi
tuú vµo tõng quèc gia, vµ trong tõng quèc gia còng tuú vµo tõng thêi kú kh¸c nhau. Sù lùa chän, vËn
dông c¸c nguyªn t¾c kÕ to¸n phô thuéc vµo lo¹i h×nh kÕ to¸n lùa chän g¾n liÒn víi hÖ thèng kinh tÕ x·
héi nhÊt ®Þnh.
Ng-êi ta cã thÓ nh×n nhËn doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh trªn nh÷ng khÝa c¹nh kh¸c nhau
theo gi¶ thiÕt kh¸c nhau:
- Doanh nghiÖp ho¹t ®éng liªn tôc; hoÆc
- Doanh nghiÖp cã thÓ bÞ thanh lý (ph¸ s¶n) ®Þnh kú.
Trªn c¬ së gi¶ thiÕt kh¸c nhau ®ã mµ hÖ thèng kÕ to¸n ph¸p quy dùa trªn kh¸i niÖm, nguyªn t¾c
kÕ to¸n c¬ b¶n ®-îc biÓu hiÖn kh¸c nhau. HÖ thèng kÕ to¸n doanh nghiÖp ViÖt Nam ®-îc x©y dùng dùa
trªn gi¶ thiÕt doanh nghiÖp ho¹t ®éng liªn tôc.
1.2.1. C¸c kh¸i niÖm c¬ b¶n trong kÕ to¸n
1.2.1.1. §¬n vÞ kÕ to¸n
§¬n vÞ kÕ to¸n lµ nh÷ng ®èi t-îng ¸p dông LuËt kÕ to¸n cã lËp b¸o c¸o tµi chÝnh.
C¸c ®¬n vÞ kÕ to¸n cã thÓ lµ:
a) C¬ quan Nhµ N-íc, ®¬n vÞ sù nghiÖp, tæ chøc kh¸c cã sö dông kinh phÝ ng©n s¸ch Nhµ N-íc;
b) Tæ chøc kh«ng sö dông kinh phÝ ng©n s¸ch Nhµ N-íc;
c) Doanh nghiÖp thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ thµnh lËp vµ ho¹t ®éng theo ph¸p luËt ViÖt Nam;
chi nh¸nh, v¨n phßng ®¹i diÖn cña doanh nghiÖp n-íc ngoµi ho¹t ®éng t¹i ViÖt Nam;
d) Hîp t¸c x·, tæ hîp t¸c, hé kinh doanh c¸ thÓ.
4
§¬n vÞ kÕ to¸n gåm c¸c ®¬n vÞ, tæ chøc kinh tÕ h¹ch to¸n ®éc lËp, cã thÓ lµ ®¬n vÞ cÊp trªn (tæng
c«ng ty, c«ng ty) vµ ®¬n vÞ trùc thuéc cã tæ chøc h¹ch to¸n lËp b¸o c¸o tµi chÝnh. §¬n vÞ kÕ to¸n còng cã
thÓ lµ c«ng ty mÑ hoÆc c«ng ty con...
Nh- vËy, ®¬n vÞ kÕ to¸n lµ n¬i diÔn ra c¸c ho¹t ®éng kiÓm so¸t vµ tiÕn hµnh c¸c c«ng viÖc, c¸c
nghiÖp vô ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ cÇn thiÕt ph¶i thùc hiÖn viÖc ghi chÐp, thu nhËn, xö lý vµ
cung cÊp th«ng tin, tæng hîp lËp b¸o c¸o tµi chÝnh.
Kh¸i niÖm ®¬n vÞ kÕ to¸n ®ßi hái hÖ thèng chøng tõ, tµi kho¶n kÕ to¸n, sæ s¸ch kÕ to¸n, b¸o c¸o
tµi chÝnh còng nh- nh÷ng néi dung quy ®Þnh cña hÖ thèng kÕ to¸n... ®-îc tæ chøc, vËn dông ®Ó ghi chÐp
vµ b¸o c¸o vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh vµ t×nh h×nh ho¹t ®éng cña c¸c ®¬n vÞ chø kh«ng ph¶i tæ chøc riªng cho
mét c¸ nh©n nµo trong mét ®¬n vÞ.
1.2.1.2. §¬n vÞ tiÒn tÖ kÕ to¸n
§¬n vÞ tiÒn tÖ kÕ to¸n lµ ®¬n vÞ tiÒn tÖ ®-îc sö dông chÝnh thøc trong viÖc ghi sæ kÕ to¸n vµ lËp
b¸o c¸o tµi chÝnh. Th-íc ®o tiÒn tÖ lµ lo¹i th-íc ®o sö dông chñ yÕu trong kÕ to¸n dïng ®Ó biÓu hiÖn gi¸
trÞ c¸c lo¹i tµi s¶n kh¸c nhau nhê ®ã mµ kÕ to¸n cã thÓ ghi chÐp, thu thËp, xö lý th«ng tin vµ lËp b¸o c¸o
tµi chÝnh.
Ngo¹i tÖ: lµ ®¬n vÞ tiÒn tÖ kh¸c víi ®¬n vÞ tiÒn tÖ kÕ to¸n cña mét doanh nghiÖp.
Trong tr-êng hîp doanh nghiÖp cã c¸c giao dÞch b»ng ngo¹i tÖ hoÆc b¸o c¸o tµi chÝnh cña c¬ së
ho¹t ®éng ë n-íc ngoµi ph¶i ®-îc chuyÓn ®æi sang ®¬n vÞ tiÒn tÖ kÕ to¸n cña doanh nghiÖp.
Theo quy ®Þnh cña LuËt kÕ to¸n vµ chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam, ®¬n vÞ tiÒn tÖ kÕ to¸n lµ ®ång
ViÖt Nam.Tr-êng hîp nghiÖp vô kinh tÕ tµi chÝnh ph¸t sinh lµ ngo¹i tÖ ph¶i quy ®æi ra §ång ViÖt Nam
theo tû gi¸ hèi ®o¸i thùc tÕ hoÆc tû gi¸ hèi ®o¸i do ng©n hµng Nhµ N-íc ViÖt Nam c«ng bè t¹i thêi ®iÓm
quy ®æi, trõ khi cã quy ®Þnh kh¸c. Tr-êng hîp lo¹i ngo¹i tÖ kh«ng cã tû gi¸ hèi ®o¸i víi ®ång ViÖt Nam
th× ph¶i quy ®æi th«ng qua mét loaÞ ngo¹i tÖ cã tû gi¸ hèi ®o¸i víi ®ång ViÖt Nam.
§¬n vÞ kÕ to¸n chñ yÕu thu chi b»ng ngo¹i tÖ th× ®-îc chän mét lo¹i ngo¹i tÖ do Bé Tµi chÝnh
quy ®Þnh lµm ®¬n vÞ tiÒn tÖ kÕ to¸n, nh-ng khi lËp b¸o c¸o tµi chÝnh sö dông ë ViÖt Nam ph¶i quy ®æi ra
®ång ViÖt Nam theo tû gi¸ hèi ®o¸i do ng©n hµng Nhµ N-íc ViÖt Nam c«ng bè t¹i thêi ®iÓm kho¸ sæ lËp
b¸o c¸o tµi chÝnh, trõ tr-êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
Tr-êng hîp cã c¬ së ë n-íc ngoµi ho¹t ®éng kinh doanh ®éc lËp cã t- c¸ch ph¸p nh©n ë n-íc së
t¹i, sö dông ®ång tiÒn cña n-íc së t¹i lµm ®¬n vÞ tiÒn tÖ kÕ to¸n, khi chuyÓn ®æi b¸o c¸o tµi chÝnh cña
doanh nghiÖp b¸o c¸o ph¶i tu©n theo nh÷ng quy ®Þnh sau:
- Tµi s¶n vµ sù ph¶i tr¶: quy ®æi theo tû gi¸ cuèi kú.
- Doanh thu, thu nhËp kh¸c vµ cho phÝ ®-îc quy ®æi theo tû gi¸ t¹i ngµy giao dÞch...
- C¸c kho¶n chªnh lÖch tû gi¸ hèi ®o¸i ®-îc ph©n lo¹i nh- lµ vèn chñ së h÷u cña doanh nghiÖp
b¸o c¸o cho ®Õn khi thanh lý kho¶n ®Çu t- thuÇn ®ã.
5
1.2.1.3. Kú kÕ to¸n
Kú kÕ to¸n lµ thêi gian quy ®Þnh mµ c¸c sè liÖu, th«ng tin kÕ to¸n cña mét ®¬n vÞ kÕ to¸n ph¶i
®-îc b¸o c¸o.
Kú kÕ to¸n gåm kú kÕ to¸n n¨m, kú kÕ to¸n quý, kú kÕ to¸n th¸ng.
Kú kÕ to¸n n¨m lµ 12 th¸ng tÝnh tõ ®Çu ngµy 01/01 ®Õn hÕt ngµy 31 th¸ng 12 n¨m d-¬ng lÞch.
C¸c ®¬n vÞ kÕ to¸n cã ®Æc thï riªng vÒ tæ chøc ho¹t ®éng ®-îc chän kú kÕ to¸n n¨m lµ 12 th¸ng trßn
n¨m d-¬ng lÞch b¾t ®Çu tõ ®Çu ngµy 1 th¸ng ®Çu quý nµy ®Õn hÕt ngµy cuèi cïng cña th¸ng cuèi quý
tr-íc n¨m sau vµ th«ng b¸o cho c¬ quan tµi chÝnh biÕt.
Kú kÕ to¸n quý lµ ba th¸ng, tÝnh tõ ®Çu ngµy 01 th¸ng ®Çu quý ®Õn hÕt ngµy cuèi cïng cña th¸ng
cuèi quÝ.
Kú kÕ to¸n th¸ng lµ mét th¸ng, tÝnh tõ ®Çu ngµy 01 ®Õn hÕt ngµy cuèi cïng cña th¸ng.
Kú kÕ to¸n ®Çu tiªn cña ®¬n vÞ kÕ to¸n míi thµnh lËp tÝnh tõ ngµy ®-îc cÊp giÊy chøng nhËn
®¨ng ký kinh doanh hoÆc tõ ngµy cã hiÖu lùc ghi trªn quyÕt ®Þnh thµnh lËp ®Õn hÕt ngµy cuèi cïng cña
kú kÕ to¸n theo quy ®Þnh.
§èi víi ®¬n vÞ kÕ to¸n khi chia, t¸ch, hîp nhÊt, s¸t nhËp, chuyÓn ®èi, gi¶i thÓ, ph¸ s¶n hoÆc hÕt
thêi h¹n ho¹t ®éng th× kú kÕ to¸n n¨m cuèi cïng tÝnh tõ ®Çu ngµy kú kÕ to¸n theo quy ®Þnh ®Õn hÕt ngµy
tr-íc ngµy ghi trªn quyÕt ®Þnh chia t¸ch, hîp nhÊt, s¸p nhËp, chuyÓn ®æi h×nh thøc së h÷u, gi¶i thÓ, chÊm
døt ho¹t ®éng hoÆc ph¸ s¶n ®¬n vÞ kÕ to¸n cã hiÖu lùc.
Trong tr-êng hîp kú kÕ to¸n n¨m ®Çu tiªn hoÆc kú kÕ to¸n n¨m cuèi cïng cã thêi gian ng¾n h¬n
90 ngµy th× ®-îc phÐp céng víi kú kÕ to¸n n¨m tiÕp theo, hoÆc céng víi kú kÕ to¸n n¨m tr-íc ®ã ®Ó
tÝnh thµnh mét kú kÕ to¸n n¨m. Kú kÕ to¸n n¨m ®Çu tiªn hoÆc kú kÕ to¸n n¨m cuèi cïng ph¶i ng¾n h¬n
m-êi l¨m th¸ng.
1.2.1.4. Tµi s¶n
Tµi s¶n lµ nguån lùc do doanh nghiÖp kiÓm so¸t vµ cã thÓ thu ®-îc lîi Ých kinh tÕ trong t-¬ng lai.
Tµi s¶n cña doanh nghiÖp bao gåm c¸c tµi s¶n h÷u h×nh, tµi s¶n v« h×nh, tµi s¶n thuéc quyÒn së
h÷u cña doanh nghiÖp hoÆc tµi s¶n kh«ng thuéc quyÒn së h÷u cña doanh nghiÖp nh-ng doanh nghiÖp
kiÓm so¸t ®-îc vµ thu ®-îc lîi Ých kinh tÕ t-¬ng lai (nh- tµi s¶n thuª tµi chÝnh).
Th«ng th-êng c¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh sÏ t¹o ra tµi s¶n. §èi víi c¸c kho¶n chi phÝ kh«ng t¹o
ra lîi Ých kinh tÕ trong t-¬ng lai th× kh«ng t¹o ra tµi s¶n; hoÆc cã tr-êng hîp kh«ng ph¸t sinh chi phÝ
nh÷ng vÉn t¹o ra tµi s¶n, nh- vèn gãp, tµi s¶n ®-îc cÊp, ®-îc biÕu tÆng.
Tµi s¶n ®-îc ghi nhËn khi doanh nghiÖp cã kh¶ n¨ng ch¾c ch¾n thu ®-îc lîi Ých kinh tÕ trong
t-¬ng l¹i vµ gi¸ trÞ cña tµi s¶n ®ã ®-îc x¸c ®Þnh mét c¸ch ®¸ng tin cËy. Khi c¸c chi phÝ bá ra kh«ng ch¾c
ch¾n sÏ mang lîi Ých kinh tÕ trong t-¬ng lai cho doanh nghiÖp th× kh«ng ®-îc ghi nhËn lµ tµi s¶n, mµ chi
phÝ ®ã ®-îc ghi nhËn lµ chi phÝ thêi kú ®Ó x¸c ®Þnh l·i, lç trong kú.
6
1.2.1.5. Doanh thu vµ thu nhËp kh¸c
Doanh thu vµ thu nhËp kh¸c: lµ tæng gi¸ trÞ c¸c lîi Ých kinh tÕ doanh nghiÖp thu ®-îc trong kú
kÕ to¸n, ph¸t sinh tõ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh th«ng th-êng vµ c¸c ho¹t ®éng kh¸c cña doanh
nghiÖp, gãp phÇn lµm t¨ng vèn chñ së h÷u, kh«ng bao gåm kho¶n gãp vèn cña cæ ®«ng hoÆc chñ së
h÷u.
Doanh thu vµ thu nhËp kh¸c ®-îc ghi nhËn khi thu ®-îc lîi Ých kinh tÕ trong t-¬ng lai cã liªn
quan tíi sù gia t¨ng vÒ tµi s¶n hoÆc gi¶m bít nî ph¶i tr¶ vµ gi¸ trÞ t¨ng ®ã ph¶i x¸c ®Þnh ®-îc mét c¸ch
®¸ng tin cËy.
1.2.1.6. Chi phÝ
Chi phÝ lµ tæng gi¸ trÞ c¸c kho¶n lµm gi¶m lîi Ých trong kú kÕ to¸n d-íi h×nh thøc c¸c kho¶n tiÒn
chi ra, c¸c kho¶n khÊu trõ tµi s¶n hoÆc ph¸t sinh c¸c kho¶n nî dÉn ®Õn lµm gi¶m vèn chñ së h÷u, kh«ng
bao gåm kho¶n ph©n phèi cho cæ ®«ng hoÆc chñ së h÷u.
Chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh vµ chi phÝ kh¸c ®-îc ghi nhËn ®Ó x¸c ®Þnh l·i, lç trong kú khi c¸c
kho¶n chi phÝ nµy lµm gi¶m bít lîi Ých kinh tÕ trong t-¬ng lai cã liªn quan tíi viÖc gi¶m bít tµi s¶n
hoÆc t¨ng nî ph¶i tr¶ vµ chi phÝ nµy ph¶i x¸c ®Þnh mét c¸ch ®¸ng tin cËy.
1.2.1.7. Nî ph¶i tr¶
Nî ph¶i tr¶ lµ nghÜa vô hiÖn t¹i cña doanh nghiÖp ph¸t sinh tõ c¸c giao dÞch vµ sù kiÖn ®· qua
mµ doanh nghiÖp ph¶i thanh to¸n tõ c¸c nguån lùc cña m×nh.
Nî ph¶i tr¶ ®-îc ghi nhËn khi cã ®ñ ®iÒu kiÖn ch¾c ch¾n lµ doanh nghiÖp sÏ ph¶i dïng mét l-îng
tiÒn chi ra ®Ó trang tr¶i cho nh÷ng nghÜa vô hiÖn t¹i mµ doanh nghiÖp ph¶i thanh to¸n, vµ c¸c kho¶n nî
ph¶i tr¶ ®ã ph¶i ®-îc x¸c ®Þnh mét c¸ch ®¸ng tin cËy.
1.2.1.8. Vèn chñ së h÷u
Vèn chñ së h÷u lµ gi¸ trÞ cña doanh nghiÖp ®-îc tÝnh b»ng sè chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ tµi s¶n cña
doanh nghiÖp trõ nî ph¶i tr¶.
1.2.2. C¸c nguyªn t¾c kÕ to¸n c¬ b¶n
1.2.2.1. C¬ së dån tÝch
Nguyªn t¾c nµy ®ßi hái mäi nghiÖp vô kinh tÕ, tµi chÝnh cña doanh nghiÖp liªn quan ®Õn tµi s¶n,
nî ph¶i tr¶, nguån vèn chñ së h÷u, doanh thu, thu nhËp kh¸c, chi phÝ ph¶i ®-îc ghi sæ kÕ to¸n vµo thêi
®iÓm ph¸t sinh, kh«ng c¨n cø vµo thêi ®iÓm thùc tÕ thu hoÆc thùc tÕ chi tiÒn hoÆc t-¬ng ®-¬ng tiÒn.
KÕ to¸n trªn “c¬ së dån tÝch”ng-îc víi “kÕ to¸n quü”. Theo kÕ to¸n trªn c¬ së dån tÝch, c¸c
kho¶n chi phÝ ®-îc h¹nh to¸n vµo b¸o c¸o kÕt qu¶ kinh doanh trªn c¬ së mèi t-¬ng quan trùc tiÕp gi÷a
c¸c kho¶n chi phÝ ph¶i chÞu vµ c¸c kho¶n doanh thu ph¸t sinh; doanh thu bao gåm c¶ doanh thu ®· thu
tiÒn vµ doanh thu ch-a thu tiÒn, t-¬ng tù nh- vËy chi phÝ ®· chi b»ng tiÒn vµ chi phÝ ch-a chi tiÒn. Trong
khi ®ã “kÕ to¸n quü” ®¸nh gi¸ sù biÕn ®éng cña tµi s¶n c¨n cø vµo viÖc nhËp quü vµ xuÊt quü.
7
Lîi nhuËn ho¹t ®éng kinh
doanh trong kú
Doanh thu vµ thu
nhËp kh¸c
=
=
-
chi phÝ
L-îng tiÒn lu©n chuyÓn
Tæng tiÒn
- Tæng tiÒn chi
ra
thuÇn trong kú
thu ®-îc
Do doanh thu vµ thu nhËp kh¸c cã thÓ bao gåm nh÷ng kho¶n ch-a thu tiÒn, vµ chi phÝ cã nh÷ng
kho¶n chi phÝ ch-a chi tiÒn nªn gi÷a lîi nhuËn kinh doanh vµ l-îng tiÒn lu©n chuyÓn thuÇn trong kú cã
nh÷ng kh¸c biÖt nhÊt ®Þnh.
KÕ to¸n dùa trªn “c¬ së dån tÝch” cho phÐp x¸c ®Þnh ®-îc lîi nhuËn (kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh
doanh) cña tõng kú kÕ to¸n kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i chê ®Õn khi kÕt thóc kho¶n ®Çu t- ®ã, ®ång thêi cã kh¶
n¨ng cung cÊp c¸c th«ng tin vÒ lu©n chuyÓn tiÒn nhê vµo sù ph©n tÝch khoa häc.
B¸o c¸o tµi chÝnh lËp trªn c¬ së dån tÝch ph¶n ¸nh t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp trong qu¸
khø, hiÖn t¹i vµ t-¬ng lai.
1.2.2.2. Ho¹t ®éng liªn tôc
Theo nguyªn t¾c nµy, b¸o c¸o tµi chÝnh ph¶i ®-îc lËp dùa trªn c¬ së gi¶ ®Þnh lµ doanh nghiÖp
®ang ho¹t ®éng liªn tôc vµ sÏ tiÕp tôc ho¹t ®éng kinh doanh b×nh th-êng trong t-¬ng lai gÇn, nghÜa lµ
doanh nghiÖp kh«ng cã ý ®Þnh còng nh- kh«ng buéc ph¶i ngõng ho¹t ®éng hoÆc ph¶i thu hÑp ®¸ng kÓ
quy m« ho¹t ®éng cña m×nh.
Khi lËp b¸o c¸o tµi chÝnh, ban Gi¸m ®èc cÇn ph¶i ®¸nh gi¸ vÒ kh¶ n¨ng ho¹t ®éng liªn tôc cña
doanh nghiÖp. §Ó ®¸nh gi¸ xem gi¶ ®Þnh vÒ ho¹t ®éng liªn tôc cã thÝch hîp khay kh«ng, th«ng th-êng
cÇn ph¶i quan t©m ®Õn mäi th«ng tin s½n cã vÒ t-¬ng lai cã thÓ dù ®o¸n ®-îc tèi thiÓu trong vßng 12
th¸ng tíi. Nguyªn t¾c ho¹t ®éng liªn tôc lµ nguyªn t¾c nÒn t¶ng ®Ó x©y dùng hÖ thèng chuÈn mùc, chÕ
®é kÕ to¸n cña ViÖt Nam. Nguyªn t¾c nµy ®ßi hái c¸c lo¹i tµi s¶n, nî ph¶i tr¶, vèn chñ së h÷u, doanh
thu, thu nhËp kh¸c vµ chi phÝ ph¶i ®-îc ghi nhËn theo gi¸ gèc.
Tr-êng hîp thùc tÕ kh¸c víi gi¶ ®Þnh ho¹t ®éng liªn tôc th× b¸o c¸o tµi chÝnh ph¶i ®-îc lËp trªn
mét c¬ së kh¸c vµ gi¶i thÝch c¬ së ®· sö dông ®Ó lËp b¸o c¸o tµi chÝnh. Ch¼ng h¹n tr-êng hîp ®¬n vÞ kÕ
to¸n chia, t¸ch, hîp nhÊt, s¸t nhËp, chuyÓn ®æi h×nh thøc së h÷u, gi¶i thÓ, ph¸ s¶n, chÊm døt ho¹t ®éng
®Òu ph¶i kho¸ sæ, kiÓm kª ®¸nh gi¸ tµi s¶n, x¸c ®Þnh nî ch-a thanh to¸n vµ lËp b¸o c¸o tµi chÝnh trªn c¬
së kh¸c.
1.2.2.3. Gi¸ gèc
Gi¸ gèc cña tµi s¶n ®-îc tÝnh theo sè tiÒn hoÆc kho¶n t-¬ng ®-¬ng tiÒn ®· tr¶, ph¶i tr¶ hoÆc tÝnh
theo gi¸ trÞ hîp lý cña tµi s¶n ®ã vµo thêi ®iÓm tµi s¶n ®ã ®-îc ghi nhËn.
8
Nguyªn t¾c nµy ®ßi hái tÊt c¶ c¸c tµi s¶n, nî ph¶i tr¶, doanh thu, chi phÝ... ph¶i ®-îc ghi nhËn
theo gi¸ gèc. Khi nµo tµi s¶n ch-a ®-îc thùc hiÖn chÝnh thøc, chóng sÏ ®-îc ®¸nh gi¸ theo gi¸ gèc. §¬n
vÞ kÕ to¸n kh«ng ®-îc tù ®iÒu chØnh l¹i gi¸ trÞ tµi s¶n ®· ghi sæ kÕ to¸n (gi¸ gèc), trõ tr-êng hîp ph¸p
luËt hoÆc chuÈn mùc kÕ to¸n cô thÓ cã quy ®Þnh kh¸c.
Nguyªn t¾c gi¸ gèc cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nguyªn t¾c ho¹t ®éng liªn tôc. Theo ®ã, ng-êi ta
x¸c ®Þnh c¸ch tÝnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ (gi¸ gèc) cña tõng lo¹i: tµi s¶n cè ®Þnh, vËt t-, hµng ho¸, s¶n
phÈm...
- C¸c tµi s¶n h×nh thµnh do mua ngoµi gi¸ gèc ®-îc x¸c ®Þnh bao gåm gi¸ mua, c¸c kho¶ng thuÕ
kh«ng ®-îc hoµn l¹i, c¸c kho¶n chi phÝ bèc xÕp, vËn chuyÓn, l¾p r¸p vµ c¸c chi phÝ liªn quan trùc tiÕp
kh¸c sau khi ®· trõ ®i c¸c kho¶n chiÕt khÊu th-¬ng m¹i, gi¶m gi¸.
- C¸c tµi s¶n ®-îc h×nh thµnh do tù s¶n xuÊt gi¸ gèc lµ gi¸ thµnh s¶n xuÊt.
- C¸c tµi s¶n ®-îc gãp vèn, ®-îc cÊp, ®-îc biÕu tÆng gi¸ gèc ®-îc x¸c ®Þnh theo gi¸ trÞ hîp lý
cña tµi s¶n ®ã vµo thêi ®iÓm tµi s¶n ®-îc ghi nhËn.
- Hµng ho¸, thµnh phÈm xuÊt b¸n lµ gi¸ ®-îc x¸c ®Þnh t¹i thêi ®iÓm xuÊt kho theo nh÷ng ph-¬ng
ph¸p nhÊt ®Þnh...
1.2.2.4. Phï hîp
ViÖc ghi nhËn doanh thu vµ chi phÝ ph¶i phï hîp víi nhau. Khi ghi nhËn mét kho¶n doanh thu th×
ph¶i ghi nhËn mét kho¶n chi phÝ t-¬ng øng cã liªn quan ®Õn viÖc t¹o ra doanh thu ®ã. Chi phÝ t-¬ng øng
víi doanh thu gåm chi phÝ cña kú t¹o ra doanh thu vµ chi phÝ cña c¸c kú tr-íc hoÆc chi phÝ ph¶i tr¶
nh-ng liªn quan ®Õn doanh thu cña kú ®ã.
Nguyªn t¾c nµy nh»m ®¸nh gi¸ vµ h¹ch to¸n c¸c kho¶n chi phÝ t-¬ng øng víi doanh thu ®· thùc
hiÖn ®Ó x¸c ®Þnh kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp.
1.2.2.5. NhÊt qu¸n
Nguyªn t¾c nµy ®ßi hái c¸c chÝnh s¸ch vµ ph-¬ng ph¸p kÕ to¸n doanh nghiÖp ®· chän ph¶i ®-îc
¸p dông thèng nhÊt Ýt nhÊt trong mét kú kÕ to¸n n¨m. Tr-êng hîp cã thay ®æi chÝnh s¸ch vµ ph-¬ng
ph¸p kÕ to¸n ®· chän th× ph¶i gi¶i tr×nh lý do vµ ¶nh h-ëng cña sù thay ®æi ®ã trong phÇn thuyÕt minh
b¸o c¸o tµi chÝnh.
Thùc hiÖn nguyªn t¾c nµy ®¶m b¶o th«ng tin kÕ to¸n trung thùc, kh¸ch quan, thèng nhÊt gi÷a c¸c
niªn ®é kÕ to¸n, ®¶m b¶o yªu cÇu cã thÓ so s¸nh ®-îc cña kÕ to¸n.
VÝ dô, trong quy ®Þnh cña kÕ to¸n ViÖt Nam, cã thÓ x¸c ®Þnh trÞ gi¸ hµng ho¸ xuÊt b¸n theo mét
trong 4 ph-¬ng ph¸p: gi¸ thùc tÕ ®Ých danh, nhËp tr-íc xuÊt tr-íc, b×nh qu©n gia truyÒn, nhËp sau xuÊt
tr-íc. Cïng mét l-îng hµng ho¸ xuÊt b¸n, nÕu tÝnh theo ph-¬ng ph¸p kh¸c nhau sÏ cho gi¸ vèn hµng
xuÊt b¸n kh¸c nhau vµ do ®ã kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh kh¸c nhau. Nh- vËy, nÕu doanh nghiÖp ¸p
dông ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ hµng ho¸ xuÊt kho kh«ng nhÊt qu¸n gi÷a c¸c kú kÕ to¸n, khi so s¸nh kÕt qu¶
kinh doanh gi÷a c¸c kú sÏ cã mét phÇn chªnh lÖch do c¸ch tÝnh to¸n, kh«ng ph¶i lµ do thµnh tÝch hay tån
9
t¹i cña doanh nghiÖp, dÉn ®Õn ®¸nh gi¸ t×nh h×nh ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp sai lÖch, g©y
rñi ro cho ng-êi sö dông th«ng tin.
1.2.2.6. ThËn träng
ThËn träng lµ viÖc xem xÐt, c©n nh¾c, ph¸n ®o¸n cÇn thiÕt ®Ó lËp c¸c -íc tÝnh kÕ to¸n trong c¸c
®iÒu kiÖn kh«ng ch¾c ch¾n. Nguyªn t¾c thËn träng ®ßi hái:
- Ph¶i lËp c¸c kho¶n dù phßng nh-ng kh«ng lËp qu¸ lín;
- Kh«ng ®¸nh gi¸ cao h¬n gi¸ trÞ cña c¸c tµi s¶n vµ c¸c kho¶n thu nhËp;
- Kh«ng ®¸nh gi¸ thÊp h¬n gi¸ trÞ cña c¸c kho¶n nî ph¶i tr¶ vµ chi phÝ;
- Doanh thu vµ thu nhËp chØ ®-îc ghi nhËn khi cã b»ng chøng ch¾c ch¾n vÒ kh¶ n¨ng thu ®-îc
lîi Ých kinh tÕ, cßn chi phÝ ph¶i ®-îc ghi nhËn khi cã b»ng chøng vÒ kh¶ n¨ng ph¸t sinh chi phÝ.
Theo nguyªn t¾c nµy, ®¬n vÞ kÕ to¸n ph¶i sö dông ph-¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ tµi s¶n vµ ph©n bæ c¸c
kho¶n thu, chi mét c¸ch thËn träng.
Nguyªn t¾c thËn träng ®-îc thÓ hiÖn ë viÖc x¸c ®Þnh thêi ®iÓm ghi nhËn doanh thu, thêi ®iÓm ghi
nhËn doanh thu cã thÓ ®-îc x¸c ®Þnh theo mét trong c¸c quan ®iÓm:
- Thêi ®iÓm hµng ®-îc xuÊt kho; hoÆc
- Thêi ®iÓm hµng ®· giao cho kh¸ch hµng vµ kh¸ch hµng ®· tr¶ ®ñ tiÒn hoÆc chÊp nhËn tr¶ tiÒn;
hoÆc
- Thêi ®iÓm hµng ®· giao cho kh¸ch vµ doanh nghiÖp ®· nhËn ®-îc tiÒn.
Theo mçi quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ thêi ®iÓm ghi nhËn doanh thu thÓ hiÖn møc ®é thËn träng
kh¸c nhau. HÖ thèng kÕ to¸n ViÖt Nam x¸c ®Þnh thêi ®iÓm ghi nhËn doanh thu theo quan ®iÓm: thêi
®iÓm hµng ho¸ giao cho kh¸ch hµng vµ kh¸ch hµng ®· tr¶ tiÒn hoÆc chÊp nhËn tr¶ tiÒn. §ång thêi cho
phÐp trÝch lËp dù phßng nî ph¶i thu khã ®ßi.
Ngoµi ra, khi nghiªn cøu nguyªn t¾c thËn träng ng-êi ta xem xÐt ®Õn nguyªn t¾c ph¶n ¸nh tµi s¶n
trªn b¸o c¸o tµi chÝnh theo gi¸ thÊp nhÊt gi÷a gi¸ gèc vµ gi¸ trÞ thÞ tr-êng. Tøc lµ, mét tµi s¶n ch-a thùc
hiÖn ®-îc ph¶n ¸nh theo gi¸ gèc nÕu nh- gi¸ trÞ thÞ tr-êng cña tµi s¶n ®ã cao h¬n gi¸ gèc , ng-îc l¹i nã
®-îc ph¶n ¸nh trªn b¸o c¸o tµi chÝnh theo gi¸ trÞ thÞ tr-êng cña tµi s¶n nµy thÊp h¬n gi¸ gèc. Theo
nguyªn t¾c nµy, phÇn chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ thÞ tr-êng cña tµi s¶n thÊp h¬n gi¸ gèc cña tµi s¶n ®ã cã thÓ
®-îc trõ trùc tiÕp vµo gi¸ gèc cña tµi s¶n ®ã, hoÆc sö dông ph-¬ng ph¸p trÝch lËp dù phßng gi¶m gi¸ tµi
s¶n. HÖ thèng kÕ to¸n ViÖt Nam cho phÐp doanh nghiÖp trÝch lËp dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho, dù
phßng gi¶m gi¸ c¸c kho¶n ®Çu t- chøng kho¸n ng¾n h¹n, vµ dù phßng gi¶m gi¸ c¸c kho¶n ®Çu t- chøng
kho¸n dµi h¹n.
1.2.2.7. Träng yÕu
Th«ng tin ®-îc coi lµ träng yÕu trong tr-êng hîp nÕu thiÕu th«ng tin hoÆc th«ng tin ®ã thiÕu
chÝnh x¸c cã thÓ lµm sai lÖch ®¸ng kÓ b¸o c¸o tµi chÝnh, lµm ¶nh h-ëng ®Õn quyÕt ®Þnh kinh tÕ cña
10
ng-êi sö dông b¸o c¸o tµi chÝnh. TÝnh träng yÕu phô thuéc vµo ®é lín vµ tÝnh chÊt cña th«ng tin hoÆc
c¸c sai sãt ®-îc ®¸nh gi¸ trong hoµn c¶nh cô thÓ. TÝnh träng yÕu cña th«ng tin ph¶i ®-îc xem xÐt trªn c¶
ph-¬ng diÖn ®Þnh l-îng vµ ®Þnh tÝnh.
Nguyªn t¾c nµy chó träng ®Õn nh÷ng yÕu tè, kho¶n môc mang tÝnh quyÕt ®Þnh ®Õn b¶n chÊt cña
c¸c sù kiÖn kinh tÕ ph¸t sinh, ®ång thêi cho phÐp bá qua nh÷ng yÕu tè kho¶n môc quan träng, kh«ng ¶nh
h-ëng ®Õn b¶n chÊt cña c¸c sù kiÖn kinh tÕ ph¸t sinh. Nguyªn t¾c nµy cßn ®-îc vËn dông trong tr×nh bµy
b¸o c¸o tµi chÝnh, theo ®ã mäi yÕu tè th«ng tin träng yÕu ®-îc tr×nh bµy mét c¸ch riªng rÏ trong b¸o c¸o
tµi chÝnh, c¸c yÕu tè kh«ng mang tÝnh träng yÕu th× kh«ng cÇn thiÕt ph¶i tr×nh bµy riªng rÏ, chØ cÇn tËp
hîp chóng l¹i theo cïng tÝnh chÊt hoÆc cïng chøc n¨ng t-¬ng ®-¬ng.
C¸c nguyªn t¾c kÕ to¸n ®-îc sö dông mang tÝnh hÖ thèng trong mèi liªn hÖ chÆt chÏ gi÷a c¸c
nguyªn t¾c. C¸c nguyªn t¾c nµy ®-îc biÓu hiÖn, ®-îc vËn dông vµ ®-îc phÐp vËn dïng ë møc ®é nµo ë
tõng quèc gia cã thÓ kh¸c nhau, trong tõng quèc gia th× ë mçi giai ®o¹n møc ®é ®-îc phÐp vËn dïng
tõng nguyªn t¾c còng cã thÓ kh¸c nhau, theo ®ã chÕ ®é kÕ to¸n doanh nghiÖp ®-îc x©y dùng, vËn hµnh
®¸p øng yªu cÇu qu¶n lý kinh tÕ cña tõng giai ®o¹n.
1.3. Néi dung cña c«ng t¸c kÕ to¸n trong doanh nghiÖp
Theo luËt kÕ to¸n ViÖt Nam, ®èi t-îng kÕ to¸n thuéc ho¹t ®éng kinh doanh, gåm:
- Tµi s¶n cè ®Þnh, tµi s¶n l-u ®éng;
- Nî ph¶i tr¶ vµ nguån vèn chñ së h÷u;
- C¸c kho¶n doanh thu, chi phÝ, thu nhËp vµ chi phÝ kh¸c;
- ThuÕ vµ c¸c kho¶n thu nép ng©n s¸ch Nhµ N-íc;
- KÕt qu¶ vµ ph©n chia kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh;
- C¸c tµi s¶n kh¸c cã liªn quan ®Õn ®¬n vÞ kÕ to¸n.
C¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng kinh doanh trong nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nha: c«ng nghiÖp, x©y dùng,
th-¬ng m¹i, dÞch vô, n«ng nghiÖp... §Æc thï ho¹t ®éng mçi lo¹i h×nh doanh nghiÖp kh¸c nhau, kÕ to¸n
ph¶i thu nhËn, xö lý vµ cung cÊp th«ng tin vÒ tµi s¶n vµ sù vËn ®éng cña tµi s¶n trong qu¸ tr×nh ho¹t
®éng cña doanh nghiÖp. Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp ph¸t sinh nh÷ng nghiÖp vô kinh tÕ,
tµi chÝnh. NghiÖp vô kinh tÕ,tµi chÝnh lµ nh÷ng ho¹t ®éng kinh tÕ, tµi chÝnh ph¸t sinh lµm t¨ng, gi¶m tµi
s¶n, nguån h×nh thµnh tµi s¶n cña doanh nghiÖp. Cho dï c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ tµi chÝnh ph¸t sinh trong
mçi doanh nghiÖp thuéc c¸c lo¹i h×nh kinh doanh kh¸c nhau rÊt ®a d¹ng, phong phó ®ßi hái kÕ to¸n
ph¶n ¸nh vµ kiÓm tra gi¸m s¸t, song kh¸i qu¸t l¹i toµn bé c«ng t¸c kÕ to¸n cña doanh nghiÖp bao gåm
nh÷ng néi dung c¬ b¶n sau:
- KÕ to¸n c¸c kho¶n vèn b»ng tiÒn, c¸c kho¶n ®Çu t- tµi chÝnh ng¾n h¹n, c¸c kho¶n ph¶i thu, c¸c
kho¶n øng vµ tr¶ tr-íc;
- KÕ to¸n vËt t-, hµng ho¸;
11
- KÕ to¸n tµi s¶n cè ®Þnh vµ c¸c kho¶n ®Çu t- dµi h¹n;
- KÕ to¸n tiÒn l-¬ng (tiÒn c«ng) vµ c¸c kho¶n trÝch theo tiÒn l-¬ng;
- KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm;
- KÕ to¸n doanh thu, thu nhËp kh¸c, chi phÝ, x¸c ®Þnh kÕt qu¶ vµ ph©n phèi kÕt qu¶ kinh doanh;
- KÕ to¸n c¸c kho¶n nî ph¶i tr¶ vµ nguån vèn chñ së h÷u;
- LËp b¸o c¸o kÕ to¸n (gåm b¸o c¸o tµi chÝnh vµ b¸o c¸o kÕ to¸n qu¶n trÞ), trong ®ã c¸c b¸o c¸o
tµi chÝnh lµ th«ng tin tµi chÝnh b¾t buéc ph¶i cung cÊp c«ng khai.
Tõng néi dung cña c«ng t¸c kÕ to¸n doanh nghiÖp ®Òu ®-îc thùc hiÖn thu thËp, xö lý vµ cung cÊp
th«ng tin b»ng nh÷ng ph-¬ng ph¸p riªng cã cña kÕ to¸n, tõ lËp vµ lu©n chuyÓn chøng tõ kÕ to¸n, tÝnh
to¸n ®¸nh gi¸, sö dông c¸c tµi kho¶n kÕ to¸n vµ nguyªn t¾c quy ®Þnh ph-¬ng ph¸p ghi chÐp trªn c¸c tµi
kho¶n kÕ to¸n ®Ó ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô kinh tÕ, tµi chÝnh vµo sæ kÕ to¸n (sæ kÕ to¸n tæng hîp vµ sæ kÕ
to¸n chi tiÕt), tæng hîp vµ lËp c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh. Bé tµi chÝnh quy ®Þnh cô thÓ vÒ hÖ thèng chøng tõ,
hÖ thèng tµi kho¶n vµ sæ kÕ to¸n, b¸o c¸o tµi chÝnh cho tõng lÜnh vùc ho¹t ®éng theo c¸c néi dung cña
c«ng t¸c kÕ to¸n doanh nghiÖp.
Ngoµi ra, Bé tµi chÝnh h-íng dÉn ¸p dông kÕ to¸n qu¶n trÞ phï hîp víi tõng lÜnh vùc ho¹t ®éng.
1.4. Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n trong doanh nghiÖp
1.4.1. Nguyªn t¾c tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n trong doanh nghiÖp
§øng tr-íc xu h-íng khu vùc ho¸ vµ toµn cÇu ho¸ ®ang diÔn ra m¹nh mÏ trªn thÕ giíi, ViÖt Nam
®ang nç lùc ®Ó cã thÓ tham gia vµo c¸c tæ chøc kinh tÕ nh- AFTA vµ trªn thÕ giíi WTO. §iÒu nµy còng
cã nghÜa lµ ®Æt ViÖt Nam tr-íc th¸ch thøc ph¶i më cöa cho n-íc ngoµi ®Çu t- vµo mét sè ngµnh. §Ó tån
t¹i vµ ph¸t triÓn trong mét thÞ tr-êng cã sù c¹nh tranh, gi¶i ph¸p quan träng víi mäi doanh nghiÖp nãi
chung lµ sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c nguån lùc. Trong ®iÒu kiÖn ®ã, c¸c doanh nghiÖp cÇn n¾m b¾t ®Çy
®ñ, kÞp thêi mäi th«ng tin vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh, t×nh h×nh ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp, n©ng
cao chÊt l-îng th«ng tin kÕ to¸n. §Ó kÕ to¸n thùc hiÖn tèt ®-îc vai trß cña m×nh trong c«ng t¸c qu¶n lý,
®ßi hái tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n doanh nghiÖp ph¶i tu©n theo c¸c nguyªn t¾c:
- Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n ph¶i tu©n thñ nh÷ng quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ tæ chøc kÕ to¸n Nhµ N-íc,
LuËt kÕ to¸n, phï hîp víi yªu cÇu qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ N-íc.
- Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n ph¶i tu©n thñ theo c¸c chuÈn mùc kÕ to¸n, chÕ ®é s¸ch, chÕ ®é thÓ lÖ
vÒ tµi chÝnh, kÕ to¸n do Nhµ N-íc ban hµnh.
- Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n ph¶i phï hîp víi ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, ®Æc ®iÓm
tæ chøc qu¶n lý, quy m« vµ ®Þa bµn ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp.
- Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n ph¶i phï hîp víi yªu cÇu vµ tr×nh ®é nghiÖp vô chuyªn m«n cña ®éi
ngò c¸n bé qu¶n lý, c¸n bé kÕ to¸n trong doanh nghiÖp.
- Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n ph¶i ®¶m b¶o tiÕt kiÖm vµ hiÖu qu¶
12
1.4.2. Néi dung tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n doanh nghiÖp
1.4.2.1. Tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n
Mçi doanh nghiÖp tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n ®Ó ph¸t huy ®-îc vai trß, nhiÖm vô cung cÊp th«ng
tin, ®ång thêi kÕt qu¶ mµ hÖ thèng kÕ to¸n doanh nghiÖp ®-îc tæ chøc ra ®em l¹i ph¶i nhiÒu h¬n so víi
chi phÝ phôc vô cho b¶n th©n nã. Néi dung, mäi kh©u c«ng viÖc cña kÕ to¸n ®Òu do bé m¸y kÕ to¸n
doanh nghiÖp ®¶m nhËn.
Doanh nghiÖp tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n nh- thÕ nµo phô thuéc vµo viÖc doanh nghiÖp lùa chän
lo¹i h×nh tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n. C¨n cø vµo ®iÒu kiÖn cô thÓ cña doanh nghiÖp, quy m«, ®Þa bµn ho¹t
®éng, ®Æc ®iÓm ph©n cÊp qu¶n lý, ph-¬ng tiÖn kü thuËt thu nhËn, xö lý vµ cung cÊp th«ng tin mµ lùa
chän lo¹i h×nh tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n thÝch hîp.
HiÖn nay c¸c doanh nghiÖp cã thÓ tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n theo nh÷ng lo¹i h×nh sau:
- Lo¹i h×nh tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n tËp trung
- Lo¹i h×nh tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n ph©n t¸n
- Lo¹i h×nh tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n võa tËp trung võa ph©n t¸n.
Theo ®ã, doanh nghiÖp tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n ®Ó tæ chøc, chØ ®¹o, thùc hiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n
trong doanh nghiÖp.
1.4.2.2. Tæ chøc hÖ thèng chøng tõ kÕ to¸n
Chøng tõ kÕ to¸n lµ nh÷ng giÊy tê vµ vËt mang tin ph¶n ¸nh nghiÖp vô kinh tÕ tµi chÝnh ph¸t sinh
vµ ®· hoµn thµnh.
C¨n cø vµo hÖ thèng chøng tõ kÕ to¸n do Bé tµi chÝnh ban hµnh, mçi doanh nghiÖp lùa chän
nh÷ng chøng tõ kÕ to¸n cÇn vËn dông phï hîp víi ®Æc ®iÓm ho¹t®éng cña s¶n xuÊt kinh doanh cña
doanh nghiÖp.
Doanh nghiÖp quy ®Þnh, h-íng dÉn c¸c bé phËn liªn quan ghi chÐp ®óng, chÝnh x¸c, ®Çy ®ñ c¸c
yÕu tè trªn chøng tõ kÕ to¸n. TÊt c¶ c¸c nghiÖp vô kinh tÕ, tµi chÝnh ph¸t sinh liªn quan ®Õn ho¹t ®éng
cña doanh nghiÖp ®Òu ph¶i lËp chøng tõ kÕ to¸n, chøng tõ kÕ to¸n ph¶i lËp râ rµng, ®Çy ®ñ, kÞp thêi vµ
chÝnh x¸c néi dung quy ®Þnh trªn mÉu. C¸c nghiÖp vô kinh tÕ, tµi chÝnh ph¸t sinh ë nhiÒu ®Þa ®iÓm, thêi
®iÓm kh¸c nhau, liªn quan ®Õn nhiÒu bé phËn kh¸c nhau ®ßi hái kÕ to¸n ph¶i quy ®Þnh, h-íng dÉn c¸ch
ghi chÐp trªn c¸c chøng tõ kÕ to¸n mét c¸ch cô thÓ chi tiÕt ®¶m b¶o cho c¸c chøng tõ kÕ to¸n ®-îc lËp
®óng yªu cÇu cña ph¸p luËt vµ chÝnh s¸ch chÕ ®é kÕ to¸n cña Nhµ N-íc, lµm c¨n cø ®¸ng tin cËy ®Ó ghi
sæ kÕ to¸n.
Doanh nghiÖp quy ®Þnh tr×nh tù lu©n chuyÓn chøng tõ khoa häc, phôc vô cho viÖc ghi sæ kÕ to¸n.
Chøng tõ kÕ to¸n ph¶i ®-îc s¾p xÕp theo néi dung kinh tÕ, theo tr×nh tù thêi gian vµ ®-îc quy ®Þnh lu©n
chuyÓn ®Ó ghi vµo c¸c sæ kÕ to¸n theo tr×nh tù hîp lý ®Ó thu nhËn, xö lý vµ cung cÊp th«ng tin theo yªu
cÇu qu¶n lý cña doanh nghiÖp.
13
Doanh nghiÖp quy ®Þnh l-u tr÷, b¶o qu¶n an toµn chøng tõ kÕ to¸n cña doanh nghiÖp theo quy
®Þnh cña ph¸p luËt.
1.4.2.3. Tæ chøc vËn dông hÖ thèng tµi kho¶n kÕ to¸n thèng nhÊt.
Tµi kho¶n kÕ to¸n dïng ®Ó ph©n lo¹i hÖ thèng ho¸ c¸c nghiÖp vô kinh tÕ, tµi chÝnh theo néi dung
kinh tÕ. HÖ thèng tµi kho¶n kÕ to¸n lµ b¶ng kª c¸c tµi kho¶n kÕ to¸n dïng cho ®¬n vÞ kÕ to¸n.
HÖ thèng tµi kho¶n kÕ to¸n thèng nhÊt ¸p dông cho c¸c doanh nghiÖp ®-îc ban hµnh chÝnh thøc
theo quyÕt ®Þnh sè 1141TC/Q§/C§KT ngµy 1/11/1995 cña Bé tr-ëng Bé tµi chÝnh, chÝnh thøc ¸p dông
ngµy 1/1/1996. Cïng víi c¸c v¨n b¶n quy ®Þnh bæ sung, söa ®æi nh- th«ng t- 10TC/C§KT ngµy
20/3/1997, th«ng t- 100/1998/TC-BTC ngµy 15/7/1998 vµ quyÕt ®Þnh sè 167/2000/Q§-BTC ngµy
25/10/2000, th«ng t- sè 89/2002/Q§-BTC ngµy 9/10/2002... cho ®Õn nay hÖ thèng tµi kho¶n kÕ to¸n
doanh nghiÖp bao gåm 82 tµi kho¶n cÊp 1 chia lµm 9 lo¹i tµi kho¶n trong b¶ng vµ 7 tµi kho¶n ngoµi
b¶ng.
75 tµi kho¶n trong b¶ng chia lµm 9 lo¹i, trong ®ã c¸c tµi kho¶n 1, 2, 3, 4 lµ c¸c tµi kho¶n cã sè
d- gäi lµ “tµi kho¶n thùc”, cßn cã tµi kho¶n lo¹i 5, 6, 7, 8, 9 kh«ng cã sè d- gäi lµ “tµi kho¶n t¹m thêi”.
HÖ thèng kÕ to¸n doanh nghiÖp quy ®Þnh tµi kho¶n chi tiÕt ®Õn TK cÊp 2
HÖ thèng tµi kho¶n kÕ to¸n doanh nghiÖp
(§· söa ®æi, bæ sung ®Õn 6/2003)
Sè hiÖu TK
Tªn tµi kho¶n
Ghi chó
CÊp 1 CÊp 2
Lo¹i TK1
Tµi s¶n l-u ®éng
111
TiÒn mÆt
1111 TiÒn ViÖt Nam
1112 Ngo¹i tÖ
1113 Vµng b¹c, kim khÝ quý, ®¸ quÝ
TiÒn göi ng©n hµng
112
113
1121 TiÒn ViÖt Nam
1122 Ngo¹i tÖ
1123 Vµng b¹c, kim khÝ quý, ®¸ quý
TiÒn ®ang chuyÓn
1131 TiÒn ViÖt Nam
1132 Ngo¹i tÖ
14
Sè hiÖu TK
CÊp 1 CÊp 2
121
Tªn tµi kho¶n
Ghi chó
§Çu t- chøng kho¸n ng¾n h¹n
1211 Cæ phiÕu
1212 Tr¸i phiÕu
§Çu tõ ng¾n h¹n kh¸c
128
129
131
133
Dù phßng gi¶m gi¸ ®Çu t- ng¾n h¹n
Ph¶i thu cña kh¸ch hµng
Chi tiÕt theo ®èi t-îng
ThuÕ GTGT ®-îc khÊu trõ
1331 ThuÕ GTGT ®-îc khÊu trõ cña hµng ho¸ dÞch
vô
1332 ThuÕ GTGT ®-îc khÊu trõ cña TSC§
Ph¶i thu néi bé
136
138
1361 Vèn kinh doanh ë c¸c ®¬n vÞ tr-c thuéc
1368 Ph¶i thu néi bé kh¸c
Ph¶i thu kh¸c
Dïng ë ®¬n vÞ cÊp trªn
1381 Tµi s¶n thiÕu chê xö lý
1388 Ph¶i thu kh¸c
139
141
142
Dù phßng ph¶i thu khã ®ßi
T¹m øng
Chi tiÕt theo ®èi t-îng
Chi phÝ tr¶ tr-íc
1421 Chi phÝ tr¶ tr-íc
1422 Chi phÝ chê kÕt chuyÓn
Doanh nghiÖp cã chu kú
kinh doanh dµi
144
151
152
CÇm cè, ký c-îc, ký quü ng¾n h¹n
Hµng mua ®ang ®i ®-êng
Nguyªn liÖu, vËt liÖu
Chi tiÕt theo yªu cÇu qu¶n
lý
153
C«ng cô, dông cô
1531 C«ng cô, dông cô
1532 Bao b× lu©n chuyÓn
1533 §å dïng cho thuª
15
Sè hiÖu TK
CÊp 1 CÊp 2
154
Tªn tµi kho¶n
Ghi chó
Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang
Thµnh phÈm
155
156
Hµng ho¸
1561 Gi¸ mua hµng ho¸
1562 Chi phÝ thu mua hµng ho¸
Hµng göi ®i b¸n
157
159
161
Dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho
Chi sù nghiÖp
1611 Chi sù nghiÖp n¨m tr-íc
1612 Chi sù nghiÖp n¨m nay
Lo¹i TK 2
Tµi s¶n cè ®Þnh
211
Tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh
2112 Nhµ cöa, vËt kiÕn tróc
2113 M¸y mãc, thiÕt bÞ
2114 Ph-¬ng tiÖn vËn t¶i, truyÒn dÉn
2115 ThiÕt bÞ, dông cô qu¶n lý
2116 C©u l©u n¨m, sóc vËt lµm viÖc vµ cho s¶n
phÈm
2118 TSC§ kh¸c
212
213
TSC§ thuª tµi chÝnh
TSC§ v« h×nh
2131 QuyÒn sö dông ®Êt
2132 QuyÒn ph¸t hµnh
2133 B¶n quyÒn, b»ng s¸ng chÕ
2134 Nh·n hiÖu hµng ho¸
2135 PhÇn mÒm m¸y vi tÝnh
2136 GiÊy phÐp vµ giÊy phÐp chuyÓn nh-îng
2138 TSC§ v« h×nh kh¸c
Hao mßn TSC§
214
16
Sè hiÖu TK
Tªn tµi kho¶n
Ghi chó
CÊp 1 CÊp 2
2141 Hao mßn TSC§ h÷u h×nh
2142 Hao mßn TSC§ thuª tµi chÝnh
2143 Hao mßn TSC§ v« h×nh
§Çu t- chøng kho¸n dµi h¹n
2211 Cæ phiÕu
221
2212 Tr¸i phiÕu
222
228
229
241
Gãp vèn liªn doanh
§Çu t- dµi h¹n kh¸c
Dù phßng gi¶m gi¸ ®Çu t- dµi h¹n
X©y dùng c¬ b¶n dë dang
2411 Mua s¾m TSC§
2412 X©y dùng c¬ b¶n
2413 Söa ch÷a lín TCC§
Chi phÝ tr¶ tr-íc dµi h¹n
242
244
Ký quü, ký c-îc dµi h¹n
Lo¹i TK3
Nî ph¶i tr¶
311
315
331
333
Vay ng¾n h¹n
Nî dµi h¹n ®Õn h¹n tr¶
Ph¶i tr¶ cho ng-êi b¸n
ThuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép Nhµ N-íc
3331 ThuÕ GTGT
33311 ThuÕ GTGT ®Çu ra
33312 ThuÕ GTGT hµng nhËp khÈu
3332 ThuÕ tiªu thô ®Æc biÖt
3333 ThuÕ xuÊt, nhËp khÈu
3334 ThuÕ thu nhËp doanh nghiÖp
3335 Thu trªn vèn
3336 ThuÕ tµi nguyªn
3337 ThuÕ nhµ ®Êt, tiÒn thuª ®Êt
17
Sè hiÖu TK
Tªn tµi kho¶n
Ghi chó
CÊp 1 CÊp 2
3338 C¸c lo¹i thuÕ kh¸c
3339 PhÝ, lÖ phÝ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép kh¸c
Ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn
Chi phÝ ph¶i tr¶
334
335
336
338
Ph¶i tr¶ néi bé
Ph¶i tr¶, ph¶i nép kh¸c
3381 Tµi s¶n thõa chê gi¶i quyÕt
3382 Kinh phÝ c«ng ®oµn
3383 B¶o hiÓm x· héi
3384 B¶o hiÓm y tÕ
3387 Doanh thu ch-a thùc hiÖn
3388 Ph¶i tr¶, ph¶i nép kh¸c
Vay dµi h¹n
341
342
344
Nî dµi h¹n
NhËn kü quÝ, ký c-îc dµi h¹n
lo¹i TK4
Nguån vèn chñ së h÷u
411
412
413
414
415
416
421
Nguån vèn kinh doanh
Chªnh lÖch ®¸nh gi¸ l¹i tµi s¶n
Chªnh lÖch tØ gi¸
Quü ®Çu t- ph¸t triÓn
Quü dù phßng tµi chÝnh
Quü dù phßng vÒ trî cÊp mÊt viÖc lµm
Lîi nhuËn ch-a ph©n phèi
4211 Lîi nhuËn n¨m tr-íc
4212 Lîi nhuËn n¨m nay
Quü khen th-ëng, phóc lîi
4311 Quü khen th-ëng
431
4312 Quü phóc lîi
4313 Quü phóc lîi ®· h×nh thµnh TSC§
18
Sè hiÖu TK
CÊp 1 CÊp 2
441
Tªn tµi kho¶n
Ghi chó
Nguån vèn ®Çu t- x©y dùng c¬ b¶n
451
Quü qu¶n lý cña cÊp trªn
Dïng cho c¸c TCT, tËp
®oµn c¬ quan liªn hiÖp...
461
Nguån kinh phÝ sù nghiÖp
4611 Nguån kinh phÝ sù nghiÖp n¨m tr-íc
4612 Nguån kinh phÝ sù nghiÖp n¨m nay
466
511
Nguån kinh phÝ ®· h×nh thµnh TSC§
lo¹i TK5
doanh thu
Doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô
Chi tiÕt theo yªu cÇu qu¶n
lý
5111 Doanh thu b¸n hµng ho¸
5112 Doanh thu b¸n thµnh phÈm
5113 Doanh thu cung cÊp dÞch vô
5114 Doanh thu trî cÊp, trî gi¸
Doanh thu néi bé
512
5121 Doanh thu b¸n hµng ho¸
5122 Doanh thu b¸n s¶n phÈm
5123 Doanh thu cung cÊp dÞch vô
Doanh thu tµi chÝnh
515
521
531
532
ChiÕt khÊu th-¬ng m¹i
Hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i
Gi¶m gi¸ hµng b¸n
Lo¹i TK 6
Chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh
611
621
Mua hµng
¸p dông cho ph-¬ng ph¸p
kiÓm kª ®Þnh kú
6111 Mua nguyªn liÖu, vËt liÖu
6112 Mua hµmg ho¸
Chi phÝ nguyªn liÖu vËt liÖu trùc tiÕp
19
Sè hiÖu TK
CÊp 1 CÊp 2
622
Tªn tµi kho¶n
Ghi chó
Chi phÝ ph©n c«ng trùc tiÕp
Chi phÝ s¶n xuÊt chung
627
6271 Chi phÝ nh©n viªn ph©n x-ëng
6272 Chi phÝ vËt liÖu
6273 Chi phÝ dông cô s¶n xuÊt
6274 Chi phÝ khÊu hao TSC§
6277 Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi
6278 Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c
Gi¸ thµnh s¶n xuÊt
631
¸p dông cho ph-¬ng ph¸p
kiÓm kª ®Þnh kú
632
635
641
Gi¸ vèn hµng b¸n
Chi phÝ tµi chÝnh
Chi phÝ b¸n hµng
6411 Chi phÝ nh©n viªn
6412 Chi phÝ vËt liÖu, bao b×
6413 Chi phÝ dông cô, ®å dïng
6414 Chi phÝ khÊu hao TSC§
6415 Chi phÝ b¶o hµnh
6417 Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi
6418 Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c
Chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp
6421 Chi phÝ nh©n viªn qu¶n lý
6422 Chi phÝ vËt liÖu qu¶n lý
6423 Chi phÝ ®å dïng v¨n phßng
6424 Chi phÝ khÊu hao TSC§
6425 ThuÕ, phÝ vµ lÖ phÝ
6426 Chi phÝ dù phßng
642
6427 Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi
6428 Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c
Lo¹i TK7
20
Tải về để xem bản đầy đủ
555 trang
18920
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Kế toán doanh nghiệp", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_ke_toan_doanh_nghiep.doc
