Bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin - Phần II: Học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Mác - Lênin - Chương 8: Một số vấn đề chính trị xã hội trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa
MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
• Trình bày các khái niệm: Dân chủ, bản chất của hệ
thống chính trị, Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa; Văn
hóa và nền văn hóa xã hội chủ nghĩa; Vấn đề dân
tộc và tôn giáo trong xã hội chủ nghĩa.
• Phân tích: tính tiến bộ về chất của nền dân chủ xã
hội chủ nghĩa so với các nền dân chủ trước đây;
những nhiệm vụ đổi mới hệ thống chính trị và dân
chủ hóa đời sống xã hội ở nước ta. Quan điểm chỉ
đạo và phương hướng của Đảng và Nhà nước ta
trong việc giải quyết các vấn đề dân tộc, tôn giáo,
gia đình.
• Nhận thức trách nhiệm của người thanh niên Việt
Nam trong việc tham gia vào quá trình đổi mới,
kiện toàn hệ thống chính trị, trách nhiệm của
người thanh niên Việt Nam đối với sự phát triển
của đất nước trong giai đoạn mới.
NỘI DUNG CƠ BẢN
Xây dựng nền dân chủ XHCN và nhà nước XHCN
Xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa
1
2
vấn đề dân tộc và tôn giáo
3
- Theo tiếng Hy Lạp cổ đại, dâ n chủ (demokratode) là quyền lực thuộc về nhâ n
dâ n, nhâ n dâ n lao động làm chủ những vấn đề có liên quan đến cuộc sống của
mì nh.
- Dâ n chủ là một hì nh thá i nhà nước, một chế độ xã hội trong đó thừa nhận về
mặt phá p luật quyền tự do, bì nh đẳng của nhâ n dâ n… được cụ thể hó a thành cơ
chế để thực thi trong cuộc sống.
- Dâ n chủ là một phạm trù chí nh trị vì nó gắn liền với bản chất của giai cấp thống
trị xã hội, bảo vệ lợi í ch cho giai cấp thống trị. Vì vậy, dâ n chủ bao giờ cũng gắn
liền với một hệ thống chí nh trị (Đảng chí nh trị, nhà nước và cá c đoàn thể chí nh trị
xã hội)
- Dâ n chủ cò n được hiểu là một nguyên tắc sinh hoạt của cá c tổ chức chí nh trị -
xã hội, cộng đồng dâ n cư theo nguyên tắc thiểu số phục tùng đa số.
- Tó m lại, dâ n chủ cò n là một phạm trù lịch sử khi gắn với chế độ nhà nước, là
thành qủa đấu tranh của nhâ n dâ n lao động chống á p bức, bó c lột đòi quyền tự
do, quyền làm chủ của mì nh.
Tất cả mọi quyền lực thuộc về nhâ n dâ n
Mang bản chất của giai cấp cô ng nhâ n
Đặc
trưng
nền
dân chủ
XHCN
nguyên
Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa do Đảng cộng
sản lãnh đạo - yếu tố quan trọng bảo đảm
quyền lực thực sự thuộc về nhân dân
chính trị
Dân chủ xã hội chủ nghĩa được thực hiện
trên cơ sở kinh tế là công hữu hóa các tư
liệu sản xuất chủ yếu
Cơ sở
thực hiện
Trên lĩnh vực chính trị:
Trong nền
dân chủ xã
hội chủ
nghĩa, người
dâ n tham gia
tích cực các
công việc
Nhà nước
Trên lĩnh vực kinh tế :
Trên lĩnh vực tư tưởng văn hóa :
Chủ nghĩa
Má c – Lênin,
hệ tư tưởng
của giai cấp
cô ng nhâ n
Là hệ tư tưởng
chủ đạo.
Kế thừa và
phá t huy
truyền thống
văn hoá
các dân tộc,
kết hợp với
những tinh hoa
văn hoá
của thời đại
* Quan niệm về nhà nước:
ộ má y duy trsự thống trcủa giacấp này đốvớgiacấp
khá c
Nhà
nước
à cơ quan quyền lực của một giai cấp đối với toàn xã hội
à công cụ chuyên chính (quyền lực) của một giai cấp
à công cụ bảo vệ cho lợi ích của giai cấp thống trị
* Khái niệm nhà nước xã hội chủ nghĩa:
Nhà nước XHCN thực chất là một nền chuyên chí nh của giai cấp
vô sản. Đó là sự thống trị chí nh trị của giai cấp vô sản do cá ch mạng
xã hội chủ nghĩa sản sinh ra và có sứ mệnh xâ y dựng thành cô ng
chủ nghĩa xã hội, đưa nhâ n dâ n lao động lên địa vị làm chủ trên tất
cả cá c mặt của đời sống xã hội trong một xã hội cao hơn chủ nghĩa
tư bản.
“Nhà nước XHCN mang bản chất của giai cấp cô ng nhâ n, tí nh nhâ n
dâ n rộng rã i và tí nh dâ n tộc sâ u sắc”
Tó m lại: Muốn thực hiện tốt cá c chức năng trên, nhà nước XHCN phải luô n luô n chú
trọng cá c nhiệm vụ sau:
- Chăm lo xâ y dựng và kiện toàn cá c cơ quan từ trung ương đến địa phương, cơ cấu
gọn nhẹ, hoạt động hiệu qủa, đội ngũ cá n bộ có phẩm chất chí nh trị, tinh thần trá ch
nhiệm cao và thành thạo nghiệp vụ.
- Thường xuyên giá o dục phá p luật, xâ y dựng ý thức sống và làm việc theo phá p luật
trong nhâ n dâ n.
- Thực hiện cá c cơ chế và biện phá p kiểm soá t trong hoạt động ngăn ngừa và trừng trị
tệ quan liệu, tham nhũng… xâ m phạm đến quyền dâ n chủ của nhâ n dâ n.
-Tổ chức hoạt động theo nguyên tắc tập trung dâ n chủ, chống cục bộ, phá t huy tí nh
dâ n chủ trong toàn dâ n
Nhà nước XHCN
Bản chất Nhà nước XHCN
Bảo vệ quyền lợi của
giai cấp công nhân
Nhà
nước
Chế độ công hữu
Bảo vệ quyền lợi của
nhân dân lao động
XHCN
Chức năng, nhiệm vụ của nhà nước XHCN
Chức năng giai cấp
Đảng cộng sản Việt Nam là đội tiên phong
của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên
phong của nhân dân lao động và của dân
tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích
của giai cấp công nhân, nhân dân lao động
và của dân tộc. (ĐCSVN: Văn kiện Đại hội
đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb,
CTQG,HN, 2006, tr.130)
➢ Một là, trong xã hội chủ nghĩa vẫn tồn tại một cách tất yếu những giai cấp
và mâu thuẫn giai cấp. Những mâu thuẫn này mặc dù không có tính đối
kháng, nhưng luôn có những xung đột nhau về lợi ích, nhất là lợi ích kinh tế.
➢ Hai là, trong xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là trong giai đoạn quá độ, vẫn tồn
tại những thế lực phản động trong nước và ngoài nước. Vì vậy, cấn thiết phải
có một cơ quan quyền lực cách mạng của nhân dân để trấn áp và cải tạo
những thế lực này
➢ Ba là, quá trình xây chế độ xã hội chủ nghĩa trên mọi lĩnh vực nhất là lĩnh
vực kinh tế, là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn, phức tạp và lâu dài. Để hoàn
thành nhiệm vụ ấy cần một sức mạnh tổng hợp toàn dân, mọi nguồn lực. về vĩ
mô, cần thiết phải có một trung tâm đầu nảo xây dựng chiến lược tổng thể,
thống nhất, nhất trí các lợi ích của xã hội, xác định hệ thống các giải pháp…
để đưa xã hội tiến lên và phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa.
CẢI CÁCH NHÀ NƯỚC
• Mục đích để xây dựng bộ máy nhà nước phù hợp những
nhu cầu và nhiệm vụ mới.
• Cải cách nhà nước gắn liền với quá trình đổi mới nền kinh
tế, chính trị - xã hội.
• Cải cách nhà nước trong TKQĐ lên CNXH là một quá trình
tất yếu và được thực hiện thường xuyên liên tục. Đảng CS
là tổ chức chính trị trực tiếp lãnh đạo quá trình cải cách
nhà nước.
• Cải cách nhà nước là quá trình cải cách về tổ chức và hoạt
động của các cơ quan quyền lực trong bộ máy nhà nước
bao gồm:
- Cơ quan lập pháp (Quốc hội, HĐND các cấp…): công tác bầu
cử và ứng cử, công tác xây dựng hệ thống pháp lý và giám sát
việc thực hiện luật pháp
- Cơ quan hành pháp (bộ máy chính phủ: bộ,ban, ngành, UBND
các cấp…): công tác quản lý xã hội và thực thi các ch/s chủ
trương bằng luật pháp…
- Cơ quan tư pháp (viện kiểm sát, tòa án…): công tác xử lý các
quá trình thực thi luật pháp: khen thưởng và xử phạt…
Tải về để xem bản đầy đủ
55 trang
19440
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin - Phần II: Học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Mác - Lênin - Chương 8: Một số vấn đề chính trị xã hội trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_hoc_thuyet_kinh_te_cua_chu_nghia_mac_lenin_chuong.ppt
