Câu hỏi ôn tập môn Kinh tế chính trị Mác - Lênin
CHUꢀNG I
ꢁꢂI CꢃꢀNG TIꢄN Tꢅ
CÂU 1
Trình bày nguꢆn gꢇc ra ꢈꢉi cꢊa tiꢋn tꢌ theo quan ꢈiꢍm cꢊa Marx. Giai ꢈoꢎn nào trong quá trình
phát triꢍn cꢊa các hình thái giá trꢏ là bꢐꢑc thay ꢈꢒi vꢋ chꢓt dꢔn ꢈꢕn sꢖ ra ꢈꢉi cꢊa tiꢋn tꢌ?
1. Nguꢆn gꢇc ra ꢈꢉi cꢊa tiꢋn tꢌ
Theo Marx, tiꢀn tꢁ có nguꢂn gꢃc tꢄ sꢅn xuꢆt và trao ꢇꢈi hàng hoá, có thꢉ ꢇưꢊc nghiên
cꢋu bꢌng sꢍ phát triꢉn cꢎa các hình thái giá trꢏ.
•Hình thái giá trꢏ giꢗn ꢈơn (ngꢘu nhiên): là hình thái ꢇꢐu tiên, vào giai ꢇoꢑn cuꢃi cꢎa
chꢒ ꢇꢓ công xã nguyên thuꢔ, khi trình ꢇꢓ sꢅn xuꢆt trong các công xã bꢕt ꢇꢐu phát triꢉn, là
tiꢀn ꢇꢉ nꢅy sinh sꢍ trao ꢇꢈi giꢖa các công xã.
Đặc trưng: giá trꢏ mꢓt hàng hoá chꢗ có thꢉ ꢇưꢊc biꢉu hiꢁn bꢘi mꢓt hàng hoá
khác.
X hhA = Y hhB
•Hình thái giá trꢏ ꢈꢙy ꢈꢊ (mꢚ rꢛng): nhu cꢐu trao ꢇꢈi ngày càng mꢘ rꢓng hơn do sꢍ
tan rã cꢎa chꢒ ꢇꢓ công xã nguyên thuꢔ dꢙn ꢇꢒn hình thành chꢒ ꢇꢓ chiꢒm hꢖu tư nhân vꢀ tư
liꢁu sꢅn xuꢆt và phân công lao ꢇꢓng xã hꢓi lꢐn thꢋ nhꢆt (hình thành 2 ngành trꢂng trꢚt và
chꢛn nuôi). ꢜiꢀu ꢇó làm cho trao ꢇꢈi hàng hoá trꢘ nên mꢘ rꢓng hơn, thưꢝng xuyên hơn và
phꢋc tꢑp hơn.
Đặc trưng: giá trꢏ mꢓt hàng hoá ꢇưꢊc biꢉu hiꢁn ꢘ nhiꢀu hàng hoá khác nhau.
Y hhB
X hh A =
Z hhC
U hhD …
•Hình thái giá trꢏ chung: sꢅn xuꢆt hàng hoá phát triꢉn làm cho chuꢞi hàng hoá ꢇóng
vai trò làm vꢟt ngang giá ngày càng chꢂng chéo, quan hꢁ trao ꢇꢈi khó khꢛn, phꢋc tꢑp. Mꢠt
khác trình ꢇꢓ phân công lao ꢇꢓng xã hꢓi càng cao làm cho sꢅn xuꢆt và ꢇꢝi sꢃng phꢡ thuꢓc
vào viꢁc trao ꢇꢈi, cꢐn có hình thꢋc trao ꢇꢈi tiꢒn bꢓ hơn, ꢇó là thông qua hàng hoá trung gian.
Đặc trưng: giá trꢏ hàng hoá ꢇưꢊc biꢉu hiꢁn mꢓt cách giꢅn ꢇơn hay thꢃng nhꢆt
vào mꢓt hàng hoá nhꢆt ꢇꢏnh làm trung gian.
Y hhA
Z hhC
= X hh A
U hhD …
•Hình thái tiꢀn tꢁ: sꢍ phát triꢉn cꢎa sꢅn xuꢆt và phân công lao ꢇꢓng xã hꢓi lꢐn thꢋ
hai dꢙn ꢇꢒn sꢍ hình thành thꢏ trưꢝng thương nghiꢁp ꢇòi hꢢi vꢟt ngang giá chung phꢅi thꢃng
nhꢆt vào mꢓt hàng hoá duy nhꢆt trong phꢑm vi quꢃa gia, quꢃc tꢒ. Vꢟt ngang giá chung phꢅi
có giá trꢏ cao; thuꢐn nhꢆt vꢀ chꢆt, dꢣ chia nhꢢ, dꢣ gꢓp lꢑi, ít bꢏ hao mòn. Hàng hoá ꢇưꢊc chꢚn
làm vꢟt ngang giá ꢇꢓc quyꢀn ꢇꢉ biꢉu hiꢁn và ꢇo lưꢝng giá trꢏ cꢎa hàng hoá gꢚi là tiꢀn tꢁ.
X hhA
Y hhB
= U (ounce) vàng
Z hhC …
Tiꢀn tꢁ là sꢅn phꢤm tꢆt yꢒu cꢎa sꢅn xuꢆt và lưu thông hàng hoá.
2. Giai ꢈoꢎn nào là bꢐꢑc thay ꢈꢒi vꢋ chꢓt dꢘn ꢈꢕn sꢖ ra ꢈꢉi cꢊa tiꢋn tꢌ
Giai ꢇoꢑn hình thái giá trꢏ chung là giai ꢇoꢑn biꢒn ꢇꢈi vꢀ chꢆt vì nhꢖng vꢟt ꢇưꢊc chꢚn ꢇꢀu
có ꢇꢠc ꢇiꢉm chung là có thꢉ lưu trꢖ ꢇưꢊc và phꢐn nào mang bꢅn chꢆt tiꢀn tꢁ: là hàng hoá,
ꢇóng vai trò làm vꢟt ngang giá chung trong trao ꢇꢈi, có giá trꢏ và giá trꢏ sꢥ dꢡng – là trung
gian trong trao ꢇꢈi hàng hoá dꢏch vꢡ.
CÂU 2
Phân tích bꢗn chꢓt cꢊa tiꢋn tꢌ theo quan ꢈiꢍm cꢊa Marx : “Tiꢋn tꢌ là hàng hoá ꢈꢜc biꢌt.” Trong
ꢈiꢋu kiꢌn lꢐu thông giꢓy bꢎc, bꢗn chꢓt này ꢈꢐꢝc biꢍu hiꢌn nhꢐ thꢕ nào?
1. Quan ꢈiꢍm cꢊa Marx
- 1 -
Tiꢀn là mꢓt hàng hoá ꢇꢠc biꢁt, ꢇꢓc quyꢀn giꢖ vai trò làm vꢟt ngang giá chung ꢇꢉ phꢡc vꢡ
cho quá trình lưu thông hàng hoá.
∗Tiꢋn tꢌ là hàng hoá bꢚi vì:
•Tiền tệ có nguồn gốc từ hàng hoá: do quá trình phát sinh và phát triꢉn cꢎa sꢅn
xuꢆt hàng hoá ꢇã làm xuꢆt hiꢁn tiꢀn tꢁ vꢦi tư cách là vꢟt ngang giá chung ꢇꢉ biꢉu hiꢁn và ꢇo
lưꢝng giá trꢏ cꢎa mꢚi hàng hoá trong phꢑm vi quꢃc gia, quꢃc tꢒ. Như vꢟy, tiꢀn thꢍc chꢆt cꢧng
chꢗ là mꢓt loꢑi hàng hoá, tách khꢢi thꢒ giꢦi hàng hoá mà thôi.
•Tiền mang đầy đủ thuộc tính của hàng hoá:
+Xét tꢄ hình thái tiꢀn thꢍc (bꢑc hoꢠc vàng): sau khi trꢘ thành tiꢀn tꢁ,
vàng (bꢑc) vꢙn mang ꢇꢐy ꢇꢎ hai thuꢓc tính cꢎa hàng hoá là giá trꢏ (lao ꢇꢓng xã hꢓi hao phí
ꢇꢉ khai thác, tôi luyꢁn, ꢇúc vàng) và giá trꢏ sꢥ dꢡng (ꢇưꢊc dùng làm vꢟt ngang giá chung mꢓt
cách ꢇꢓc quyꢀn, có thꢉ trao ꢇꢈi vꢦi bꢆt kì hàng hoá dꢏch vꢡ khác).
+Xét tꢄ hình thái dꢆu hiꢁu giá trꢏ: khi sꢅn xuꢆt và lưu thông hàng háo
phát triꢉn vàng (bꢑc) ꢇưꢊc thay thꢒ bꢌng các dꢆu hiꢁu giá trꢏ như tiꢀn ꢇúc không ꢇꢎ giá, tiꢀn
giꢆy, bút tꢁ.. Các dꢆu hiꢁu này mꢠc dù không có giá trꢏ nꢓi tai nhưng vꢙn tꢂn tꢑi ꢇꢓc lꢟp vꢦi
tư cách là ꢇꢑi biꢉu cꢎa tiꢀn thꢍc.
∗Tiꢋn là hàng hoá ꢈꢜc biꢌt biꢍu hiꢌn ꢚ chꢞ tiꢋn có giá trꢏ ꢈꢜc biꢌt, nghꢨa là có khà nꢛng
trao ꢇꢈi trꢍc tiꢒp vꢦi mꢚi hàng hoá nên có thꢉ thoꢅ mãn nhu cꢐu vꢀ nhiꢀu mꢠt. Vꢦi giá trꢏ sꢥ
dꢡng ꢇꢠc biꢁt ꢇó, tiꢀn trꢘ thành vꢟt ꢇꢑi biꢉu chung cho cꢎa cꢅi xã hꢓi.
2. Trong ꢈiꢋu kiꢌn lꢐu thông giꢓy bꢎc, bꢗn chꢓt này biꢍu hiꢌn:
Giꢆy bꢑc ngân hàng là tiꢀn dưꢦi hình thái dꢆu hiꢁu giá trꢏ, chuyꢉn tꢁ bꢆt khꢅ hoán (không
thꢉ ꢇꢈi ra vàng ). Trong ꢇiꢀu kiꢁn lưu thông giꢆy bꢑc ngân hàng, bꢅn chꢆt tiꢀn tꢁ ꢇưꢊc biꢉu
hiꢁn ꢘ chꢞ:
+ Giá trꢏ làm nên ꢇꢂng tiꢀn: lao ꢇꢓng hao phí ꢇꢉ in tiꢀn.
+ Giá trꢏ mà nó ꢇꢑi diꢁn trong lưu thông: là giá trꢏ phꢅn xꢑ cꢎa vàng bꢑc, phꢡ
thuꢓc vào giá trꢏ hàng hoá dꢏch vꢡ trong tương quan vꢦi sꢃ lưꢊng tiꢀn tꢁ mà ngân hàng trung
ương cho phép ꢇưa vào lưu thông.
+ Giá trꢏ sꢥ dꢡng: làm vꢟt ngang giá chung.
CÂU 3
Phân loꢎi hình thꢟc tiꢋn tꢌ theo quan ꢈiꢍm cꢊa Marx? Tꢎi sao trong quá trình phát triꢍn cꢊa tiꢋn
tꢌ, vàng ꢈã tꢠng ꢈꢐꢝc xem là hàng hoá lí tꢐꢚng nhꢓt phù hꢝp vꢑi vai trò cꢊa tiꢋn tꢌ?
1. Phân loꢎi hình thái tiꢋntꢌ theo quan ꢈiꢍm Marx
∗ Cꢡn cꢟ vào hình thái giá trꢏ cꢊa tiꢋn tꢌ:
+ Tiꢀn thꢍc (hoá tꢁ): là hình thái tiꢀn tꢁ, có ꢇꢐy ꢇꢎ giá trꢏ nꢓi tꢑi, lưu thông ꢇưꢊc là nhꢝ giá
trꢏ cꢎa chính bꢅn thân.
+ Dꢆu hiꢁu giá trꢏ (tín tꢁ): là hình thái tiꢀn tꢁ, lưu thông ꢇưꢊc không phꢅi do giá trꢏ cꢎa bꢅn
thân mà nhꢝ sꢍ tín nhiꢁm, sꢍ quy ưꢦc cꢎa xã hꢓi ꢇꢃi vꢦi bꢅn thân.
∗ Cꢡn cꢟ vào hình thái vꢢt chꢓt cꢊa tiꢋn tꢌ:
+ Tiꢀn mꢠt: là tiꢀn vꢟt chꢆt, ꢇưꢊc quy ꢇꢏnh mꢓt cách cꢡ thꢉ vꢀ hình dáng, kích thưꢦc, trꢚng
lưꢊng, màu sꢕc, tên gꢚi…
+ Tiꢀn ghi sꢈ (bút tꢁ): là tiꢀn phi vꢟt chꢆt, tꢂn tꢑi dưꢦi hình thꢋc nhꢖng con sꢃ, ghi trên tài
khoꢅn tꢑi ngân hàng.
2. Vàng ꢈꢐꢝc xem là hàng hoá lí tꢐꢚng
Thꢝi kì ꢇꢐu, tùy ꢇiꢀu kiꢁn hoàn cꢅnh cꢡ thꢉ cꢎa các dân tꢓc và ꢘ các thꢝi ꢇꢑi khác mà vai
trò tiꢀn ꢇưꢊc thꢉ hiꢁn ꢘ các hàng hoá khác nhau. Thông thưꢝng là nhꢖng vꢟt dꢡng quan
trꢚng bꢟc nhꢆt hay ꢇꢠc sꢅn cꢎa vùng.
Cùng sꢍ phân công lao ꢇꢓng lꢐn thꢋ hai, thꢎ công nghiꢁp tách khꢢi nông nghiꢁp, vai trò
cꢎa tiꢀn chuyꢉn sang kim loꢑi. Cuꢃi thꢝi kì này, vai trò cꢎa tiꢀn ꢇưꢊc cꢃ ꢇꢏnh ꢘ vàng vì có
tính ưu viꢁt hơn nhꢖng loꢑi hàng hoá khác trong viꢁc thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng cꢎa tiꢀn. Tính ưu
viꢁt này thꢉ hiꢁn:
+ Vì tương ꢇꢃi quý hiꢒm nên ꢇưꢊc ưa chuꢓng trên toàn thꢒ giꢦi ꢘ bꢆt kì giai ꢇoꢑn nào.
+ Tính ꢇꢂng nhꢆt cao, thuꢟn lꢊi cho viꢁc ꢇo lưꢝng, biꢉu hiꢁn giá cꢅ cꢎa các hàng hoá
trong quá trình trao ꢇꢈi.
- 2 -
+ Dꢣ phân chia mà không làm ꢅnh hưꢘng ꢇꢒn giá trꢏ vꢃn có cꢎa nó. Vì vꢟy vàng có ý
nghꢨa quan trꢚng trong viꢁc biꢉu hiꢁn giá cꢅ trong lưu thông hàng hoá trên thꢏ trưꢝng bꢘi lꢩ
hàng hoá trên thꢏ trưꢝng rꢆt ꢇa dꢑng và có giá cꢅ khác nhau.
+ Dꢣ mang theo, cùng 1 thꢉ tích nhꢢ, khꢃi lưꢊng nhꢢ có thꢉ ꢇꢑi diꢁn cho giá trꢏ khꢃi
lưꢊng hàng hoá lꢦn.
+ Giúp viꢁc thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng dꢍ trꢖ giá trꢏ tiꢀn tꢁ thuꢟn lꢊi hơn.
+ ꢜưꢊc tꢆt cꢅ mꢚi ngưꢝi chꢆp nhꢟn, là phương tiꢁn trao ꢇꢈi trong thꢝi gian dài, có sꢋc
mua ꢈn ꢇꢏnh, dꢣ dàng nhꢟn biꢒt, chuyên chꢘ.
CÂU 4
Thꢕ nào là tiꢋn thꢖc, dꢓu hiꢌu giá trꢏ? Phân tích nhꢣng lꢝi thꢕ và bꢓt lꢝi cꢊa viꢌc ꢟng dꢤng các
hình thái trên.
1.
Tiꢋn thꢖc (hóa tꢌ):
Là hình thái tiꢀn tꢁ, có ꢇꢐy ꢇꢎ giá trꢏ nꢓi tꢑi, lưu thông ꢇưꢊc là nhꢝ giá trꢏ cꢎa chính bꢅn
thân. VD: tiꢀn bꢌng tôn, sꢕt, ꢇꢂng, tuy nhiên chꢗ có tiꢀn vàng, tiꢀn bꢑc ꢇúc ꢇꢎ giá mꢦi ꢇưꢊc
xem ꢇúng là tiꢀn thꢍc và có giá trꢏ lưu hành mà không cꢐn có sꢍ quy ưꢦc cꢎa nhà nưꢦc.
•Lꢝi thꢕ: +ꢇưꢊc mꢚi ngưꢝi chꢆp nhꢟn do quý hiꢒm, không gꢗ sét.
+có giá trꢏ cao, thuꢐn nhꢆt vꢀ chꢆt.
+dꢣ chia nhꢢ, dꢣ ꢇúc thành khꢃi, bꢀn vꢖng.
+dꢣ nhꢟn biꢒt, lưu trꢖ, chuyên chꢘ.
•Bꢓt lꢝi: +ꢇꢉ ꢇưꢊc chꢆp nhꢟn trao ꢇꢈi phꢅi cân lꢑi ꢇꢉ xác ꢇꢏnh giá trꢏ trong các
cuꢓc giao dꢏch nên mꢆt nhiꢀu thꢝi gian, công sꢋc.
+viꢁc quꢅn lí lưu thông tiꢀn ꢇúc không hiꢁu quꢅ nên dꢣ dꢙn ꢇꢒn hiꢁn tưꢊng tiꢀn
không ꢇꢎ giá, biꢒn chꢆt.
+khó vꢟn chuyꢉn ꢇi xa, rꢎi ro cưꢦp lꢦn hoꢠc hao hꢡt trong quá trình vꢟn chuyꢉn.
Dꢓu hiꢌu giá trꢏ (tín tꢌ)
2.
Là hình thái tiꢀn tꢁ, lưu thông ꢇưꢊc không phꢅi nhꢝ giá trꢏ cꢎa bꢅn thân, mà là nhꢝ sꢍ tín
nhiꢁm, sꢍ quy ưꢦc cꢎa xã hꢓi ꢇꢃi vꢦi bꢅn thân. VD: tꢝ 1.000 và 10.000 tuy có cùng chi phí
sꢅn xuꢆt nhưng ꢇem lꢑi giá trꢏ khác nhau khi sꢥ dꢡng.
Có hai loꢑi: tiꢀn giꢆy khꢅ hoán (ꢇưꢊc phát hành trên cơ sꢘ có vàng dꢍ trꢖ ꢇꢅm bꢅo ꢘ
ngân hàng và có thꢉ ꢇꢈi ra vàng) và tiꢀn giꢆy bꢆt khꢅ hoán (không thꢉ ꢇꢈi ra vàng).
•Lꢝi thꢕ:+gꢚn nhꢪ, dꢣ mang theo làm phương tiꢁn trao ꢇꢈi hàng hoá, thanh toán
nꢊ.
+ dꢣ thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng phương tiꢁn dꢍ trꢖ cꢎa cꢅi dưꢦi hình thái giá
trꢏ.
+bꢌng cách thay ꢇꢈi các con sꢃ trên mꢠt ꢇꢂng tiꢀn, mꢓt lưꢊng gía trꢏ
nhꢢ hay lꢦn ꢇưꢊc biꢉu hiꢁn, chi phí thꢍc hiꢁn không quá tꢃn kém.
+vꢦi chꢒ ꢇꢓ ꢇꢓc quyꢀn phát hành giꢆy bꢑc và quy ꢇꢏnh nghiêm ngꢠt cꢎa
chính phꢎ, tiꢀn giꢆy giꢖ ꢇưꢊc giá trꢏ cꢎa nó.
•Bꢓt lꢝi: +dꢣ hư, rách, chuꢓt bꢚ gꢠm nhꢆm.
+thưꢝng chꢗ có giá trꢏ tꢑi quꢃc gia phát hành.
+thưꢝng xuyên biꢒn ꢇꢓng do nhiꢀu yꢒu tꢃ: cung-cꢐu tiꢀn tꢁ.
CÂU 5
Phân biꢌt hoá tꢌ và tín tꢌ. Tꢎi sao trong quá trình phát triꢍn cꢊa hoá tꢌ, vàng ꢈꢐꢝc xem là hàng
hoá lí tꢐꢚng nhꢓt phù hꢝp vꢑi vai trò cꢊa tiꢋn tꢌ?
Hóa tꢌ: là hàng hoá cꢡ thꢉ, phꢈ biꢒn, giꢅn dꢏ, có gía trꢏ sꢥ dꢡng và có giá trꢏ ꢇꢃi vꢦi
ngưꢝi nhꢟn nó nhꢌm thꢢa mãn mꢓt nhu cꢐu nào ꢇó cꢎa con ngưꢝi.
Tín tꢌ: ꢇưꢊc xem là dꢆu hiꢁu cꢎa vàng, ꢇưꢊc lưu thông trên cơ sꢘ sꢍ tín nhiꢁm cꢎa công
chúng ꢇꢃi vꢦi cơ quan phát hành ra chúng (ngân hàng). Ngân hàng có thꢉ phát hành tín tꢁ
trên cơ sꢘ tin tưꢘng ngưꢝi vay có khꢅ nꢛng hoàn trꢅ nꢊ, còn ngưꢝi nꢕm giꢖ tiꢀn giꢆy thì tin
rꢌng nꢒu nꢓp vào ngân hàng thì sꢩ ꢇưꢊc hoàn trꢅ bꢌng vàng.
CÂU 6
Bút tꢌ là gì? Trình bày nhꢣng lꢝi thꢕ trong viꢌc lꢐu thông tiꢋn dꢐꢑi hình thái bút tꢌ.
1.
Là tiꢀn tꢁ phi vꢟt chꢆt, tꢂn tꢑi dưꢦi hình thꢋc nhꢖng con sꢃ, ghi trên tài khoꢅn tꢑi ngân
hàng.
Bút tꢌ ( tiꢋn ghi sꢒ)
- 3 -
ꢃu ꢈiꢍm:
-
Giꢅm ꢇáng kꢉ chi phí lưu thông tiꢀn mꢠt như in tiꢀn, bꢅo quꢅn, vꢟn chuyꢉn, ꢇꢒm,
ꢇóng gói…
-
Tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn thuꢟn lꢊi và nhanh chóng cho các chꢎ thꢉ tham gia thanh toán qua
ngân hàng.
-
Bꢅo ꢇꢅm an toàn trong sꢥ dꢡng ꢇꢂng tiꢀn, hꢑn chꢒ hiꢁn tương tiêu cꢍc (mꢆt cꢕp, hư
hao…)
-
Có tác dꢡng giꢃng tiꢀn giꢆy: có thꢉ cân ꢇꢃi cung cꢐu chꢎ ꢇꢓng hơn, là công cꢡ phát
triꢉn tꢈng sꢃ lưꢊng tiꢀn tꢁ, thích ꢋng vꢦi các nhu cꢐu giao dꢏch.
-
Tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn cho ngân hàng thương mꢑi trong quꢅn lí và ꢇiꢀu tiꢒt lưꢊng tiꢀn cung
ꢋng.
CÂU 7
Phân biꢌt sꢖ khác nhau giꢣa chꢟc nꢡng thꢐꢑc ꢈo giá trꢏ và chꢟc nꢡng phꢐơng tiꢌn lꢐu thông cꢊa
tiꢋn tꢌ. Vꢑi các chꢟc nꢡng trên, tiꢋn tꢌ có tác dꢤng nhꢐ thꢕ nào ꢈꢇi vꢑi lꢐu thông hàng hoá?
1. Chꢟc nꢡng thꢐꢑc ꢈo giá trꢏ
Tìꢀn tꢁ thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng thưꢦc ꢇo giá trꢏ khi tiꢀn tꢁ ꢇo lưꢝng và biꢉu hiꢁn giá trꢏ
cꢎa các hàng hoá khác thành giá cꢅ. Khi thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng này tiꢀn lꢆy giá trꢏ bꢅn thân nó
so sánh vꢦi giá trꢏ hàng hoá (giá trꢏ cꢎa tiꢀn là giá trꢏ cꢎa mꢓt lưꢊng vàng nhꢆt ꢇꢏnh, do nhà
nưꢦc quy ꢇꢏnh làm ꢇơn vꢏ tiꢀn tꢁ). Khi giá trꢏ hàng hoá chưa ꢇưꢊc thꢍc hiꢁn thì tiꢀn tꢁ chꢗ
biꢉu hiꢁn thành thưꢦc ꢇo trên ý niꢁm.
• ꢁꢜc ꢈiꢍm:
-
Phꢅi quy ꢇꢏnh tiêu chuꢤn giá cꢅ cho ꢇꢂng tiꢀn. Tiêu chuꢤn giá cꢅ là ꢇơn vꢏ tiꢀn tꢁ
cꢎa mꢓt nưꢦc, do nhà nưꢦc quy ꢇꢏnh dùng ꢇꢉ ꢇo lưꢝng và biꢉu hiꢁn giá cꢅ cꢎa tꢆt cꢅ các
hàng hoá.
-
-
Phꢅi là tiꢀn thꢍc nghꢨa là có ꢇꢐy ꢇꢎ giá trꢏ nꢓi tꢑi.
Không nhꢆt thiꢒt phꢅi là tiꢀn mꢠt mà chꢗ cꢐn tiꢀn trong ý niꢁm mà thôi.
• Tác dꢤng ꢈꢇi vꢑi lꢐu thông:
Các hàng hoá vꢦi nhꢖng giá trꢏ sꢥ dꢡng khác nhau ꢇưꢊc quy vꢀ cùng mꢓt ꢇơn vꢏ ꢇo
lưꢝng là tiꢀn tꢁ thông qua giá cꢅ, tꢑo nên sꢍ dꢣ dàng và thuꢟn tiꢁn khi so sánh giá trꢏ giꢖa
chúng. Viꢁc tꢑo lꢟp mꢃi quan hꢁ giꢖa các loꢑi hàng hoá làm giꢅm chi phí thꢝi gian giao dꢏch
do giꢅm sꢃ giá cꢅ.
2. Chꢟc nꢡng phꢐơng tiꢌn lꢐu thông
Tiꢀn tꢁ thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng phương tiꢁn lưu thông khi tiꢀn tꢁ làm môi giꢦi cho quá trình
trao ꢇꢈi hàng hoá. Sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa tiꢀn tꢁ gꢕn liꢀn vꢦi sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa hàng hoá, phꢡc vꢡ
cho sꢍ chuyꢉn dꢏch quyꢀn sꢘ hꢖu hàng hoá tꢄ chꢎ thꢉ này sang chꢎ thꢉ khác. Biꢉu hiꢁn
thông qua công thꢋc H-T-H. ꢜiꢀu này dꢙn ꢇꢒn nhꢖng ꢇꢂng tiꢀn thꢟt xuꢆt hiꢁn, kꢒt hꢊp vꢦi
chꢋc nꢛng thưꢦc ꢇo giá trꢏ ꢇꢉ thꢍc hiꢁn giá trꢏ cꢎa hàng hoá.
• ꢁꢜc ꢈiꢍm:
-
-
-
Nhꢆt thiꢒt phꢅi là tiꢀn mꢠt(không ghi sꢈ).
Sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa tiꢀn – hàng phꢅi ꢇꢂng thꢝi.
Không nhꢆt thiꢒt phꢅi là tiꢀn thꢍc mà có thꢉ là các dꢆu hiꢁu giá trꢏ.
• Tác dꢤng ꢈꢇi vꢑi lꢐu thông:
-
Tiꢒt kiꢁm thꢝi gian phài chi trꢅ cho quá trình mua bán hàng hoá giúp giꢅm chi phí
giao dꢏch so vꢦi quá trình trao ꢇꢈi trꢍc tiꢒp. Qúa trình trao ꢇꢈi trꢍc tiꢒp chꢗ thꢍc hiꢁn ꢇưꢊc
khi có sꢍ trùng hꢊp vꢀ nhu cꢐu giꢖa ngưꢝi bán và ngưꢝi mua.
-
Thúc ꢇꢤy quá trình chuyên môn hoá và phân công lao ꢇꢓng xã hꢓi, tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn gia
tꢛng sꢅn xuꢆt, giúp lưu thông hàng hoá thuꢟn lꢊi hơn.
CÂU 8
Phân biꢌt sꢖ khác nhau giꢣa chꢟc nꢡng phꢐơng tiꢌn lꢐu thông và chꢟc nꢡng phꢐơng tiꢌn thanh
toán cꢊa tiꢋn tꢌ. Vꢑi các chꢟc nꢡng trên, tiꢋn tꢌ có tác dꢤng nhꢐ thꢕ nào ꢈꢇi vꢑi lꢐu thông hàng
hoá?
1.
Chꢟc nꢡng phꢐơng tiꢌn lꢐu thông
- 4 -
Tiꢀn tꢁ thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng phương tiꢁn lưu thông khi tiꢀn tꢁ làm môi giꢦi cho quá trình
trao ꢇꢈi hàng hoá. Sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa tiꢀn tꢁ gꢕn liꢀn vꢦi sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa hàng hoá, phꢡc vꢡ
cho sꢍ chuyꢉn dꢏch quyꢀn sꢘ hꢖu hàng hoá tꢄ chꢎ thꢉ này sang chꢎ thꢉ khác. Biꢉu hiꢁn
thông qua công thꢋc H-T-H. ꢜiꢀu này dꢙn ꢇꢒn nhꢖng ꢇꢂng tiꢀn thꢟt xuꢆt hiꢁn, kꢒt hꢊp vꢦi
chꢋc nꢛng thưꢦc ꢇo giá trꢏ ꢇꢉ thꢍc hiꢁn giá trꢏ cꢎa hàng hoá.
• ꢁꢜc ꢈiꢍm:
-
-
-
Nhꢆt thiꢒt phꢅi là tiꢀn mꢠt(không ghi sꢈ).
Sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa tiꢀn – hàng phꢅi ꢇꢂng thꢝi.
Không nhꢆt thiꢒt phꢅi là tiꢀn thꢍc mà có thꢉ là các dꢆu hiꢁu giá trꢏ.
• Tác dꢤng ꢈꢇi vꢑi lꢐu thông:
-
Tiꢒt kiꢁm thꢝi gian phꢅi chi trꢅ cho quá trình mua bán hàng hoá giúp giꢅm chi phí
giao dꢏch so vꢦi quá trình trao ꢇꢈi trꢍc tiꢒp. Qúa trình trao ꢇꢈi trꢍc tiꢒp chꢗ thꢍc hiꢁn ꢇưꢊc
khi có sꢍ trùng hꢊp vꢀ nhu cꢐu giꢖa ngưꢝi bán và ngưꢝi mua.
-
Thúc ꢇꢤy quá trình chuyên môn hoá và phân công lao ꢇꢓng xã hꢓi, tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn gia
tꢛng sꢅn xuꢆt, giúp lưu thông hàng hoá thuꢟn lꢊi hơn.
2. Chꢟc nꢡng hꢐơng tiꢌn thanh toán
Tiꢀn tꢁ thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng phương tiꢁn thanh toán khi sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa tiꢀn tꢁ tách rꢝi
hoꢠc ꢇꢓc lꢟp tương ꢇꢃi so vꢦi sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa hàng hoá ꢇꢉ phꢡc vꢡ cho quan hꢁ mua bán
hàng hoá, thꢍc hiꢁn các khoꢅn dꢏch vꢡ hoꢠc giꢅi trꢄ các khoꢅn nꢊ. VD: trꢅ tiꢀn mua chꢏu
hàng hoá, trꢅ lương cuꢃi kì, nꢓp thuꢒ…
• ꢁꢜc ꢈiꢍm:
-
-
Có thꢉ là tiꢀn mꢠt hoꢠc không dùng tiꢀn mꢠt.
Có thꢉ là tiꢀn ghi sꢈ, tiꢀn thꢍc hay dꢆu hiꢁu giá trꢏ.
• Tác dꢤng ꢈꢇi vꢑi lꢐu thông:
Ngoài các tác dꢡng như cꢎa chꢋc nꢛng phương tiꢁn lưu thông, chꢋc nꢛng phương tiꢁn
thanh toán còn có tác dꢡng:
-
Thꢍc hiꢁn thanh toán không dùng tiꢀn mꢠt, giúp tiꢒt kiꢁm nhꢖng khoꢅn chi phí vꢀ
lưu thông tiꢀn mꢠt.
-
Là cơ sꢘ cho sꢍ ra ꢇꢝi cꢎa tín dꢡng, tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn sꢥ dꢡng vꢃn có hiꢁu quꢅ.
CÂU 9
Phân biꢌt sꢖ khác nhau giꢣa chꢟc nꢡng phꢐơng tiꢌn lꢐu thông và chꢟc nꢡng phꢐơng tiꢌn tích lꢥy
cꢊa tiꢋn tꢌ. Vꢑi các chꢟc nꢡng trên, tiꢋn tꢌ có tác dꢤng nhꢐ thꢕ nào ꢈꢇi vꢑi lꢐu thông hàng hoá?
1.
Chꢟc nꢡng phꢐơng tiꢌn lꢐu thông
Tiꢀn tꢁ thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng phương tiꢁn lưu thông khi tiꢀn tꢁ làm môi giꢦi cho quá trình
trao ꢇꢈi hàng hoá. Sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa tiꢀn tꢁ gꢕn liꢀn vꢦi sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa hàng hoá, phꢡc vꢡ
cho sꢍ chuyꢉn dꢏch quyꢀn sꢘ hꢖu hàng hoá tꢄ chꢎ thꢉ này sang chꢎ thꢉ khác. Biꢉu hiꢁn
thông qua công thꢋc H-T-H. ꢜiꢀu này dꢙn ꢇꢒn nhꢖng ꢇꢂng tiꢀn thꢟt xuꢆt hiꢁn, kꢒt hꢊp vꢦi
chꢋc nꢛng thưꢦc ꢇo giá trꢏ ꢇꢉ thꢍc hiꢁn giá trꢏ cꢎa hàng hoá.
• ꢁꢜc ꢈiꢍm:
-
-
-
Nhꢆt thiꢒt phꢅi là tiꢀn mꢠt(không ghi sꢈ).
Sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa tiꢀn – hàng phꢅi ꢇꢂng thꢝi.
Không nhꢆt thiꢒt phꢅi là tiꢀn thꢍc mà có thꢉ là các dꢆu hiꢁu giá trꢏ.
• Tác dꢤng ꢈꢇi vꢑi lꢐu thông:
-
Tiꢒt kiꢁm thꢝi gian phꢅi chi trꢅ cho quá trình mua bán hàng hoá giúp giꢅm chi phí
giao dꢏch so vꢦi quá trình trao ꢇꢈi trꢍc tiꢒp. Qúa trình trao ꢇꢈi trꢍc tiꢒp chꢗ thꢍc hiꢁn ꢇưꢊc
khi có sꢍ trùng hꢊp vꢀ nhu cꢐu giꢖa ngưꢝi bán và ngưꢝi mua.
-
Thúc ꢇꢤy quá trình chuyên môn hoá và phân công lao ꢇꢓng xã hꢓi, tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn gia
tꢛng sꢅn xuꢆt, giúp lưu thông hàng hoá thuꢟn lꢊi hơn.
2. Chꢟc nꢡng phꢐơng tiꢌn tích lꢥy
Tiꢀn tꢁ thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng phương tiꢁn cꢆt trꢖ khi tiꢀn tꢁ tꢑm thꢝi trꢘ vꢀ trꢑng thái nꢌm
im ꢇꢉ dꢍ trꢖ, thꢍc hiꢁn các chꢋc nꢛng trao ꢇꢈi trong tương lai.
• ꢁꢜc ꢈiꢍm:
- 5 -
-
Có thꢉ là tiꢀn thꢍc (gꢚi là cꢆt trꢖ nguyên thꢎy) hꢊac các dꢆu hiꢁu giá trꢏ trong ngân
hàng, trên thꢏ trưꢝng tài chính (gꢚi là tích lꢧy).
-
Có thꢉ là tiꢀn mꢠt hoꢠc các hình thꢋc không bꢌng tiꢀn mꢠt.
Như vꢟy, các loꢑi tiꢀn ꢇꢀu thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng này, chꢗ khi giá trꢏ tiꢀn tꢁ ꢈn ꢇꢏnh thì
chꢋc nꢛng này mꢦi phát huy tác dꢡng.
• Tác dꢤng ꢈꢇi vꢑi lꢐu thông:
-
Tꢑo nên phương tiꢁn tích lꢧy an toàn vꢦi tính lꢢng cao nghꢨa là có khꢅ nꢛng chuyꢉn
hoá thꢅnh tiꢀn mꢠt mꢓt cách dꢣ dàng, nhanh chóng vꢦi chi phí thꢆp.
ꢜiꢀu tiꢒt khꢃi lưꢊng tiꢀn và khꢃi lưꢊng hàng hoá trong lưu thông.
-
CÂU 10
Trình bày nꢛi dung và mꢇi quan hꢌ giꢣa các chꢟc nꢡng cꢊa tiꢋn tꢌ theo quan ꢈiꢍm cꢊa Marx. Tꢠ
ꢈó nêu rõ vai trò cꢊa tiꢋn tꢌ ꢈꢇi vꢑi nꢋn kinh tꢕ.
1.
Mꢇi quan hꢌ giꢣa các chꢟc nꢡng
Theo quan ꢇiꢉm cꢎa Marx, tiꢀn tꢁ có 5 chꢋc nꢛng: thưꢦc ꢇo giá trꢏ, phương tiꢁn lưu thông,
phương tiꢁn thanh toán, phương tiꢁn cꢆt trꢖ và tiꢀn tꢁ thꢒ giꢦi. Các chꢋc nꢛng này có mꢃi
quan hꢁ thꢃng nhꢆt, tác ꢇꢓng và chuyꢉn hoá lꢙn nhau, trong ꢇó:
-
Chꢋc nꢛng phương tiꢁn lưu thông và thưꢦc ꢇo giá trꢏ là hai chꢋc nꢛng quan trꢚng
nhꢆt, có mꢃi quan hꢁ chꢠt chꢩ và không thꢉ tách rꢝi nhau: khi tiꢀn thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng
thưꢦc ꢇo gía trꢏ làm giá cꢅ hàng hoá hình thành trong ý thꢋc con ngưꢝi, tiꢀn tꢁ ꢇã ꢇo lưꢝng
và xác ꢇꢏnh giá trꢏ hàng hoá nhưng chưa thꢍc hiꢁn ꢇưꢊc giá trꢏ cꢎa hàng hoá. Chꢋc nꢛng
phương tiꢁn lưu thông hoàn thành chꢋc nꢛng thưꢦc ꢇo giá trꢏ , khi ꢇó giá trꢏ hàng hoá mꢦi
hoàn toàn ꢇưꢊc thꢍc hiꢁn trꢚn vꢪn, nghꢨa là tính chꢆt lao ꢇꢓng xã hꢓi cꢎa hàng hoá mꢦi ꢇưꢊc
chꢋng minh hoàn toàn ꢇꢐy ꢇꢎ.
-
Khi ꢇã thꢍc hiꢁn cꢅ hai chꢋc nꢛng trên thì tiꢀn mꢦi trꢘ thành vꢟt trꢍc tiꢒp ꢇꢑi biꢉu
cho giá trꢏ cꢎa cꢅi xã hꢓi , tꢄ ꢇó mꢦi thꢍc hiꢁn ꢇưꢊc chꢋc nꢛng phương tiꢁn cꢆt trꢖ. Khi thꢍc
hiꢁn chꢋc nꢛng này thì tiꢀn không nꢌm trong lưu thông nghꢨa là không thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng
phương tiꢁn lưu thông vì tích lꢧy tiꢀn là tích lꢧy giá trꢏ hàng hoá chưa dùng ꢇꢉ dành cho tꢦi
lúc cꢐn.
-
Vꢀ mꢠt logic và lꢏch sꢥ, sꢍ phát triꢉn cꢎa 3 chꢋc nꢛng trên làm nꢅy sinh chꢋc nꢛng
phương tiꢁn thanh toán. Ngꢍơc lꢑi quá trình thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng phương tiꢁn thanh toán lꢑi
tꢑo khꢅ nꢛng làm cho phương tiꢁn lưu thông và phương tiꢁn cꢆt trꢖ phát triꢉn.
-
2.
Phát huy tꢃt các chꢋc nꢛng trên thì sꢩ thꢍc hiꢁn ꢇưꢊc chꢋc nꢛng tiꢀn tꢁ thꢒ giꢦi.
Vai trò cꢊa tiꢋn tꢌ ꢈꢇi vꢑi nꢋn kinh tꢕ
• Vai trò tiꢋn tꢌ trong quá trình phát triꢍn kinh tꢕ:
-
Là công cꢡ thúc ꢇꢤy sꢍ phát triꢉn kinh tꢒ
Tiꢀn ꢇưꢊc dùng ꢇꢉ hꢑch toán các quá trình thꢍc hiꢁn sꢅn xuꢆt kinh doanh, ꢇo lưꢝng hiꢁu
quꢅ sꢅn xuꢆt kinh doanh, thꢉ hiꢁn thu nhꢟp mꢞi cá nhân, mꢞi tꢈ chꢋc. Tiꢀn là phương tiꢁn
mꢘ rꢓng kinh doanh cꢎa các doanh nghiꢁp. Không có tiꢀn doanh nghiꢁp không thꢉ ꢇꢅm bꢅo
ꢇưꢊc trách nhiꢁm cꢎa mình vꢦi ngưꢝi khác khi huy ꢇꢓng cꢎa cꢅi xã hꢓi, tài nguyên thiên
nhiên và sꢋc lao ꢇꢓng vào quá trình sꢅn xuꢆt.
Sꢍ ra ꢇꢝi cꢎa thꢏ trưꢝng tài chính ꢇã cho phép các chꢎ thꢉ cꢎa nꢀn kinh tꢒ, kꢉ cꢅ nhà nưꢦc
huy ꢇꢓng các nguꢂn vꢃn tiꢀn tꢁ theo giá cꢅ cꢎa thꢏ trưꢝng ꢇꢉ thoꢅ mãn nhu cꢐu phát triꢉn
kinh tꢒ cꢎa các chꢎ thꢉ.
-
Là công cꢡ thꢍc hiꢁn tích lꢧy vꢃn sꢅn xuꢆt cꢎa xã hꢓi
Trong nꢀn kinh tꢒ thꢏ trưꢝng, tiꢀn tꢁ luôn ꢇꢍơc tích luꢫ ꢇꢉ thꢍc hiꢁn tái sꢅn xuꢆt mꢘ rꢓng.
Qua mꢞi chu kì sꢅn xuꢆt, vꢃn sꢅn xuꢆt vꢄa ꢇưꢊc bù ꢇꢕp và ꢇưꢊc mꢘ rꢓng thêm.
Tiꢀn tꢁ ngày nay ꢇưꢊc các chꢎ thꢉ nꢕm giꢖ dưꢦi dꢑng các công cꢡ tài chính, còn tiꢀn thꢍc
sꢍ ꢇưꢊc ꢇưa vào trong quá trình vꢟn ꢇꢓng cꢎa tư liꢁu sꢅn xuꢆt hoꢠc tư liꢁu tiêu dùng như dꢍ
trꢖ nguyên liꢁu, trꢅ lương công nhân, mua sꢕm máy móc thiꢒt bꢏ.
Trong ꢇiꢀu kiꢁn hꢁ thꢃng ngân hàng, thꢏ trưꢝng tài chính phát triꢉn, các chꢎ thꢉ không chꢗ
nꢕm giꢖ tiꢀn dưꢦi dꢑng tiꢀn mꢠt mà còn cꢆt giꢖ dưꢦi dꢑng bút tꢁ hoꢠc công cꢡ tài chính, vꢄa
an toàn, vꢄa sinh lꢊi nên càng thúc ꢇꢤy quá trình tích lꢧy và tꢟp trung vꢃn cho toàn bꢓ nꢀn
kinh tꢒ.
• Vai trò tiꢋn tꢌ trong hoꢎt ꢈꢛng kinh tꢕ ꢈꢇi ngoꢎi
- 6 -
Khi xu hưꢦng quꢃc tꢒ hoá và hꢓi nhꢟp ꢇưꢊc thꢍc hiꢁn thì các công cꢡ quꢅn lí kinh tꢒ ꢇꢃi
ngoai như thuꢒ quan, hꢑn ngꢑch bꢏ xoá bꢢ ꢇã tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn cho tiꢀn tꢁ trꢘ thành công cꢡ
quan trꢚng nhꢆt trong viꢁc ꢇiꢀu hành các chính sách kinh tꢒ ꢇꢃi ngoꢑi hiꢁn nay.
Tiꢀn tꢁ trꢘ thành công cꢡ ꢇiꢀu hành chính sách ꢇꢃi ngoꢑi như tꢔ giá, nông giá, phá giá tiꢀn
tꢁ làm ꢅnh hưꢘng ꢇꢒn xuꢆt nhꢟp khꢤu hàng hóa và vꢃn.
Tiꢀn tꢁ là công cꢡ giúp cho mꢓt nưꢦc ꢇꢂng thꢝi mꢘ rꢓng các quan hꢁ kinh tꢒ cꢎa nưꢦc
mình ra thꢒ giꢦi, ꢇꢂng thꢝi thu hút các nguꢂn lꢍc tꢄ thꢒ giꢦi vào nưꢦc mình.
• Vai trò cꢊa tiꢋn tꢌ trong quꢗn lí các quan hꢌ xã hꢛi
Quan hꢁ xã hꢓi trong nꢀn kinh tꢒ thꢏ trưꢝng ngày càng bꢏ tiꢀn tꢁ hóa nghꢨa là ꢇưꢊc thꢍc
hiꢁn thông qua mꢓt chi phí bꢌng tiꢀn cꢡ thꢉ.
Thông qua các chính sách tài chính, nhà nưꢦc thꢍc hiꢁn sꢍ phân phꢃi lꢑi trong nꢀn kinh tꢒ
ꢇꢉ nâng cao mꢋc sꢃng cꢎa ngưꢝi có thu nhꢟp thꢆp. Hꢐu hꢒt các khoꢅn ꢇóng góp cho công
ích, phúc lꢊi ꢇꢀu ꢇưꢊc qui ra tiꢀn ꢇꢉ ꢇꢒn tay ngưꢝi nhꢟn sꢩ có hiꢁu quꢅ thiꢒt thꢍc hơn.
• Vai trò cꢊa tiꢋn tꢌ trong quꢗn lí nhà nꢐꢑc
Sꢍ phát triꢉn cꢎa kinh tꢒ thꢏ trưꢝng ꢇòi hꢢi ꢇꢉ nuôi dưꢬng bꢓ máy nhà nưꢦc và thꢍc hiꢁn
các hoꢑt ꢇꢓng nhà nưꢦc thì phꢅi có mꢓt ngân sách. Ngân sách nhà nưꢦc chính là tiꢀn ꢇꢉ chi
cho: bꢓ mày ꢇiꢀu hành, quꢅn lí nhà nưꢦc, quꢃc phòng an ninh, giáo dꢡc, y tꢒ…
Ngày nay sꢍ hꢊp tác giꢖa các quꢃc gia trong các lꢨnh vꢍc cꢧng ꢇưꢊc ꢇo lưꢝng, cꢡ thꢉ hoá
bꢌng mꢓt ngân sách. Sꢍ giúp ꢇꢬ cꢎa mꢓt quꢃc gia này ꢇꢃi vꢦi quꢃc gia khác cꢧng ꢇưꢊc thꢍc
hiꢁn bꢌng tiꢀn thay vì sꢋc ngưꢝi, sꢋc cꢎa.
CÂU 11
Trình bày khái niꢌm ꢈꢜc ꢈiꢍm chꢕ ꢈꢛ song bꢗn vꢏ. Tꢠ ꢈó nêu rõ ꢐu thꢕ, nhꢐꢝc ꢈiꢍm cꢊa chꢕ ꢈꢛ
này. Nguyên nhân sꢤp ꢈꢒ lꢐꢦng kim bꢗn vꢏ.
1.
Khái niꢌm
Là chꢒ ꢇꢓ tiꢀn tꢁ mà trong ꢇó hai thꢋ kim loꢑi quý ꢇưꢊc dùng làm bꢅn vꢏ và làm cơ sꢘ cho
toàn bꢓ chꢒ ꢇꢓ lưu thông tiꢀn tꢁ quꢃc gia ꢇó.
2.
ꢁꢜc ꢈiꢍm
-
-
Vàng và bꢑc là hai thꢋ kim loꢑi ꢇưꢊc dùng làm tiꢀn tꢁ
Mꢚi ngưꢝi ꢇưꢊc tꢍ do ꢇúc tiꢀn bꢌng vàng bꢑc
-
3.
Vàng bꢑc có khuynh hưꢦng thanh toán vô hꢑn ꢇꢏnh
Hình thꢟc
-
Chꢒ ꢇꢓ bꢅn vꢏ song song: mang ꢇꢐy ꢇꢎ 3 ꢇꢠc ꢇiꢉm trên, tꢔ giá trao ꢇꢈi giꢖa tiꢀn
vàng và tiꢀn bꢑc ꢇưꢊc hình thành tꢍ phát trên thꢏ trưꢝng
-
4.
Chꢒ ꢇꢓ bꢅn vꢏ kép: tꢔ giá giꢖa vàng và bꢑc do nhà nưꢦc quy ꢇꢏnh
Hꢎn chꢕ
-
Viꢁc sꢥ dꢡng cùng mꢓt lúc hai thꢋ kim loꢑi làm thưꢦc ꢇo giá trꢏ mâu thuꢙn vꢦi
chính bꢅn chꢆt cꢎa chꢋc nꢛng thưꢦc ꢇo giá trꢏ. Do ꢇó, gây trꢘ ngꢑi cho viꢁc tính giá cꢅ và lưu
thông hàng hoá
-
Sꢍ quy ꢇꢏnh cꢎa luꢟt phát vꢀ tương quan giꢖa giá trꢏ cꢎa vàng và bꢑc (trong chꢒ ꢇꢓ
kép) mâu thuꢙn vꢦi quy luꢟt giá trꢏ. Do ꢇó, nꢒu tương quan giꢖa giá trꢏ vàng và bꢑc hình
thành trên thꢏ trưꢝng chênh lꢁch so vꢦi tương quan giꢖa chúng do pháp luꢟt quy ꢇꢏnh thì
quy luꢟt Gresham phát huy tác dꢡng.
5.
ꢃu ꢈiꢍm
-
Do tiꢀn ꢇúc bꢌng vàng và bꢑc có khꢅ nꢛng thanh toán vô hꢑn ꢇꢏnh và tꢍ do lưu
thông giꢖa các nưꢦc nên nó có tác dꢡng tích cꢍc ꢇꢃi vꢦi sꢍ phát triꢉn cꢎa nꢀn kinh tꢒ tư bꢅn
chꢎ nghꢨa
+ Thúc ꢇꢤy sꢍ phát triꢉn nhanh chóng cꢎa nꢀn sꢅn xuꢆt tư bꢅn chꢎ nghꢨa
+ Góp phꢐn thúc ꢇꢤy sꢍ phát triꢉn cꢎa hꢁ thꢃng tín dꢡng tư bꢅn chꢎ nghꢨa
+ Tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn phát triꢉn ngoꢑi thương
6.
Nguyên nhꢢn sꢤp ꢈꢒ
Chꢒ ꢇꢓ song bꢅn vꢏ ꢇã tꢄng là nguyên nhân gây xáo trꢓn trong ꢇꢝi sꢃng kinh tꢒ và lưu
thông tiꢀn tꢁ do nꢑn ꢇꢐu cơ vàng hay bꢑc tùy theo sꢍ thꢛng trꢐm cꢎa giá vàng hay bꢑc trên
thꢏ trưꢝng. Ví như gia’ vàng trên thꢏ trưꢝng cao hơn giá qui ꢇꢏnh. Ngay lꢟp tꢋc, vàng sꢩ ꢇưꢊc
cꢆt trꢖ và biꢒn mꢆt khꢢi lưu thông. Và Gresham ꢇã rút ra thành ꢇꢏnh luꢟt Gresam “tiꢀn xꢆu
- 7 -
trꢡc xuꢆt tiꢀn tꢃt ra khꢢi lưu thông”. Thꢟt vꢟy, ꢇꢂng tiꢀn vàng ngày càng có giá do các ꢇꢠc
tính tꢍ nhiên ꢇã biꢒn mꢆt khꢢi thꢏ trưꢝng Châu Âu. Tꢆt cꢅ nhꢖng ai muꢃn thanh toán vꢦi
quꢃc tꢒ hoꢠc cꢆt trꢖ hꢚ ꢇꢀu ưa chuꢓng ꢇꢂng tiꢀn vàng vì ꢇꢅm bꢅo sꢩ bán ꢇưꢊc mꢓt khꢃi kim
loꢑi có lꢝi.
ꢀ
Bꢑc mꢆt dꢐn giá so vꢦi vàng. Các nưꢦc Châu Âu như Pháp, Bꢗ, Thꢡy Sꢨ … bꢢ bꢑc
giꢖ vàng làm tiꢀn tꢁ duy nhꢆt và các nưꢦc Châu Á phꢡ thuꢓc viꢁc nhꢟp khꢤu kꢫ nghꢁ cꢧng bꢏ
thiꢁt thòi -> bꢢ bꢑc giꢖ vàng.
ꢀ
Sꢍ sꢡp ꢇꢈ chꢒ ꢇꢓ lưꢊng kim bꢅn vꢏ vꢦi sꢍ tꢈng thꢕng cꢎa “bꢅn vꢏ vàng”
CÂU 12
Trình bày khái niꢌm, ꢈꢜc ꢈiꢍm chꢕ ꢈꢛ bꢗn vꢏ vàng cꢒ ꢈiꢍn. Nêu ꢐu, nhꢐꢝc ꢈiꢍm. Nguyên nhân
sꢤp ꢈꢒ.
1.
Khái niꢌm
Là chꢒ ꢇꢓ tiꢀn tꢁ trong ꢇó vàng ꢇưꢊc sꢥ dꢡng làm cơ sꢘ cho toàn bꢓ quá trình lưu thông
tiꢀn tꢁ cꢎa quꢃc gia.
2.
ꢁꢜc ꢈiꢍm
-
-
-
Mꢚi ngưꢝi tꢍ do ꢇúc tiꢀn vàng theo quy ꢇꢏnh cꢎa Nhà nưꢦc (tiꢀn ꢇꢎ giá)
Mꢚi ngưꢝi ꢇưꢊc tꢍ do ꢇꢈi tiꢀn giá6y lꢆy tiꢀn ꢇúc bꢌng vàng
Tiꢀn ꢇúc bꢌng vàng có khꢅ nꢛng chi trꢅ cô hꢑn ꢇꢏnh và tꢍ do lưu thông giꢖa các
nưꢦc
3.
ꢃu ꢈiꢍm
-
-
Khꢕc phꢡc hꢑn chꢒ cꢎa chꢒ ꢇꢓ lưꢬng kim bꢅn vꢏ
Chꢗ còn mꢓt hꢁ thꢃng tiꢀn tꢁ duy nhꢆt, thꢍc hiꢁn tꢃt chꢋc nꢛng thưꢦc ꢇo giá trꢏ, tꢑo
nên tiꢒng nói chung ꢇꢅm bꢅn hàng hoá trao ꢇꢈi mua bán dꢣ dàng.
-
Là chꢒ ꢇꢓ tiꢀn tꢁ ꢈ ꢇꢏnh ꢇꢂng thꢝi ꢇưꢊc tꢍ do lưu thông giꢖa các nưꢦc ꢇã thúc ꢇꢤy
ngoãi thương, xuꢆt khꢤu phát triꢉn, thanh toán quꢃc tꢒ mꢘ rꢓng, hꢁ thꢃng tín dꢡng cꢧng tꢄ
ꢇó phát triꢉn,…
4.
-
-
Nhꢐꢝc ꢈiꢍm
Cꢐn phꢅi có ꢇꢎ lưꢊng vàng ꢇꢉ ꢇꢅm bꢅo tiꢀn giꢆy phát hành
Viꢁc thanh toán bꢌng lưꢊng vàng giꢖa các quꢃc gia khó khꢛn vì phꢅi vꢟn chuyꢉn và
chi phí bꢅo quꢅn.
5.
Nguyên nhân sꢤp ꢈꢒ
-
Trong chiꢒn tranh thꢒ giꢦi thꢋ nhꢆt: Các bên tham chiꢒn dùng vàng ꢇꢉ mua quân
trang, quân phꢡc, khí giꢦi, … Và nhꢖng bên thua trꢟn phꢅi bꢂi thưꢝng chiꢒn tranh ꢁ dꢍ trꢖ
vàng kiꢁt quꢁ
-
Hơn thꢒ, phát hành tiꢀn giꢆy ꢇꢉ phꢡc chiꢒn tranh, chi tiêu xã hꢓi ꢁ lưꢊng tiꢀn giꢆy
lꢦn hơn vàng. Ngưꢝi dân ꢇꢒn ꢇꢈi không ꢇꢎ ꢇꢉ thanh toán ꢁ chꢒ ꢇꢓ sꢡp ꢇꢈ
CÂU 13
Trình bày khái niꢌm, ꢈꢜc ꢈiꢍm chꢕ ꢈꢛ bꢗn vꢏ vàng thoi và chꢕ ꢈꢛ bꢗn vꢏ hꢇi ꢈoái. Nguyên nhân
dꢘn ꢈꢕn chꢕ ꢈꢛ sꢤp ꢈꢒ.
Sau chiꢒn tranh thꢒ giꢦi thꢋ nhꢆt, do lưꢊng vàng dꢍ trꢖ không ꢇꢎ ꢇꢉ thoꢅ mãn nhu cꢐu
chuyꢉn ꢇꢈi ꢇꢐy ꢇꢎ cꢎa dân chúng. Nhà nưꢦc hꢑn chꢒ quyꢀn tꢍ do chuyꢉn ꢇꢈi bꢌng cách chꢗ
cho chuyꢉn ꢇꢈi tiꢀn giꢆy lꢆy vàng tꢄ mꢓt khꢃi lưꢊng tꢃi thiꢉu khá lꢦn trꢘ lên duꢦi hình thꢋc
vàng thꢢi. Chꢒ ꢇꢓ này gꢚi là chꢕ ꢈꢛ bꢗn vꢏ vàng thoi (kim ꢈꢧnh bꢗn vꢏ).
Nhꢖng nưꢦc nào không ꢇꢎ vàng ꢇꢉ theo chꢒ ꢇꢓ kim ꢇꢗnh bꢅn vꢏ dù là có tính hꢑn chꢒ thì có
khuynh hưꢦg dꢍa ꢇơn vꢏ tiꢀn tꢁ cꢎa nưꢦc khác. ꢜơn vꢏ tiꢀn tꢁ ꢇó gꢚi là “ꢇꢂng tiꢀn chꢎ chꢃt”.
Chꢒ ꢇꢓ này ngày càng phꢈ biꢒn vì ꢇó là giꢅi pháp giúp cho nhꢖng nưꢦc thiꢒuvàng nhưng vꢙn
muꢃn ꢇꢂng tiꢀn cꢎa mình dính liꢒu ꢇꢒn vàng thông qua mꢓt ꢇơn vꢏ tiꢀn tꢁ khác “mꢑnh” hơn
nhà chuyꢉn ꢇꢈi ra vàng dꢣ dàng hơn theo mꢓt giá chính thꢋc cꢃ ꢇꢏnh. Ngưꢝi ta gꢚi ꢇây là chꢕ
ꢈꢛ bꢗn vꢏ hꢇi ꢈoái (kim hoán bꢗn vꢏ).
1.
Chꢕ ꢈꢛ bꢗn vꢏ vàng thoi
b.
Khái niꢁm
Là chꢒ ꢇꢓ tiꢀn tꢁ, trong ꢇó vàng ꢇưꢊc sꢥ dꢡng làm bꢅn vꢏ và làm cơ sꢘ cho toàn bꢓ chꢒ ꢇꢓ
lưu thông tiꢀn tꢁ quꢃc gia.
c.
ꢜꢠc ꢇiꢉm
- 8 -
-
-
Cꢆm tư nhân ꢇúc tiꢀn vàng
Không tꢍ do lưu thông tiꢀn vàng
-
Các dꢆu hiꢁu giá trꢏ chꢗ ꢇưꢊc ꢇꢈi ra vàng thoi chꢋ không ꢇưꢊc ꢇꢈi lꢆy tiꢀn ꢇúc bꢌng
vàng
2.Chꢕ ꢈꢛ hꢇi ꢈoái vàng
a.
Khái niꢁm
Là chꢒ ꢇꢓ bꢅn vꢏ vàng, trong ꢇó tiꢀn tꢁ cꢎa mꢓt quꢃc gia phꢅi có quan hꢁ hꢃi ꢇoái vꢦi ꢇꢂng
tiꢀn khác (tiꢀn chꢎ chꢃt) mꢦi ꢇꢈi ra vàng ꢇưꢊc.
b.
ꢜꢠc ꢇiꢉm
-
-
Cꢆm tư nhân ꢇúc vàng
Không tꢍ do lưu thông tiꢀn vàng
-
Các dꢆu hiꢁu giá trꢏ không ꢇưꢊc tꢍ do ꢇꢈi ra vàng mà phꢅi có quan hꢁ hꢃi ꢇoái vꢦi
ꢇꢂng tiꢀn khác
3.
Nguyên nhân sꢤp ꢈꢒ
Cuꢓc ꢇꢑi khꢎng hoꢅng kinh tꢒ thꢒ giꢦi 1929 – mꢓt thꢟp niên sau thꢒ chiꢒn thꢋ nhꢆt, nꢀn
kinh tꢒ nhiꢀu nưꢦc phát triꢉn cao ꢇꢓ, nꢀn sꢅn xuꢆt tꢛng nhanh so vꢦi sꢋc mua cꢎa mꢚi ngưꢝi
ꢁ ngưꢝi dân ꢇua nhau ꢇꢒn ngân hàng ꢇꢈi lꢆy vàng ꢁ không ꢇꢎ lưꢊng vàng. Tꢆt cꢅ các nưꢦc
lꢐn lưꢊt tuyên bꢃ chꢆm dꢋt chꢒ ꢇꢓ bꢅn vꢏ vàng chuyꢉn sang tiꢀn giꢆy bꢆt khꢅ hoán. Hꢁ thꢃng
tiꢀn tꢁ hoán ꢇꢈi ra vàng kꢒt thúc, các nưꢦc chuyꢉn sang thꢝi kꢭ sꢥ dꢡng ngoꢑi tꢁ trong hꢁ
thꢃng tiꢀn tꢁ quꢃc tꢒ. ꢜiꢀu này cꢧng xuꢆt phát tꢄ nguyên do sau:
-
Khꢃi lưꢊng hàng hoá sꢅn xuꢆt và mꢟu dꢏch càng tꢛng ꢇòi hꢢi tꢛng khꢃi lưꢊng
phương tiꢁn thanh toán quꢃc tꢒ trong khi lưꢊng vàng sꢅn xuꢆt ra lꢑi phꢡ thuꢓc vào các nưꢦc
có mꢢ vàng lꢦn.
-
Nꢒu dùng vàng thanh toán thì phꢅi dꢍ trꢖ vàng mà vàng dꢍ trꢖ thì không sinh lꢊi
trong khi dꢍ trꢖ ngoꢑi tꢁ lꢑi có thꢉ sinh lꢊi dꢣ dàng nꢒu mua trái phiꢒu hay gꢘi vào NHTW
Dùng vàng trong thanh toán quꢃc tꢒ rꢆt bꢆt tiꢁn vì phꢅi vꢟn chuyꢉn xa và tꢃn chi
phí bꢅo quꢅn
-
-
Sꢍ xuꢆt hiꢁn cꢎa các khu vꢍc tiꢀn tꢁ cꢧng góp phꢐn ꢇưa các nưꢦc ꢇꢒn chꢞ sꢥ dꢡng
ngoꢑi tꢁ thay cho vàng trong các giao dꢏch quꢃc tꢒ.
CÂU 14
Hꢌ thꢇng tiꢋn tꢌ Bretton Woods và ꢐu nhꢐꢝc ꢈiꢍm cꢊa nó trong quan hꢌ tiꢋn tꢌ quꢇc tꢕ.
Theo thoꢅ ưꢦc Bretton Wood, chính phꢎ các nưꢦc thành viên cam kꢒt duy trì tꢗ giá cꢃ ꢇꢏnh
cꢎa ꢇꢂng tiꢀn nưꢦc mình so vꢦi dollar Mꢨ và vàng. Dꢍa trên cơ sꢘ giá vàng cꢃ ꢇꢏnh ꢘ mꢋc 35
USD/ounce. Các nưꢦc có thꢉ thành lꢟp tꢗ giá ꢇꢂng tiꢀn cꢎa mình so vꢦi dollar Mꢨ.
VD: 1 DEM = 1/140 ounce vàng
ꢁ 1 DEM = 35 USD/140 = 0.25 USD ꢁ1 USD = 4 DEM
Tꢗ giá hꢃi ꢇoái cꢎa nhꢖng ꢇꢂng tiꢀn khác so vꢦi USD chꢗ ꢇưꢊc phép thay ꢇꢈi trong phꢑm vi
biên ꢇꢓ 1% so vꢦi mean già công bꢃ. Tꢗ giá này ꢇưꢊc cꢃ ꢇꢏnh bꢌng sꢍ can thiꢁp cꢎa nhà nưꢦc
trên thꢏ trưꢝng ngoꢑi hꢃi khi NHTW mua và bán USD tuꢭ theo quan hꢁ cung cꢐu trên thꢏ
trưꢝng.
Trong hꢁ thꢃng tiꢀn Bretton Wood, trách nhiꢁm cꢎa Mꢨ là duy trì sꢍ ꢈn ꢇinh cꢎa giá cꢅ vì
tꢆt cꢅ các ꢇꢂng tiꢀn cꢎa các quꢃc gia khác ꢇꢀu dꢍc vào giá trꢏ cꢎa USD và ꢇꢂng tiꢀn các nưꢦc
khác phꢅi chꢏu ꢅnh hưꢝng lꢑm phát ꢇꢂng USD. Vì vꢟy nꢒu Mꢨ giꢖ giá vàng ꢈn ꢇꢏnh ꢘ mꢋc 35
USD/ounce thì giá cꢅ thꢒ giꢦi sꢩ ꢈn ꢇꢏnh.
ꢃu ꢈiꢍm:
-
-
-
Mang lꢑi sꢍ ꢈn ꢇꢏnh tꢗ giá
Loꢑi bꢢ ꢇưꢊc sꢍ bꢆt ꢈn ꢇꢃi vꢦi các giao dꢏch buôn bán và ꢇꢐu tư quꢃc tꢒ.
Thúc nay kinh tꢒ phát triꢉn và ꢇem lꢑi lꢊi ích cho tꢆt cꢅ các thành viên.
Nhꢐꢝc ꢈiꢍm:
-
Hꢐu hꢒt chính phꢎ các quꢃc gia thành viên không muꢃn gꢕn chính sách tiꢀn tꢁ cꢎa
mình vꢦi viꢁc duy trì sꢋc mua ꢇꢂng tiꢀn như cam kꢒtꢁ khꢎng hoꢅng tꢗ giá.
-
Mꢨ không thꢉ giꢖ giá vàng ꢈn ꢇꢏnh ꢘ mꢋc 35 USD/ounce vì chính phꢎ phꢅi chi tiêu
nhiꢀu cho viꢁc leo thang chiꢒn tranh ꢘ Viꢁt Nam; sau chiꢒn tranh thꢒ giꢦi kinh tꢒ Châu Âu,
- 9 -
Nhꢟt Bꢅn… ꢇưꢊc phꢡc hꢂi, gia tꢛng sꢅn xuꢆt làm dꢍ trꢖ ngoꢑi tꢁ USD tꢛng trong khi ꢇó Mꢨ
cam kꢒt bán vàng vꢦi giá cꢃ ꢇꢏnh vì thꢒ các nưꢦc này ꢇã sꢥ dꢡng dꢍ trꢖ ngoꢑi tꢁ tꢆn công vào
kho vàng cꢎa Mꢨ làm cho dꢍ trꢖ vàng cꢎa Mꢨ giꢅm dꢐn; các nưꢦc Euro, Nhꢟt, Thꢡy Sꢨ tꢄ
chꢃi sꢍ áp dꢠt tꢗ lꢁ lꢑm phát cꢎa Mꢨ lên ꢇꢂng tiꢀn cꢎa hꢚ theo giá cꢃ ꢇꢏnh nên dollar giꢅm
mꢑnh…
CÂU 15:
Phân tích quy luꢢt Gresham. Trong ꢈiꢋu kiꢌn hiꢌn nay, quy luꢢt này có còn tꢆn tai và ꢗnh
hꢐꢚng hay không?
CHꢃꢀNG II : TÍN DꢨNG
CU 16
Trình by khi niꢌm v bꢗn chꢓt cꢊa tín dꢤng. Ý nghꢩa thꢖc tiꢪn cꢊa viꢌc cꢟu vꢓn ꢈꢋ này.
1.
Khi niꢌm tín dꢤng
Tín dꢡng là mꢓt quan hꢁ vay mưꢊn giꢖa hai chꢎ thꢉ, trong ꢇó chꢎ thꢉ cho vay chuyꢉn giao
mꢓt lưꢊng giá trꢏ vꢃn tín dꢡng cho chꢎ thꢉ vay vꢃn sꢥ dꢡng trong mꢓt khoꢅn thꢝi gian nhꢆt
ꢇꢏnh trên cơ sꢘ ꢇꢅm bꢅo phꢅi có sꢍ hoàn trꢅ giá trꢏ bꢌng vꢃn gꢃc cꢓng vꢦi giá trꢏ tꢛng thm.
2.
Bꢗn chꢓt cꢊa tín dꢤng
-
Qu trình vꢢn ꢈꢛng cꢊa tín dꢤng ꢈꢐꢝc chia làm 3 giai ꢈoꢎn:
+ Giai ꢇoꢑn 1: giai ꢇoꢑn cho vay, tương ꢋng vꢦi thꢝi kꢭ khi mà chꢎ thꢉ cho vay
chuyꢉn giao giá trꢏ vꢃn vay ( tiꢀn hoꢠc hàng hoá) cho chꢎ thꢉ vay vꢃn sꢥ dꢡng do hꢚ tin
tưꢘng rꢌng chꢎ thꢉ vay vꢃn sꢩ trꢅ nꢊ cho hꢚ.
+ Giai ꢇoꢑn 2 : giai ꢇoꢑn sꢥ dꢡng vꢃn tín dꢡng, tương ꢋng vꢦi thꢝi kꢭ doanh nghiꢁp
vay vꢃn sau khi nhꢟn ꢇưꢊc giái trꢏ vꢃn tín dꢡng chuyꢉn giao thì ꢇưꢊc quyꢀn sꢥ dꢡng vào mꢡc
ꢇích ꢇ thoꢅ thuꢟn ( quyꢀn sꢘ hưꢧ vꢙn thuꢓc vꢀ chꢎ thꢉ cho vay ), viꢁc sꢥ dꢡng phꢅi cꢨ hiꢁu
quꢅ sinh lꢝi.
+ Giai ꢇoꢑn 3 : giai ꢇoꢑn hoàn trꢅ, tương ꢋng vꢦi thꢝi kꢭ chꢎ thꢉ vay vꢃn sau khi sꢥ
dꢡng có hiꢁu quꢅ vꢃn tín dꢡng và ꢇáo hꢑn thì thanh tꢃn cho chꢎ thꢉ cho vay cꢅ gi trꢏ vꢃn gꢃc
v mꢓt phꢐn giá trꢏ tꢛng thêm ( cꢏn gꢚi l lꢊi tꢋc tín dꢡng )
-
Bꢗn chꢓt cꢊa tín dꢤng:
+ Quan hꢁ tín dꢡng dꢍa trên cơ sꢘ sꢍ tin tưꢘng, tín nhiꢁm giꢖa ngưꢝi ꢇi vay và
ngưꢝi cho vay : có thꢉ nói ꢇây là ꢇiꢀu kiꢁn tiên quyꢒt ꢇꢉ thiꢒt mꢓt quan hꢁ tín dꢡng. Cơ sꢘ
cꢎa sꢍ tin tưꢘng này có thꢉ do uy tín cꢎa ngưꢝi ꢇi vay, do giá trꢏ tài sꢅn thꢒ chꢆp và do sꢍ
bꢅo lnh cꢎa ngưꢝi thꢋ ba.
+ Tín dꢡng mang tính hoàn trꢅ : dꢆu ꢆn phân biꢁt phꢑm trù tín dꢡng vꢦi các phꢑm
trù khác. Lưꢊng vꢃn ꢇưꢊc chuyꢉn nhưꢊng phꢅi ꢇưꢊc hoàn trꢅ ꢇng hꢑn cꢅ vꢀ thꢝi gian v vꢀ gi
trꢏ bao gꢂm hai bꢓ phꢟn: gꢃc v li.
+ Tín dꢡng là sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa tư bꢅn cho vay : bꢘi vì tín dꢡng ꢇ thꢍc hiꢁn viꢁc di
chuyꢉn cc khoꢅn vꢃn tꢑm thꢝi nhn rꢞi ꢇꢒn nhꢖng nơi phát sinh nhu cꢐu, sꢍ chuyꢉn nhưꢊng
này mang tính tꢑm thꢝi và khi hoàn lꢑi luôn phꢅi kèm theo mꢓt lưꢊng giá trꢏdôi thêm gꢚi là
lơꢏ tꢋc.
3.
Ý nghꢩa thꢖc tiꢪn cꢊa viꢌc nghin cꢐú này
-
Tín dꢡng tꢂn tꢑi trong nhiꢀu phương thꢋc sꢅn xuꢆt khác nhau. ꢮ bꢆt cꢋ phương
thꢋc sꢅn xuꢆt nào, tín dꢡng cꢧng ꢇưꢊc biꢉu hiꢁn ra bên ngoài như là sꢍ vay mưꢊn tꢑm thꢝi
mꢓt vꢟt hoꢠc mꢓt sꢃ vꢃn tiꢀn tꢁ, nhꢝ vꢟy mà ngưꢝi ta có thꢉ sꢥ dꢡng ꢇưꢊc giá trꢏ cuꢅ hàng
hoá hoꢠc trꢍc tiꢒp hoꢠc gián tꢒp thông qua trao ꢇꢈi. Hay nói cách khác, cùng mꢓt lúc có sꢍ
thꢄa vꢃn cꢎa mꢓt sꢃ chꢎ thꢉ kinh tꢒ. trong khi cc chꢧ thꢉ kinh tꢒ khc lꢑi cꢨ nhu cꢐu bꢈ sung
vꢃn. Nꢒu tình trꢑng ny khơng ꢇưꢊc giꢅi quyꢒt thì qu trình sꢅn xuꢆt cꢨ thꢉ gꢠp khꢨ khꢛn, dꢙn
ꢇꢒn nguꢂn lꢍc cꢎa x hꢓi khơng ꢇưꢊc sꢥ dꢡng có hiꢁu quꢅ nhꢌm ꢇꢅm bꢅo cho quá trình ti sꢅn
xuꢆt ꢇưꢊc tiꢒn hành liên tꢡc. Như vꢟy, viꢁc nghiên cưú vꢆn ꢇꢀ tín dꢡng giúp các chꢎ thꢉ
trong nꢀn kinh tꢒ sꢥ dꢡng vꢃn mꢓt cách có hiꢁu quꢅ hơn, thꢍc hiꢁn ꢇưꢊc viꢁc mꢘ rꢓng sꢅn
xuꢆt cꢐn thiꢒt bꢌng cách huy ꢇꢓng vꢃn nhàn rꢞi cꢎa các chꢎ thꢉ khác.
-
Tín dꢡng l knh truyꢀn tꢅi cꢎa nhà nưꢦc ꢇꢒn các mꢡc tiêu vꢨ mô. Tín dꢡng cung ꢋng
mꢓt khꢃi lưꢊng tiꢀn tꢁ rꢆt lꢦn cho toàn bꢓ nꢀn kinh tꢒ, cho nên tꢄ viꢁc nghiên cưú bꢅn chꢆt
cꢎa tín dꢡng sꢩ là cơ sꢘ ꢇꢉ nhà nưꢦc có sꢍ ꢇiꢀu chꢗnh hꢊp lý cc quan h cung cꢐu tiꢀn tꢁ hoꢠc
- 10 -
lm thay ꢇꢈi quy mô, hưꢦng vꢟn ꢇꢓng cꢎa nguꢂn vꢃn tín dꢡng ꢇꢉ ꢇꢑt ꢇưꢊc nhꢖng mꢡc tiêu vꢨ
mô ꢇ ꢇꢏnh trưꢦc.
-
Nghiên cưú tín dꢡng giúp nâng cao hiꢁu quꢅ thꢍc hiꢁn các chính sách x hꢓi cꢎa nh
nưꢦc.
-
Ngoài ra, do tín dꢡng tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn ꢇꢉ mꢘ rꢓng và phát triꢉn quan hꢁ kinh tꢒ ꢇꢃi
ngoꢑi nên viꢁc nghiên cưú vꢀ tín dꢡng có ý nghꢨa to lꢦn ꢇꢃi vꢦi công cuꢓc công nghiꢁp hoá -
hiꢁn ꢇꢑi hoá nưꢦc ta hiꢁn nay, nhꢆt là nhꢖng chính sách hꢊp lý ꢇꢉ thu hút nguꢂn vꢃn ꢇꢐu tư
nưꢦc ngoài.
CU 17
Tꢎi sao nói : “ Tín dꢤng là sꢖ vꢢn ꢈꢛng cꢊa tꢐ bꢗn cho vay”. Hy giꢗi thích luꢢn ꢈiꢍm cꢊa Mác : “
Tꢐ bꢗn cho vay là loꢎi tꢐ bꢗn sùng bái nhꢓt và ꢡn bám nhꢓt”.
1.
Tín dꢤng là sꢖ vꢢn ꢈꢛng cꢊa tꢐ bꢗn cho vay
Như chúng ta ꢇ biꢒt, tín dꢡng l :
-
-
-
Sꢍ chuyꢉn giao quyꢀn sꢥ dꢡng mꢓt lưꢊng giá trꢏ tꢄ ngưꢝi này sang ngưꢝi khác.
Sꢍ chuyꢉn giao ny mang tính tꢑm thꢝi.
Khi hoàn trꢅ lꢑi lưꢊng giá trꢏ ꢇ chuyꢉn giao thì luơn phꢅi km theo mꢓt lưꢊng giá trꢏ
dôi thêm gꢚi là lꢊi tꢋc.
Cơ sꢘ khách quan cho sꢍ ra ꢇꢝi và phát triꢉn quan hꢁ tín dꢡng là mâu thuꢙn vꢃn có cꢎa qu
trình tuꢐn hꢂn vꢃn tiꢀn tꢁ trong x hꢓi, cng mꢓt lc cꢨ chꢎ thꢉ kinh tꢒ tꢑm thꢝi dư thꢄa mꢓt
khoꢅn vꢃn tiꢀn tꢁ trong khi các chꢎ thꢉ kinh tꢒ khác lꢑi có nhu cꢐu bꢈ sung vꢃn.
Như vꢟy, tín dꢡng ꢇ thꢍc hiꢁn viꢁc di chuyꢉn cc khoꢅn vꢃn tꢑm thꢝi nhn rꢞi ꢇꢒn nhꢖng nơi
phát sinh nhu cꢐu. Do ꢇó, tín dꢡng là sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa tư bꢅn cho vay
2.
Tꢐ bꢗn cho vay l loꢎi tꢐ bꢗn sùng bái nhꢓt và ꢡn bám nhꢓt
Tư bꢅn cho vay là loꢑi tư bꢅn sùng bái nhꢆt vì ꢇây là loꢑi tư bàn cꢐn thiꢒt cho nhu cꢐu dꢍ
trꢖ ngꢕn hꢑn, nhu cꢐu ꢇꢐu tư phát triꢉn, mꢘ rꢓng quy mô sꢅn xuꢆt. Cho nên, mꢠc dù không
trꢍc tiꢒp ꢇꢐu tư vào sꢅn xuꢆt, chꢗ bꢌng cách cung cꢆp vꢃn vay, tư bꢅn cho vay vꢙn thu ꢇưꢊc
lꢊi nhuꢟn.
Tư bꢅn cho vay là loꢑi tư bꢅn ꢛn bám nhꢆt vì bꢅn thn tư bꢅn công nghiꢁp ꢇ ꢛn bám vào
ngưꢝi công nhân do chiꢒm ꢇoꢑt giá trꢏ thꢠng dư do công nhân sáng tꢑo ra. Tuy nhiên trong
trưꢝng hꢊp kꢒt thúc quá trình sꢅn xuꢆt , nh sꢅn xuꢆt khơng ꢇꢅm ꢇương luôn phꢐn tiêu thꢡ
mà lꢑi thông qua mꢓt khâu khác có sꢍ góp mꢠt cꢎa tư bꢅn thương nghiꢁp, tꢑo ꢇiꢀu kiên cho
tư bꢅn thương nghiꢁp thu ꢇưꢊc lꢊi nhuꢟn trích tꢄ giá trꢏ thꢠng dư mà tư bꢅn công nghiꢁp ꢇ
bꢨc lꢓt cꢎa cơng nhn lm thu. Như vꢟy, tư bꢅn công nghiꢁp cꢧng ꢛn bám vào phꢐn giá trꢏ
thꢠng dư ꢇó trong quá trình lưu thông hàng hoá . Mà tư bꢅn cho vay thì ꢛn bám vào tư bꢅn
công nghiꢁp và tư bꢅn thương nghiꢁp ( lꢆy li suꢆt cho vay m bꢅn chꢆt cꢎa nꢨ l mꢃt bꢓ phꢟn
cꢎa gi trꢏ thꢠng dư mà nhà tư bꢅn công nghiꢁp và tư bꢅn thương nghiꢁp phꢅi trích ra ꢇꢉ trꢅ
cho tư bꢅn cho vay vì ꢇ sꢥ dꢡng vꢃn tín dꢡng cꢎa tư bꢅn cho vay).
CU 18
Phân tích cơ sꢚ khách quan hình thnh v pht triꢍn quan hꢌ tín dꢤng. Tꢠ ꢈó nêu r vai trꢏ cꢊa
tín dꢤng ꢈꢇi vꢑi nꢋn kinh tꢕ.
1.
Cơ sꢚ khách quan hình thnh v pht triꢍn quan hꢌ tín dꢤng
a.
Xuꢆt phát tꢄ ꢇꢠc ꢇiꢉm chu chuyꢉn vꢃn tiꢀn tꢁ trong nꢀn kinh tꢒ :
-
Xuꢆt phát tꢄ ꢇꢠc ꢇiꢉm tuꢐn hoàn vꢃn trong quá trình sꢅn xuꢆt kinh doanh cuꢅ cc
doanh nghiꢁp. Cꢨ nhꢖng thꢝi kꢭ doanh nghiꢁp tꢑm thꢝi thiꢒu vꢃn tiꢀn tꢁ (thưꢝng xuꢆt hiꢁn
vào thꢝi kꢭ ꢇꢐu cꢎa chu kꢭ sꢅn xuꢆt kinh doanh, khi mà doanh nghiꢁp cꢐn nhiꢀu vꢃn ꢇꢉ mua
dꢍ trꢖ nguyên nhiên vꢟt liꢁu, các yꢒu tꢂ ꢇꢐu vào phꢡc vꢡ quá trình sꢅn xuꢆt kinh doanh). Bn
cꢑnh ꢇó có nhꢖng thꢝi kꢭ doanh nghiꢁp tꢑm thꢝi thꢄa vꢃn ( khi mà doanh nghiꢁp ꢇ sꢅn xuꢆt
ra sꢅn phꢤm, hng hꢃ v tiu thꢡ ꢇưꢊc trên thꢏ trưꢝng, có thu nhꢟp bꢌng tiꢀn tꢁ nhưng chưa sꢥ
dꢡng hꢒt ngay ꢇꢉ mua nguyên nhiên vꢟt liꢁu, trꢅ lương công nhân…). Như vꢟy, dưꢦi góc ꢇꢓ x
hꢓi, tꢑi mꢓt thꢝi ꢇiꢉm luôn xuꢆt hiꢁn tình trꢑng tꢑm thꢝi thꢄa vꢃn v tꢑm thꢝi thiꢒu vꢃn tiꢀn
tꢁ cꢎa cc doanh nghiꢁp.
-
Xuꢆt phát tꢄ sꢍ mꢆt cân ꢇꢃi giꢖa thu nhꢟp và nhu cꢐu chi tiêu cꢎa các hꢓ gia ꢇình, c
nhn trong x hꢓi. Cꢨ nhꢖng hꢓ gia ꢇình cꢨ thu nhꢟp nhưng chưa có nhu cꢐu chi tiêu hꢒt ngay,
ngưꢊc lꢑi có nhꢖng gia ꢇình chưa có thu nhꢟp nhưng vꢙn có nhu cꢐu chi tiu diꢣn ra hng ngy.
- 11 -
-
Xuꢆt phát tꢄ sꢍ mꢆt cân ꢇꢃi giꢖa thu và chi cꢎa NSNN TW và ꢇꢏa phương.
ꢂ ꢜây chính là nhꢖng ꢇiꢀu kiꢁn cꢐn ꢇꢉ tín dꢡng xuꢆt hiꢁn.
b.
Xuꢆt phát tꢄ nhu cꢐu ꢇꢐu tư và sinh lꢊi cꢎa các chꢎ thꢉ trong nꢀn kinh tꢒ :
-
Cꢨ nhꢖng chꢎ thꢉ vꢃn chꢗ cꢨ giꢦi hꢑn nhưng hꢚ vꢙn mong muꢃn mꢘ rꢓng và phát
triꢉn sꢅn xuꢆt ꢘ mꢋc cao hơn ꢇꢉ thu ꢇưꢊc nhiꢀu lꢊi nhuꢟn hơn nꢖa. Do vꢟy mꢦi xuꢆt hiꢁn
nhu cꢐu vay vꢃn.
-
Ngưꢊc lꢑi có nhꢖng chꢎ thꢉ tꢑm thꢝi thꢄa vꢃn, chưa có nhu cꢐu sꢥ dꢡng ꢇꢒn, chưa
sinh lꢊi nhưng hꢚ không cam chꢏu và vꢙn muꢃn nhꢖng ꢇꢂng vꢃn nhàn rꢞi ꢇó tiꢒp tꢡc sinh lꢊi
cho hꢚ. Do vꢟy xuꢆt hiꢁn nhu cꢐu cꢐn cho vay.
ꢂ ꢜây chính là ꢇiꢀu kiꢁn ꢇꢎ rꢆt cơ bꢅn ꢇꢉ thúc ꢇꢤy tín dꢡng ra ꢇꢝi và phát triꢉn.
2.
Vai trꢏ cꢊa tín dꢤng ꢈꢇi vꢑi nꢋn kinh tꢕ
a.
Góp phꢐn thúc ꢇꢤy quá trình ti sꢅn xuꢆt x hꢓi
-
Cung ꢋng vꢃn mꢓt cách kꢏp thꢝi cho nhꢖng chꢎ thꢉ cꢐn vꢃn ꢇꢉ sꢅn xuꢆt và tiêu
dùng. Tꢄ ꢇó ꢇꢤy nhanh tꢃc ꢇꢓ sꢅn xuꢆt cꢧng như tꢃc ꢇꢓ tiêu thꢡ sꢅn phꢤm.
-
Mꢓt hꢁ thꢃng cc hình thꢋc tín dꢡng ꢇa dꢑng làm cho sꢍ tiꢒp cꢟn các nguꢂn vꢃn tín
dꢡng dꢣ dàng hơn, tiꢒt kiꢁm chi phí giao dꢏch và giꢅm bꢦt các chi phí nguꢂn vꢃn cho các chꢎ
thꢉ kinh doanh.
-
Tꢑo sꢍ chꢎ ꢇꢓng vꢀ nguꢂn vꢃn cho các doanh nghiꢁp, giúp các nhà sꢅn xuꢆt tích cꢍc
tìm kiꢒm cơ hꢓi ꢇꢐu tư mꢦi và nâng cao nꢛng lꢍc sꢅn xuꢆt cꢎa x hꢓi.
Các nguꢂn vꢃn tín dꢡng ꢇưꢊc cung ꢋng luôn kèm theo các ꢇiꢀu kiꢁn tín dꢡng ꢇꢉ hꢑn
-
chꢒ rꢎi ro, do ꢇó buꢓc nhꢖng ngưꢝi ꢇi vay phꢅi quan tâm thꢟt sꢍ ꢇꢒn hiꢁu quꢅ sꢥ dꢡng vꢃn
nhꢌm ꢇꢅm bꢅo mꢃi quan hꢁ lâu dài vꢦi các tꢈ chꢋc cung ꢋng tín dꢡng.
b.
Tín dꢡng l kênh truyꢀn tꢅi tác ꢇꢓng cꢎa Nhà Nưꢦc ꢇꢒn các mꢡc tiêu vꢨ mô
Thông qua viꢁc thay ꢇꢈi và ꢇiꢀu chꢗnh các ꢇiꢀu kiꢁn tín dꢡng ( như li suꢆt, ꢇiꢀu kiꢁn vay,
yêu cꢐu thꢒ chꢆp, bꢅo lnh…), Nh nưꢦc có thꢉ thay ꢇꢈi quy mô tín dꢡng hoꢠc chuyꢉn hưꢦng
vꢟn ꢇꢓng cꢎa nguꢂn vꢃn tín dꢡng. Tꢄ ꢇó ꢅnh hưꢘng ꢇꢒn tꢈng cꢐu cꢎa nꢀn kinh tꢒ cꢅ vꢀ quy
mô cꢧng như kꢒt cꢆu, tꢄ ꢇó tác ꢇꢓng ngưꢊc lꢑi ꢇꢒn tꢈng cung và các ꢇiꢀu kiꢁn sꢅn xuꢆt khác.
ꢜiꢉm cân bꢌng cuꢃi cùng giꢖa tꢈng cung và tꢈng cꢐu dưꢦi tác ꢇꢓng cꢎa chính sách tín dꢡng
sꢩ cho phép ꢇꢑt ꢇưꢊc các mꢡc tiêu vꢨ mô cꢐn thiꢒt.
c.
Tín dꢡng l cơng cꢡ thꢍc hiꢁn cc chính sch x hꢓi cꢎa Nh nưꢦc
Vꢦi phương thꢋc tài trꢊ có hoàn lꢑi cꢎa tín dꢡng cho các chính sách x hꢓi ꢇ gꢨp phꢐn duy
trì nguꢂn cung cꢆp ti chính v cꢨ ꢇiꢀu kiꢁn mꢘ rꢓng hơn quy mô tín dꢡng chính sách, ꢇꢂng
thꢝi buꢓc các ꢇꢃi tưꢊng chính sách phꢅi quan tâm ꢇꢒn hiꢁu quꢅ sꢥ dꢡng vꢃn ꢇꢉ ꢇꢅm bꢅo
hoàn trꢅ ꢇúng thꢝi hꢑn, tꢄng bưꢦc làm cho hꢚ có thꢉ tꢂn tꢑi ꢇꢓc lꢟp vꢦi nguꢂn vꢃn tài trꢊ.
CU 19
Trình by khaí niꢌm v ꢈꢜc ꢈiꢍm cꢊa tín dꢤng thꢐơng mꢎi. Tꢠ ꢈó nêu r ꢐu ꢈiꢍm và hꢎn chꢕ cꢊa tín
dꢤng thꢐơng mꢎi.
1.
Khi niꢌm
Là quan hꢁ tín dꢡng giꢖa các doanh nghiꢁp vꢦi nhau, biꢉu hiꢁn dưꢦi hình thꢋc mua bn
chꢏu hng hꢃ.
2.
ꢁꢜc ꢈiꢍm
3.
ꢃu ꢈiꢍm và hꢎn chꢕ cꢊa tín dꢤng thꢐơng mꢎi
ꢃu ꢈiꢍm:
+ Tín dꢡng thương mꢑi ꢇưꢊc cꢆp giꢖa các doanh nghiꢁp quen biꢒt, uy tín nên có lꢊi
thꢒ là thꢎ tꢡc nhanh, gꢚn, ꢇáp ꢋng nhu cꢐu vꢃn ngꢕn hꢑn và góp phꢐn ꢇꢤy nhanh tꢃc ꢇꢓ tiêu
thꢡ sꢅn phꢤm cꢎa các doanh nghiꢁp.
+ Tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn mꢘ rꢓng hoꢑt ꢇꢓng cꢎa tín dꢡng ngân hàng thông qua nghiêp vꢡ
chiꢒt khꢆu thương phiꢒu.
Khuyꢕt ꢈiꢍm :
+ Tín dꢡng thương mꢑi ꢇưꢊc cꢆp bꢌng hàng hoá nên doanh nghiꢁp cho vay chꢗ có
thꢉ cung cꢆp ꢇưꢊc cho mꢓt sꢃ doanh nghiꢁp nhꢆt ꢇꢏnh - nhꢖng doanh nghiꢁp cꢐn ꢇúng thꢋ
hàng hoá ꢇó ꢇꢉ phꢡc vꢡ sꢅn xuꢆt hoꢠc bn ra.
+ Phꢑm vi hꢪp, chꢗ xꢅy ra giꢖa các doanh nghiꢁp, hơn nꢖa là chꢗ thꢍc hiꢁn ꢇưꢊc
giꢖa các doanh nghiꢁp quen biꢒt, tín nhiꢁm lꢙn nhau.
- 12 -
+ Tín dꢡng thương mꢑi do các doanh nghiꢁp trꢍc tiꢒp sꢅn xuꢆt kinh doanh cung
cꢆp, vì vꢟy qui mơ tín dꢡng chꢗ ꢇưꢊc giꢦi han trong khꢅ nꢛng vꢃn hàng hoá mà hꢚ có. Nꢒu
doanh nghiꢁp vay vꢃn có nhu cꢐu cao hơn thì doanh nghiꢁp cho vay khơng thꢉ ꢇáp ꢋng
ꢇưꢊc.
+ ꢜiꢀu kiꢁn kinh doanh và chu kꢭ sꢅn xuꢆt cꢎa các doanh nghiꢁp có thꢉ không phù
hꢊp nhau, do vꢟy khi thꢝi gian mà doanh nghiꢁp cho vay muꢃn cung cꢆp không phù hꢊp vꢦi
nhu cꢐu cꢎa doanh nghiꢁp cꢐn ꢇi vay thì tín dꢡng thương mꢑi không thꢉ xꢅy ra.
+ Là loꢑi tín dꢡng không có ꢇꢅm bꢅo nên rꢎi ro dꢣ phát sinh.
+ Do tính chuyꢉn nhưꢊng cꢎa thương phiꢒu nên khó khꢛn trong chi trꢅ cꢎa mꢓt
ngưꢝi có thꢉ ꢅnh hưꢘng dây chuyꢀn ꢇꢒn nhꢖng ngưꢝi khác có tham gia vào thanh toán
thương phiꢒu bꢌng hình thꢋc ký hꢟu.
CU 20
Thꢕ nào là thꢐơng phiꢕu? Trình by ꢈꢜc ꢈiꢍm và phân loꢎi thꢐơng phiꢕu. Liên hꢌ Pháp lꢌnh
thꢐơng phiꢕu Viꢌt Nam vꢋ vꢓn ꢈꢋ này.
1.
Khi niꢌm thꢐơng phiꢕu
Thương phiꢒu ( kꢭ phiꢒu thương mꢑi ) là chꢋng chꢗ có giá ghi nhꢟn lꢁnh yêu cꢐu thanh
toán không ꢇiꢀu kiꢁn mꢓt sꢃ tiꢀn xác ꢇꢏnh trong mꢓt thꢝi gian nhꢆt ꢇꢏnh.
2.
ꢁꢜc ꢈiꢍm cꢊa thꢐơng phiꢕu
-
Có tính trưù tưꢊng : trên thương phiꢒu không ghi nguyên nhân cꢡ thꢉ phát sinh
khoꢅn nꢊ cꢧng như mꢋc li suꢆt p dꢡng, m chꢗ cꢨ cc thơng tin cơ bꢅn như ngưꢝi phát hành,
ngưꢝi thꢡ lꢁnh ( ngưꢝi có nghꢨa vꢡ thanh toán), ngưꢝi thꢡ hưꢘng, sꢃ tiꢀn thanh toán, thꢝi
gian, ꢇꢏa ꢇiꢉm thanh tꢃn.
-
Có tính pháp lý : các hoꢑt ꢇꢓng lien quan ꢇꢒn thương phiꢒu ꢇưꢊc ꢇiꢀu chꢗnh bꢘi
pháp lꢁnh thương phiꢒu nhꢌm ꢇꢅm bꢅo an toàn trong quan hꢁ mua bán chiꢡ và hꢑn chꢒ các
ꢇꢈ vꢬ dây chuyꢀn khi mꢓt cá nhân không có khꢅ nꢛng chi trꢅ.
-
Có tính lưu thông : thương phiꢒu có thꢉ ꢇưꢊc sꢥ dꢡng như mꢓt phương tiꢁn thanh
toán chi trꢅ thay cho tiꢀn, có thꢉ chuyꢉn nhưꢊng, mua bán hoꢠc thanh toán trong thꢝi hꢑn
hiꢁu lꢍc cꢎa thương phiꢒu.
3.
Phân loꢎi thꢐơng phiꢕu
-
Cꢛn cꢋ vào chꢎ thꢉ ký pht
+ Hꢃi phiꢒu : l chꢋng chꢗ cꢨ giá do ngưꢝi ký pht lꢟp, yu cꢐu ngưꢝi bꢏ ký phát thanh
toán không ꢇiꢀu kiꢁn mꢓt sꢃ tiꢀn xác ꢇꢏnh khi có yêu cꢐu hoꢠc vào mꢓt thꢝi gian nhꢆt ꢇꢏnh
trong tương lai cho ngưꢝi thꢡ hưꢘng.
+ Lꢁnh phiꢒu: là chꢋng chꢗ có giá do ngưꢝi phát hành lꢟp, cam kꢒt thanh toán
không ꢇiꢀu kiꢁn mꢓt sꢃ tiꢀn xác ꢇꢏnh khi có yêu cꢐu hoꢠc là vào mꢓt thꢝi gian nhꢆt ꢇꢏnh
trong tương lai cho ngưꢝi thꢡ hưꢘng.
-
Cꢛn cꢋ vào danh tính cꢎa thương phiꢒu
+ Thương phiꢒu vô danh: không ghi tên ngưꢝi thꢡ hưꢘng, do vꢟy ngưꢝi sꢘ hưꢧ
thương phiꢒu chính là ngưꢝi thꢡ hưꢘng.
+ Thương phiꢒu ký danh: cꢨ ghi tn ngưꢝi thꢡ hưꢘng nhưng vꢙn có thꢉ chuyꢉn
nhưꢊng bꢌng cách ký hꢟu.
+ Thương phiꢒu ꢇích danh: chꢗ ngưꢝi có tên trên thương phiꢒu mꢦi ꢇưꢊc ꢇꢏi thanh
tꢃn khi thương phiꢒu ꢇꢒn hꢑn, không ꢇươc chuyꢉn nhưꢊng.
CU 21
Trình by cc loꢎi thꢐơng phiꢕu. Phân tích nhꢣng mꢜt lꢝi và bꢓt lꢝi cꢊa tꢠng loꢎi ꢈꢇi vꢑi chꢊ thꢍ
cho vay.
1.
Cc loꢎi thꢐơng phiꢕu
-
Thương phiꢒu vô danh : ngưꢝi cho vay có thꢉ chuyꢉn nhưꢊng tuꢭ ý khi hꢚ muꢃn.
Tuy nhin do khơng ghi tn ngưꢝi thꢡ hưꢘng nên phꢅi ꢇưꢊc giꢖ gìn cꢤn thꢟn ꢇꢉ tránh nhꢖng
rꢎi ro xꢅy ra như bꢏ mꢆt cꢕp vì lm mꢆt thương phiꢒu chính là mꢆt luôn quyꢀn sꢘ hưꢧ nó.
-
Thương phiꢒu ký danh : ngưꢝi cho vay có thꢉ giꢖ ꢇꢒn hꢑn thanh toán hoꢠc ꢇem bán
trưꢦc thꢝi hꢑn dưꢦi hình thꢋc chiꢒt khꢆu; do có ghi tên ngưꢝi thꢡ hưꢘng và chꢗ ꢇưꢊc chuyꢉn
nhuꢊng khi có ký hꢟu cho nn hꢑn chꢒ bꢦt rꢎi ro cho ngưꢝi cho vay, không sꢊ bꢏ mꢆt cꢕp. Tuy
nhiên, khꢅ nꢛng chuyꢉn nhưꢊng bi hꢑn chꢒ hơn so vꢦi thương phiꢒu vô danh.
- 13 -
-
Thương phiꢒu ꢇích danh : ꢇꢓ an toàn cao nhꢆt do chꢗ có ngưꢝi có tên trên thương
phiꢒu mꢦi ꢇưꢊc quyꢀn ꢇꢏi tiꢀn. Tuy nhin, do khơng chuyꢉn nhưꢊng ꢇưꢊc cho nên ngưꢝi cho
vay ( ngưꢝi có tên trên thương phiꢒu) phꢅi chꢏu hoàn toàn mꢚi rꢎi ro xꢅy ra; mꢠt khác lꢑi
không thꢉ chꢎ ꢇꢓng sꢥ dꢡng vꢃn ꢇáp ꢋng nhu cꢐu vꢃn tꢑm thꢝi.
CU 22
Trình by khi niꢌm v ꢈꢜc ꢈiꢍm cꢊa tín dꢤng ngân hàng. Tꢎi sao tín dꢤng ngân hàng là loꢎi hình tín
dꢤng chꢊ yꢕu v phꢒ biꢕn nhꢓt trong nꢋn kinh tꢕ thꢏ trꢐꢉng.
1.
Khi niꢌm tín dꢤng ngn hng
Tín dꢡng ngn hng l quan hꢁ chuyꢉn nhưꢊng vꢃn giꢖa ngân hàng và các chꢎ thꢉ khác trong
nꢀn kinh tꢒ. Trong ꢇó ngân hàng vưà ꢇóng vai trꢏ ngưꢝi ꢇi vay ( nhꢟn tiꢀn gꢥi cꢎa các chꢎ
thꢉ khác trong nꢀn kinh tꢒ hoꢠc phát hành các chꢋng chꢗ tiꢀn gꢥi : kꢭ phiꢒu, trái phiꢒu ngân
hàng ꢇꢉ huy ꢇꢓng vꢃn), vꢄa ꢇóng vai trꢏ ngưꢝi cho vay ( cꢆp tín dꢡng cho các chꢎ thꢉ khác
trong nꢀn kinh tꢒ bꢌng viꢁc thiꢒp lꢟp các hꢊp ꢇꢂng tín dꢡng, khꢒ ưꢦc nhꢟn nꢊ…).
2.
ꢁꢜc ꢈiꢍm cꢊa tín dꢤng ngân hàng
-
Chꢎ thꢒ tham gia : mꢓt bn l ngn hng, mꢓt bn l cc chꢎ thꢉ khác trong nꢀn kinh tꢒ như
các doanh nghiꢁp, hꢓ gia ꢇình, c nhn…
-
-
-
ꢜꢃi tưꢊng : chꢎ yꢒu là tiꢀn tꢁ, có khi là tài sꢅn.
Thꢝi hꢑn : rꢆt linh hoꢑt bao gꢂm ngꢕn hꢑn, trung hꢑn v di hꢑn.
Cơng cꢡ : cꢧng rꢆt linh hoꢑt, cꢨ thꢉ l kꢭ phiꢒu, tri phiꢒu ngn hng, các hꢊp ꢇꢂng tín
dꢡng…
-
Tính chꢆt : l hình thꢋc tín dꢡng mang tính chꢆt gin tiꢒp, trong ꢇó ngân hàng là
trung gian tín dꢡng giꢖa nhꢖng ngưꢝi tiꢒt kiꢁm và nhꢖng ngưꢝi cꢐn vꢃn ꢇꢉ sꢅn xuꢆt kinh
danh hoꢠc tiêu dùng.
-
Mꢡc ꢇích : nhꢌm phꢡc vꢡ sꢅn xuꢆt kinh doanh hoꢠc tiêu dùng qua ꢇó thu ꢇưꢊc lꢊi
Tín dꢤng ngn hng l loꢎi hình tín dꢤng chꢊ yꢕu v phꢒ biꢕn nhꢓt trong nꢋn kinh tꢕ thꢏ
nhuꢟn.
3.
trꢐꢉng
-
Khc vꢦi cc hình thꢋc tín dꢡng trꢍc tiꢒp, nguꢂn vꢃn TDNH l nguꢂn vꢃn huy ꢇꢓng
xꢎa x hꢓi vꢦi khꢃi lưꢊng và thꢝi hꢑn khác nhau. Do ꢇó, TDNH có thꢉ ꢇáp ꢋng dưꢊc nhꢖng
nhu cꢐu lꢦn vꢀ vꢃn, ꢇa dꢑng vꢀ thꢝi hꢑn cho vay.
-
TDNH ꢇưꢊc cꢆp dưꢦi hình thꢋc tiꢀn tꢁ lꢙn hiꢁn vꢟt, lm cho khꢅ nꢛng thoꢅ mn nhu
cꢐ khch hng cuꢅ TDNH ꢇưꢊc nâng cao hơn so vꢦi TDTM ( loꢑi hình tín dꢡng cꢆp trꢍc tiꢒp
bꢌng hiꢁn vꢟt v hng hꢃ).
-
Vꢀ mꢠt chꢎ thꢉ, chꢎ thꢉ cꢎa cc TDNH l cc c nhn. Cc chꢎ thꢉ kinh tꢒ trong x hꢓi cng
vꢦi mꢓt hꢁ thꢃng cc NHTM, rꢓng hơn rꢆt nhiꢀu so vꢦi chꢎ thꢉ cꢎa TDTM, vꢃn chꢗ là các
doanh nghiꢁp.
-
TDNH cꢏn cꢨ vai trꢏ ꢇꢠc biꢁt quan trꢚng trong viꢁc cung cꢆp vꢃn cho nhu cꢐu kinh
doanh cꢎa các doanh nghiꢁp vꢄa và nhꢢ - các doanh nghiꢁp không ꢇꢎ ꢇiꢀu kiꢁn tham gia vào
các thꢏ trưꢝng vꢃn trꢍc tiꢒp.
-
TDNH là mꢓt công cꢡ quan trꢚng ꢇꢉ phát triꢉn các ngành kinh tꢒ chiꢒn lưꢊc theo
yêu cꢐu cꢎa chính phꢎ.
-
Trong nꢀn KTTT, tiꢀn tꢁ ꢇóng vai trꢏ vơ cng quan trꢚng, viꢁc thꢕt chꢠt hay nꢦi lꢢng
cung tiꢀn tꢁ, kiꢀm chꢒ lꢑm pht thơng qua hoꢑt ꢇꢓng cꢎa hꢁ thꢃng ngân hàng sꢩ tác ꢇꢓng trꢍc
tiꢒp ꢇꢒn tình hình nꢀn kinh tꢒ.
CU 23
Thꢕ no l tín dꢤng ngn hng? Trình by phn loꢎi cho vay trong hoꢎt ꢈꢛng tín dꢤng ngân hàng.
1.
Khi niꢁm tín dꢡng ngn hng
Tín dꢡng ngân hàng là quan hꢁ chuyꢉn nhưꢊng vꢃn giꢖa ngân hàng và các chꢎ thꢉ khác
trong nꢀn kinh tꢒ. Trong ꢇó ngân hàng vưà ꢇóng vai trꢏ ngưꢝi ꢇi vay ( nhꢟn tiꢀn gꢥi cꢎa các
chꢎ thꢉ khác trong nꢀn kinh tꢒ hoꢠc phát hành các chꢋng chꢗ tiꢀn gꢥi : kꢭ phiꢒu, trái phiꢒu
ngân hàng ꢇꢉ huy ꢇꢓng vꢃn), vꢄa ꢇóng vai trꢏ ngưꢝi cho vay ( cꢆp tín dꢡng cho các chꢎ thꢉ
khác trong nꢀn kinh tꢒ bꢌng viꢁc thiꢒp lꢟp các hꢊp ꢇꢂng tín dꢡng, khꢒ ưꢦc nhꢟn nꢊ…).
2.
Phn loꢎi cho vay cꢊa ngn hng
- 14 -
a.
Cꢛn cꢋ vào mꢡc ꢇích tín dꢡng
-
Cho vay bꢆt ꢇꢓng sꢅn : là loꢑi cho vay lien quan ꢇꢒn viꢁ mua sꢕm và hình thnh bꢆt
ꢇꢓng sꢅn.
-
Cho vay công nghiꢁp và thương mꢑi : là loꢑi cho vay ꢇꢉ bꢈ sung vꢃn cho các doanh
nghiꢁp trong lꢨnh vꢍc công nghiꢁp, thương mꢑi, dꢏch vꢡ.
-
Cho vay nông nghiꢁp : là loꢑi cho vay ꢇꢉ trang trꢅi các khoꢅn chi phí sꢅn xuꢆt như
phân bón, thuꢃc trꢄ sâu, giꢃng cây trꢂng, thꢋc ꢛn gia súc, lao ꢇꢓng, nhiên liꢁu…
Cho vay tiu dng : là loꢑi cho vay ꢇꢉ ꢇáp ꢋng các nhu cꢐu tiêu dùng cꢎa cá nhân như
-
mua sꢕm các vꢟt dꢡng ꢇꢕt tiꢀn, trang trꢅi các chi phí cꢎa ꢇꢝi sꢃng thông qua phát hành thꢯ
tín dꢡng.
-
b.
Các loꢑi cho vay khác : như cho vay giáo dꢡc…
Cꢛn cꢋ vào thꢝi hꢑn tín dꢡng
-
Cho vay ngꢕn hꢑn : là loꢑi cho vay có thꢝi hꢑn tꢃi ꢇa ꢇꢒn 12 tháng, dùng ꢇꢉ bù ꢇꢕp
nhu cꢐu vꢃn lưu ꢇꢓng tꢑm thꢝi thiꢒu cꢎa các doanh nghiêp và nhu cꢐu chi tiêu ngꢕn hꢑn cꢎa
các cá nhân.
-
-
c.
Cho vay trung hꢑn : là loꢑi cho vay thꢝi hꢑn trên 1 nꢛm ꢇꢒn 5 nꢛm.
Cho vay di hꢑn : là loꢑi cho vay có thꢝi hꢑn trên 5 nꢛm.
Cꢛn cꢋ vào bꢅo ꢇꢅm cꢎa tín dꢡng
-
-
Cho vay không bꢅo ꢇꢅm : là loꢑi cho vay dꢍa trên cơ sꢘ uy tín cꢎa khách hàng vay.
Cho vay có ꢇꢅm bꢅo : là loꢑi cho vay dꢍa trên cơ sꢘ phꢅi có tài sꢅn ꢇꢅm bꢅo hoꢠc có
sꢍ bꢅo lnh cꢎa bên thꢋ ba. Bao gꢂm bꢅo ꢇꢅm ꢇꢃi nhân và bꢅo ꢇꢅm ꢇꢃi vꢟt.
d.
Cꢛn cꢋ vào phương pháp hoàn trꢅ
-
-
Cho vay trꢅ gꢨp : l loꢑi cho vay m khch hng phꢅi hꢂn trꢅ vꢃn gꢃc v li theo ꢇꢏnh kꢭ.
Cho vay phi trꢅ góp : là loꢑi cho vay ꢇưꢊc hoàn trꢅ toàn bꢓ vꢃn mꢓt lꢐn khi ꢇáo
hꢑn.
-
Cho vay hoàn trꢅ theo yêu cꢐu : là loꢑi cho vay mà ngưꢝi vay có thꢉ hoàn trꢅ nhiꢀu
lꢐn theo khꢅ nꢛng trong thꢝi hꢑn hơp ꢇꢂng.
e.
Cꢛn cꢋ vào tính chꢆt hoàn trꢅ
-
Cho vay hoàn trꢅ trꢍc tiꢒp : là loꢑi cho vay mà viꢁc hoàn trꢅ nꢊ ꢇưꢊc thꢍc hiꢁn trꢍc
tiꢒp bꢘi ngưꢝi ꢇi vay.
-
Cho vay hoàn trꢅ gián tiꢒp : là loꢑi cho vay mà viꢁc hoàn trꢅ nꢊ không ꢇưꢊc thꢍc
hiꢁn trꢍc tiꢒp bꢘi ngưꢝi ꢇi vay mà ꢇưꢊc thꢍc hiꢁn gián tiꢒp thông qua ngưꢝi thꢡ lꢁnh cꢎa
ngưꢝi ꢇi vay.
3.
ꢃu, nhꢐꢝc ꢈiꢍm
+ ꢃu ꢈiꢍm
ꢃ Vꢀ chꢎ thꢉ : rꢆt linh hoꢑt (doanh nghiêp, hꢓ gia ꢇình, c nhn…)
ꢃ Do là nguꢂn vꢃn huy ꢇꢓng cꢎa x hꢓi vꢦi khꢃi lưꢊng và thꢝi hꢑn khác nhau, do ꢇó
nó có thꢉ thoꢅ mn cc nhu cꢐu vꢃn ꢇa dꢑng vꢀ khꢃi lưꢊng cꢧng như thꢝi hꢑn và mꢡc ꢇích sꢥ
dꢡng.
+ Nhꢐꢝc ꢈiꢍm : thꢎ tꢡc rưꢝm r, mꢆt nhiꢀu thꢝi gian…
4.
Vai trꢏ cꢊa tín dꢤng ngn hng
-
Cꢨ vai trꢏ ꢇꢠc biꢁt quan trꢚng trong viꢁc cung cꢆp vꢃn cho nhu cꢐu kinh doanh cꢎa
các doanh nghiêp vꢄa và nhꢢ vì nhꢖng doanh nghiꢁp ny chưa có ꢇꢎ ꢇiꢀu kiꢁn ꢇꢉ tham gia
vào thꢏ trưꢝng vꢃn trꢍc tiꢒp.
-
Góp phꢐn ꢇꢤy nhanh nhꢏp ꢇꢓ tích tꢡ, tꢟp trung vꢃn và tꢛng cưꢝng khꢅ nꢛng cꢑnh
tranh giꢖa các doanh nghiꢁp.
-
Cꢏn ꢇưꢊc sꢥ dꢡng như là mꢓt công cꢡ quan trꢚng ꢇꢉ phát triꢉn các ngành kinh tꢒ
chiꢒn lưꢊc theo yêu cꢐu cꢎa chính phꢎ.
CU 24
Trình by phn loꢎi trái phiꢕu nhà nꢐꢑc. Viꢌc phân loꢎi trái phiꢕu nhà nꢐꢑc theo thꢉi hꢎn có liên
quan nhꢐ thꢕ nào ꢈꢕn cꢓu trúc cꢊa li suꢓt.
1.
a.
Phân loꢎi trái phiꢕu Nhà nꢐꢑc
Cꢛn cꢋ vào phꢑm vi
- 15 -
-
Trái phiꢒu quꢃc nꢓi : là loꢑi trái phiꢒu phát hành trong nưꢦc do chính phꢎ trung
ương hoꢠc chính quyꢀn ꢇiꢑ phương phát hành.
Trái phiꢒu quꢃc tꢒ : là loꢑi trái phiꢒu do chính phꢎ trung ương phát hành ꢇꢉ huy
ꢇꢓng vꢃn trên thꢏ trưꢝng nưꢦc ngoài. Bao gꢂm : trái phiꢒu nưꢦc ngoài, trái phiꢒu euro.
-
b.
Cꢛn cꢋ vào thꢝi hꢑn :
-
Tri phiꢒu ngꢕn hꢑn : l trái phiꢒu có thꢝi hꢑn dưꢦi 12 tháng.
-
c.
Tri phiꢒu di hꢑn : l tri phiꢒu cꢨ thꢝi hꢑn tꢄ 12 thng trꢘ ln.
Cꢛn cꢋ vào mꢡc ꢇích :
-
Tín phiꢒu kho bꢑc : là loꢑi trái phiꢒu ngꢕn hꢑn do chính phꢎ phát hành nhꢌm bù
ꢇꢕp thiꢒu hꢡt tꢑm thꢝi cꢎa ngân sách khi nguꢂn thu chưa ꢇꢒn hꢑn, loꢑi trái phiꢒu này phꢅi
ꢇưꢊc thanh toán trong nꢛm tài chính.
-
Trái phiꢒu kho bꢑc : là loꢑi trái phiꢒu dài hꢑn, do chính phꢎ phát hành nhꢌm bù
ꢇꢕp thiꢒu hꢡt trong chi tiêu thưꢝng xuyên cꢎa ngân sách nhà nưꢦc ( tꢋc bꢓi chi ngân sách
hàng nꢛm).
-
Trái phiꢒu ꢇꢐu tư : là loꢑi trái phiꢒu dài hꢑn, do chính phꢎ trung ương hoꢠc chính
quyꢀn ꢇiꢑ phương phát hành nhꢌm ꢇꢐu tư vào các công trình cơ sꢘ hꢑ tꢐng, công trình an
sinh phc lꢊi x hꢓi…
d.
Cꢛn cꢋ vào phương pháp hoàn trꢅ :
-
Tri phiꢒu chiꢒt khꢆu : l loꢑi trái phiꢒu ꢇưꢊc phát hành theo phương pháp trꢅ li
trưꢦc ngay khi phát hành.
-
Trái phiꢒu Coupon : là loꢑi trái phiꢒu ꢇưꢊc phát hành theo mꢁnh giá và trꢅ li ꢇꢏnh
kꢭ theo tꢄng kꢭ hꢑn nhꢆt ꢇꢏnh, thưꢝng là theo 6 tháng hoꢠc 1 nꢛm.
-
e.
Tri phiꢒu tích luꢫ : l loꢑi trái phiꢒu ꢇưꢊc thanh toán vꢃn và li mꢓt lꢐn khi ꢇáo hꢑn.
Cꢛn cꢋ vào danh tính :
-
-
Trái phiꢒu ꢇích danh.
Tri phiꢒu vơ danh.
-
2.
Tri phiꢒu ký danh.
Phân loꢎi trái phiꢕu nhà nꢐꢑc theo thꢉi hꢎn có liên quan nhꢐ thꢕ nào ꢈꢕn cꢓu trúc cꢊa li
suꢓt.
Lý thuyꢕt dꢖ tính :
-
Cc cơng cꢡ nꢊ cꢨ kꢭ hꢑn thanh tꢃn khc nhau cꢨ thꢉ thay thꢒ cho nhau hꢂn hꢅo. Li
suꢆt cꢎa mꢓt tri phiꢒu di hꢑn bꢌng trung bình cꢎa cc li suꢆt ngꢕn hꢑn dꢍ tính trong suꢃt vꢏng
ꢇꢝi cꢎa trái phiꢒu ꢇó.
-
Lý thuyꢒt dꢍ tính ꢇ giꢅi thích ꢇưꢊc sꢍ tꢛng lên li suꢆt ngꢕn hꢑn sꢩ lm tꢛng lên li suꢆt
di hꢑn ( vì ꢇó là trung bình cơng) khiꢒn cho li suꢆt ngꢕn hꢑn v li suꢆt di hꢑn diꢣn biꢒn theo
nhau. Nhưng lý thuyꢒt dꢍ tính không giꢅi thích ꢇưꢊc ꢇưꢝng LS hoàn vꢃn sꢩ dꢃc lên trong
tương lai trong khi LS ngꢕn hꢑn có thꢉ dꢃc xuꢃng. Do ꢇó, lý thuyꢒt dꢍ tính chưa hoàn hꢅo.
Lý thuyꢕt thꢏ trꢐꢉng phân cách :
-
Các công cꢡ nꢊ có kꢭ hꢑn thanh toán khác nhau không thꢉ thay thꢒ cho nhau hoàn
hꢅo. Nó có nhꢖng thꢏ trưꢝng hoàn toàn riêng biꢁt và tách rꢝi nhau. Nó phꢡ thuꢓc vào khoꢅng
thꢝi gian lưu giꢖ riêng biꢁt mà nhà ꢇꢐu tư dꢍ tính và mong muꢃn. Do ꢇó, LS cꢎa các trái
phiꢒu hꢑn kꢭ ngꢕn hoꢠc hꢑn kꢭ dài ꢇưꢊc xác ꢇꢏnh cho lưꢊng cung và lưꢊng cꢐu cꢎa trái
phiꢒu hꢑn kꢭ ꢇó.
-
Lý thuyꢒt thꢏ trưꢝng phân cách ꢇ giꢅi thích ꢇưꢊc tꢑi sao các ꢇưꢝng LS hoàn vꢃn
thưꢝng dꢃc lên. Nhưng nó không giꢅi thích ꢇưꢊc là các trái phiꢒu có hꢑn kꢭ thanh toán khác
nhau thì LS thưꢝng diꢣn biꢒn theo nhau.
Lý thuyꢕt mơi trꢐꢉng ꢐu tiên :
L sꢍ kꢒt hꢊp hꢂn hꢅo giꢖa lý thuyꢒt dꢍ tính v lý thuyꢒt thꢏ trưꢝng phân cách.
Nꢨ cho rꢌng cc cơng cꢡ nꢊ cꢨ hꢑn kꢭ thanh tꢃn khc nhau thì cꢨ thꢉ thay thꢒ cho nhau nhưng
không hoàn hꢅo. Bꢘi vì cc nh ꢇꢐu tư cꢏn tính ꢇꢒn hꢑn kꢭ thanh toán cꢎa các công cꢡ nꢊ này.
Hꢐu hꢒt các nhà ꢇꢐu tư ꢇꢀu thích các công cꢡ nꢊ có hꢑn kꢭ thanh toán ngꢕn hơn hꢑn kꢭ dài.
Sꢍ ưa thích này ꢇưꢊc gꢚi là môi trưꢝng ưa thích hay môi trưꢝng ưu tiên. ꢜꢉ các nhà ꢇꢐu tư
- 16 -
tꢄ bꢢ mꢓi trưꢝng ưa thích sang mꢓi trưꢝng kém ưu tiên hơn thì hꢚ phꢅi ꢇưꢊc bù ꢇꢕp bꢌng
khoꢅn phꢡ thu gꢚi là mꢋc bù hꢑn ngꢑch.
CU 25
Phân biꢌt sꢖ khác nhau giꢣa tín dꢤng thꢐơng mꢎi và tín dꢤng ngân hàng. Tꢎi sao nói sꢖ ra ꢈꢉi
cꢊa tín dꢤng ngân hàng ꢈ tꢎo ꢈiꢋu kiꢌn cho tín dꢤng thꢐơng mꢎi phát triꢍn.
1.
Mꢇi quan hꢌ giꢣa tín dꢤng thꢐơng mꢎi và tín dꢤng ngân hàng
Tín dꢡng thương mꢑi là cơ sꢘ cho tín dꢡng ngân hàng ra ꢇꢝi và phát triꢉn vì thương phiꢒu
chính là mꢓt loꢑi bꢅo ꢇꢅm ꢇꢉ ngân hàng cꢆp tín dꢡng cho ngưꢝi vay. Hơn nꢖa khi ngân hàng
cꢆp tín dꢡng tꢄ sꢃ dư tiꢀn gꢥi cꢎa khách hàng thì phꢅi ꢇꢅm bꢅo rꢌng khoꢅn tín dꢡng ꢇó ꢇ cꢨ
hng hoá ꢇꢃi ꢋng. Chính tín dꢡng thương mꢑi ꢇꢅm bꢅo cho khoꢅn hàng hoá ꢇꢃi ꢋng ꢇó vì khi
tín dꢡng thương mꢑi phát sinh có nghꢨa là viꢁc sꢅn xuꢆt, tiêu thꢡ ꢇ ꢇưꢊc thꢍc hiꢁn.
Ngưꢊc lꢑi, tín dꢡng ngân hàng ra ꢇꢝi và phát triꢉn ꢇ tc ꢇꢓng trꢘ lꢑi, tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn thúc ꢇꢤy
tín dꢡng thương mꢑi ngày càng phát triꢉn vì ngn hng cꢨ thꢉ thꢍc hiꢁn bꢅo lnh cho cc doanh
nghiꢁp ꢇꢉ tꢑo ꢇiꢉu kiꢁn cho các doanh nghiꢁp có thꢉ mua bán chꢏu vꢦi nhau khi hꢚ chưa
quen biꢒt. Ngoài ra vꢦi viꢁc thꢍc hiꢁn chiꢒt khꢆu, tái chiꢒt khꢆu thương phiꢒu, ngân hàng ꢇ
tꢑo tính thanh khoꢅn cho thương phiꢒu, tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn thúc ꢇꢤy các doanh nghiꢁp mua bán
chꢏu nhiꢀu hơn. Nhꢝ có tín dꢡng ngân hàng ꢇ gip cho cc doanh nghiꢁp cꢨ vꢃn sꢅn xuꢆt kinh
doanh, mꢘ rꢓng ꢇꢐu tư ꢇꢈi mꢦi thiꢒt bꢏ, nâng cao nꢛng lꢍc sꢅn xuꢆt, sꢅn xuꢆt hàng hoá ꢇưꢊc
phát triꢉn, mꢘ rꢓngꢁ tín dꢡng thương mꢑi cꢧng ꢇưꢊc mꢘ rꢓng.
CU 26
Phân biꢌt sꢖ khác nhau giꢣa tín dꢤng thꢐơng mꢎi, tín dꢤng ngân hàng và tín dꢤng nhà nꢐꢑc. Tꢎi
sao tꢓt cꢗ các hình thꢟc tín dꢤng trn ꢈꢋu có thꢍ ꢈꢆng thꢉi tꢆn tꢎi v pht triꢍn.
Tín dꢡng thương
mꢑi
Tín dꢡng ngn hng
Tín dꢡng nhà nưꢦc
Chꢊ thꢍ
tham gia
Giꢣa
cc
doanh
Mꢛt bn l ngn hng v
bn cꢏn lꢎi l cc chꢊ thꢍ
khc trong nꢋn kinh tꢕ
Mꢛt bn l nh nꢐꢑc vꢑi tꢐ
cách ngꢐꢉi ꢈi vay và mꢛt
bên là các chꢥ thꢍ khác
rong nꢋn kinh tꢕ.
nghiꢌp trꢖc tiꢕp sꢗn
xuꢓt kinh doanh vꢑi
nhau
ꢁꢇi tꢐꢝng
Thꢉi hꢎn
Cơng cꢤ
ꢁꢐꢝc cꢓp bꢫng hàng
hoá
ꢁꢐꢝc cꢓp bꢫng tiꢋn
ꢌ là chꢊ yꢕu, cꢥng có
hꢍ là tài sꢗn
Rꢓt linh hoꢎt: ngꢬn
hꢎn, trung hꢎn v di
hꢎn
Rꢓt linh hoꢎt: kꢭ
phiꢕu, tri phiꢕu ngn
hng,
Chꢊ yꢕu l tiꢋn tꢌ, cꢥng cꢩ
hꢍ bꢫng hiꢌn vꢢt.
Cꢩ thꢉi hꢎn ngꢬn l
chꢊ yꢕu
Ngꢬn, trung, di hꢎn
Trái phiꢕu nhà nꢐꢑc
Thꢐơng phiꢕu
Tính chꢓt
Mꢤc ꢈích
Trꢖc tiꢕp
Gin tiꢕp
Trꢖc tiꢕp
Phꢤc vꢤ cho nhu cꢙu cꢊa
ngân sách nhà nꢐꢑc.
Phꢤc vꢤ nhu cꢙu sꢗn
xuꢓt và lꢐu thông
hàng hꢇ vì mꢤc tiu lꢝi
nhuꢢn
Phꢤc vꢤ sꢗn xuꢓt
kinh doanh hoꢜc tiêu
dùng qua ꢈó thu ꢈꢐꢝc
ꢝi nhuꢢn.
Tꢆt cꢅ cc hình thꢋc tín dꢡng trn ꢇꢀu có thꢉ ꢇꢂng thꢝi tꢂn tꢑi và phát triꢉn vì mꢞi hình thꢋc
tín dꢡng ꢇꢀu có ꢇꢠc ꢇiꢉm riêng cꢎa mình như : mꢡc ꢇích, ꢇꢃi tưꢊng, chꢎ thꢉ, công cꢡ tín
dꢡng. Viꢁc các hình thꢋc tín dꢡng trn cng tꢂn tꢑi v pht triꢉn sꢩ cꢨ thꢉ huy ꢇꢓng tꢃi ꢇa nguꢂn
vꢃn nhàn rꢞi trong nꢀn kinh tꢒ, tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn tꢃt hơn trong vꢁc ꢇáp ꢋng nhu cꢐu vꢃn cꢎa nꢀn
kinh tꢒ.
CU 27
Trình by khi niꢌm v ꢈꢜc ꢈiꢍm cꢊa tín dꢤng nhà nꢐꢑc. Viꢌc mꢚ rꢛng tín dꢤng nhà nꢐꢑc ꢈꢍ bù ꢈꢬp
bꢛi chi , ꢈáp ꢟng nhu cꢙu chi tiêu thꢐꢉng xuyên cꢊa ngân sách nhà nꢐꢑc có ꢗnh hꢐꢚng thꢕ nào ꢈꢕn
nꢋn kinh tꢕ.
♣Khi mꢘ rꢓng tín dꢡng nhà nưꢦc dưꢦi hình thꢋc vay tꢄ cc chꢎ thꢉ kinh tꢒ phi ngn hng
ꢇꢉ bù ꢇꢕp bꢓi chi ngân sách không làm tꢛng lưꢊng tiꢀn cung ꢋng và do ꢇó không tꢑo áp lꢍc
- 17 -
gia tꢛng lꢑm phát. Tuy nhiên nꢒu ngưꢝi mua các chꢋng khoán chính phꢎ là các ngân hàng
thương mꢑi thì hnh vi ꢇi vay này sꢩ làm tꢛng lưꢊng tiꢀn cung ꢋng. Mꢠt khác, khi khꢃi lưꢊng
vay cꢎa chính phꢎ tꢛng lên, li suꢆt thꢏ trưꢝng bꢏ ꢇꢤy lên làm giꢅm nhu cꢐu ꢇꢐu tư cꢎa cá
nhân và doanh nghiꢁp và làm giꢅm tꢃc ꢇꢓ tꢛng trưꢘng kinh tꢒ.
CU 28
Trình by chꢟc nꢡng và phn tích vai trꢏ cꢊa tín dꢤng. Lin hꢌ thꢖc tiꢪn Viꢌt Nam.
1.
Chꢟc nꢡng cꢊa tín dꢤng
a.
Phn phꢃi lꢑi vꢃn tiꢀn tꢁ trong nꢀn kinh tꢒ
Nghꢨa là nhꢝ vào sꢍ vꢟn ꢇꢓng cꢎa tín dꢡng mà các chꢎ thꢉ tꢑm thꢝi thiꢒu vꢃn nhꢟn ꢇưꢊc
mꢓt phꢐn vꢃn tiꢀn tꢁ tꢄ nhꢖng chꢎ thꢉ tꢑm thꢝi thꢄa vꢃn trong x hꢓi ꢇꢉ phꢡc vꢡ hoꢑt ꢇꢓng
sꢅn xuꢆt kinh doanh hoꢠc tiêu dùngꢁ tꢛng hiꢁu quꢅ sꢥ dꢡng vꢃn trong toàn x hꢓi, nng cao
hiꢁu quꢅ kinh doanh.. Vꢃn tín dꢡng cꢨ thꢉ phn phꢃi dưꢦi hai hình thꢋc : phn phꢃi trꢍc tiꢒp v
phn phꢃi gin tiꢒp ( thông qua các ꢇꢏnh chꢒ tài chính trung gian như ngân hàng, quꢫ tín dꢡng,
công ty tài chính…).
b.
Thanh khoꢅn
Khoꢅn thu nhꢟp chưa ꢇưꢊc sꢥ dꢡng và gꢐn như ꢘ vꢏ thꢒ cꢎa phương tiꢁn cꢆt trꢖ sꢩ thꢍc sꢍ
ꢇi vào lưu thông khi nó ꢇưꢊc cꢆp cho ngưꢝi có nhu cꢐu sꢥ dꢡng vꢃn thông qua cơ chꢒ tín
dꢡng.
c.
Tꢑo ra các công cꢡ lưu thông tín dꢡng và tiꢀn tín dꢡng cho nꢀn kinh tꢒ
Thông qua hoꢑt ꢇꢓng tín dꢡng ꢇ lm pht sinh cc cơng cꢡ lưu thông tín dꢡng như thương
phiꢒu, kꢭ phiꢒu, trái phiꢒu…, các công cꢡ này có thꢉ lưu thông, chuyꢉn nhưꢊng, có thꢉ thay
thꢒ mꢓt khꢃi lưꢊng lꢦn tiꢀn mꢠt lưu hành.
2.
Lin hꢌ thꢖc tiꢪn Viꢌt nam
Nꢀn kinh tꢒ nưꢦc ta vꢄa thiꢒu vꢃn vꢄa sꢥ dꢡng vꢃn kém hiꢁu quꢅꢁ tín dꢡng chưa thꢍc
hiꢁn tꢃt các chꢋc nꢛng và vai trꢏ cꢎa nꢨ ꢁ thꢏ trưꢝng tài chính tín dꢡng thiꢒu sꢍ ꢇa dꢑng,
nꢛng ꢇꢓng và không hiꢁu quꢅ, ꢇꢂng vꢃn nhàn rꢞi chưa ꢇưꢊc vꢟn ꢇꢓng thông suꢃt kꢏp thꢝi ꢇꢉ
phꢡc vꢡ cho nꢀn kinh tꢒ phát triꢉn tꢛng tꢃc.
CHꢃꢀNG III
Hꢅ THꢮNG NGÂN HÀNG
CU 29
Phân biꢌt sꢖ khác nhau giꢣa hꢌ thꢇng ngân hàng mꢛt cꢓp và hꢌ thꢇng ngân hàng hai cꢓp ꢚ Viꢌt
Nam. Phân tích nhꢣng lꢝi thꢕ cꢊa hꢌ thꢇng ngân hàng hai cꢓp so vꢑi hꢌ thꢇng ngân hàng mꢛt cꢓp.
Hꢁ thꢃng ngân hàng 1 cꢆp
(1951 – 1987)
Hꢁ thꢃng ngân hàng 2 cꢆp
(1988 – nay)
Khái niꢌm
Chꢟc nꢡng
Mꢛt ngân hàng ꢈꢛc quyꢋn, ngân
hàng thuꢛc quyꢋn sꢚ hꢣu cꢊa Nhà
nꢐꢑc là duy nhꢓt, có tꢒ chꢟc trên
khꢬp các ꢈꢏa bàn hành chính tꢑi cꢓp
huyꢌn, hoꢎt ꢈꢛng theo nguyên tꢬc
ꢢp trung, thꢇng nhꢓt trong cꢗ nꢐꢑc
Hꢌ thꢇng ngân hàng Nhà nꢐꢑc
hꢖc hiꢌn ꢈꢆng thꢉi 2 chꢟc nꢡng:
- Quꢗn lý Nhà nꢐꢑc vꢋ tiꢋn tꢌ, tín
dꢤng và thanh toán
Hꢌ thꢇng ngân hàng bao gꢆm: Ngân hàng
Nhà nꢐꢑc và các ngân hàng chuyên doanh
(ngân hàng thꢐơng mꢎi và các tꢒ chꢟc tín
dꢤng)
-
Ngân hàng Nhà nꢐꢑc (cꢓp quꢗn lý
vꢩ mô) ꢈóng vai trò là ngân hàng phát hành
iꢋn, thꢖc hiꢌn quꢗn lý Nhà nꢐꢑc trên lꢩnh
vꢖc tiꢋn tꢌ, tín dꢤng bꢫng pháp luꢢt, chính
sách, các công cꢤ khác nhꢫm vào mꢤc tiêu
cꢊa chính sách kinh tꢕ và chính sách tiꢋn tꢌ
vꢑi trꢯng tâm là ꢒn ꢈꢏnh tiꢋn tꢌ.
- Hꢎch toán kinh tꢕ toàn ngành
- Ngân hàng thꢐơng mꢎi và các tꢒ chꢟc tín
dꢤng khác hoꢎt ꢈꢛng kinh doanh tiꢋn tꢌ và
dꢏch vꢤ ngân hàng trên thꢏ trꢐꢉng nhꢫm mꢤc
ꢈích lꢝi nhuꢢn phù hꢝp vꢑi chính sách pháp
uꢢt cꢊa Nhà nꢐꢑc.
Phꢎm vi
Mô hình tꢒ chꢟc quꢗn lý thꢇng
- 18 -
hoꢎt ꢈꢛng
nhꢓt tꢠ trung ꢐơng ꢈꢕn ꢈꢏa phꢐơng
Phù hꢝp vꢑi yêu cꢙu cꢊa cơ chꢕ
kꢕ hoꢎch hóa tꢢp trung mang nꢜng
ính chꢓt bao cꢓp
Phù hꢝp vꢑi nꢋn kinh tꢕ hàng hoá nhiꢋu
hành phꢙn, kinh tꢕ thꢏ trꢐꢉng theo ꢈꢏnh
hꢐꢑng xã hꢛi chꢊ nghꢩa có sꢖ quꢗn lý cꢊa
Nhà nꢐꢑc.
♣Nhꢣng lꢝi thꢕ cꢊa ngân hàng 2 cꢓp so vꢑi ngân hàng 1 cꢓp
Hꢁ thꢃng ngân hàng 1 cꢆp ꢇơn nhꢆt vꢦi cơ chꢒ quꢅn lý bao cꢆp, quan liêu ꢇã làm cho hoꢑt
ꢇꢓng toàn ngành ngân hàng trꢘ nên ꢇơn phương, cꢋng nhꢕc. Ngân hàng Nhà nưꢦc không thꢉ
làm tròn chꢋc nꢛng kinh doanh theo ꢇúng nghꢨa cꢎa nó cꢧng như không làm tròn chꢋc nꢛng
quꢅn lý Nhà nưꢦc các hoꢑt ꢇꢓng tiꢀn tꢁ ngân hàng. Hoꢑt ꢇꢓng mang tính bao cꢆp cꢎa hꢁ
thꢃng ngân hàng 1 cꢆp ꢇã dꢙn ꢇꢒn sꢍ phân bꢈ và sꢥ dꢡng vꢃn thiꢒu hiꢁu quꢅ làm suy giꢅm
lòng tin cꢎa công chúng.
Trong khi ꢇó, hꢁ thꢃng ngân hàng 2 cꢆp có sꢍ phân ꢇꢏnh rõ ràng hai chꢋc nꢛng quꢅn lý
Nhà nưꢦc và chꢋc nꢛng kinh doanh cꢎa hꢁ thꢃng ngân hàng. Trong ꢇó, NHTW phát hành
tiꢀn, là ngân hàng cꢎa các ngân hàng, ngân hàng cꢎa chính phꢎ, thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng quꢅn lý
Nhà nưꢦc các hoꢑt ꢇꢓng vꢀ tiꢀn tꢁ và ngân hàng trong phꢑm vi quꢃc gia. Chꢋc nꢛng kinh
doanh tiꢀn tꢁ và dꢏch vꢡ ngân hàng thuꢓc vꢀ các ngân hàng thương mꢑi và các tꢈ chꢋc tín
dꢡng.
CHꢃꢀNG IV
NGÂN HÀNG THꢃꢀNG MꢂI
CÂU 30
Trình bày nꢛi dung cꢊa các chꢟc nꢡng cꢊa ngân hàng thꢐơng mꢎi. Mꢇi quan hꢌ giꢣa các chꢟc
nꢡng. Chꢟc nꢡng nào giúp cho ngân hàng thꢐơng mꢎi có vai trò tꢎo tiꢋn? Cho ví dꢤ minh hoꢎ.
1.
Chꢟc nꢡng cꢊa Ngân hàng thꢐơng mꢎi
• Chꢟc nꢡng thꢊ quꢰ cho xã hꢛi
Nội dung: NHTM nhꢟn tiꢀn gꢥi, giꢖ tiꢀn, bꢅo quꢅn tiꢀn, thꢍc hiꢁn yêu cꢐu rút tiꢀn, chi tiꢀn
cꢎa khách hàng là các chꢎ thꢉ trong nꢀn kinh tꢒ.
Vai trò:
ꢜꢃi vꢦi khách hàng: + ꢜꢅm bꢅo an toàn tài sꢅn
+ Sinh lꢊi cho ꢇꢂng vꢃn tꢑm thꢝi thꢄa
ꢜꢃi vꢦi Ngân hàng: + Là cơ sꢘ ꢇꢉ thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng thanh toán
+ Tꢑo nguꢂn vꢃn ꢇꢉ ngân hàng thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng tín dꢡng
ꢜꢃi vꢦi nꢀn kinh tꢒ: + Tꢟp trung nguꢂn vꢃn tꢑm thꢝi thꢄa trong nꢀn kinh tꢒ – nhꢖng
nguꢂn vꢃn có ích cho tiêu dùng, sꢅn xuꢆt kinh doanh ꢇꢉ phꢡc vꢡ phát triꢉn sꢅn xuꢆt.
+ Khuyꢒn khích tích luꢫ trong xã hꢓi
• Chꢟc nꢡng trung gian thanh toán
Nội dung: Trên cơ sꢘ khách hàng mꢘ tài khoꢅn tiꢀn gꢥi thanh toán tꢑi ngân hàng, thay mꢠt
cho khách hàng, NHTM trích tiꢀn gꢥi trên tài khoꢅn trꢅ cho ngưꢝi ꢇưꢊc hưꢘng hoꢠc nhꢟn
tiꢀn vào tài khoꢅn theo sꢍ uꢔ nhiꢁm cꢎa khách hàng.
Vai trò:
ꢜꢃi vꢦi khách hàng: + Tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn thanh toán nhanh chóng, hiꢁu quꢅ
+ Tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn thanh toán an toàn
ꢜꢃi vꢦi ngân hàng: + Cung ꢋng mꢓt dꢏch vꢡ thanh toán không dùng tiꢀn mꢠt có chꢆt
lưꢊng
làm tꢛng uy tín cho ngân hàng, tꢑo ꢇiꢀu kiꢁn thu hút nguꢂn vꢃn tiꢀn gꢥi.
+ Uy tín ꢇưꢊc nâng cao ꢁ NHTM mꢘ rꢓng quy mô chꢋc nꢛng trung gian tín
dꢡng và tꢛng nguꢂn vꢃn cho vay
+ Góp phꢐn tꢛng thêm thu nhꢟp cho ngân hàng
ꢜꢃi vꢦi nꢀn kinh tꢒ: + Chꢋc nꢛng thanh toán ꢇꢤy nhanh tꢃc ꢇꢓ thanh toán, luân chuyꢉn
vꢃn trong nꢀn kinh tꢒ ꢁ ꢇꢤy nhanh quá trình lưu thông hàng hóa, thúc ꢇꢤy tꢛng trưꢘng
kinh tꢒ, hiꢁu quꢅ cꢎa quá trình tái sꢅn xuꢆt xã hꢓi.
+ Làm giꢅm khꢃi lưꢊng tiꢀn mꢠt dꢙn ꢇꢒn tiꢒt kiꢁm chi phí lưu thông tiꢀn mꢠt.
• Chꢟc nꢡng trung gian tín dꢤng
- 19 -
+ Nội dung: Ngân hàng thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng trung gian tín dꢡng khi nó là “cꢐu nꢃi”
giꢖa ngưꢝi thꢄa vꢃn và ngưꢝi cꢐn vꢃn. Cụ thể là: ngân hàng huy ꢇꢓng mꢚi khoꢅn tiꢀn chưa
sꢥ dꢡng ꢇꢒn cꢎa các chꢎ thꢉ trong nꢀn kinh tꢒ ꢇꢉ hình thành nên quꢫ cho vay tꢟp trung.
Trên cơ sꢘ nguꢂn vꢃn này, ngân hàng sꢥ dꢡng ꢇꢉ cho vay ꢇáp ꢋng nhu cꢐu vꢃn bꢈ sung
trong quá trình sꢅn xuꢆt kinh doanh, tiêu dùng cꢎa các cꢎ thꢉ kinh tꢒ.
+ Vai trò:
-
ꢜꢃi vꢦi ngưꢝi ꢇi vay: + Thoꢅ mãn ꢇưꢊc nhu cꢐu vꢃn tꢑm thꢝi thiꢒu trong quá trình
sꢅn xuꢆt kinh doanh và tiêu dùng cꢎa các chꢎ thꢉ trong nꢀn kinh tꢒ.
+ Tiꢒt kiꢁm chi phí, thꢝi gian tìm kiꢒm nguꢂn vꢃn tiꢁn lꢊi, chꢕc chꢕn và hꢊp pháp.
-
ꢜꢃi vꢦi ngưꢝi ꢇi gꢥi: + Thu lꢊi tꢄ vꢃn tꢑm thꢝi nhàn rꢞi cꢎa mình
+ ꢜꢅm bꢅo an toàn tiꢀn gꢥi và cung cꢆp cho khác hàng các dꢏch
vꢡ thanh toán tiꢁn lꢊi
-
ꢜꢃi vꢦi ngân hàng: + Tꢛng cưꢝng lꢊi nhuꢟn cho ngân hàng tꢄ chênh lꢁch giꢖa lãi
suꢆt cho vay và lãi suꢆt tiꢀn gꢥi hoꢠc hoa hꢂng môi giꢦi ꢂ là cơ sꢘ tꢂn tꢑi và phát triꢉn ngân
hàng.
+ Tꢑo khꢅ nꢛng tꢑo tiꢀn cho ngân hàng.
-
ꢜꢃi vꢦi nꢀn kinh tꢒ: + Thúc ꢇꢤy tꢛng trưꢘng kinh tꢒ vì ꢇáp ꢋng nhu cꢐu vꢃn ꢇꢉ ꢇꢅm
bꢅo quá trình tái sꢅn xuꢆt ꢇưꢊc thꢍc hiꢁn và mꢘ rꢓng quy mô sꢅn xuꢆt.
+ Nâng cao hiꢁu quꢅ sꢥ dꢡng vꢃn nhꢝ tꢟn dꢡng nguꢂn vꢃn tꢑm thꢝi thꢄa vào quá trình vay
sinh lꢝi.
+ Kích thích quá trình luôn chuyꢉn vꢃn, thúc ꢇꢤy sꢅn xuꢆt kinh doanh.
Mꢇi quan hꢌ giꢣa các chꢟc nꢡng
2.
-
Các chꢋc nꢛng cꢎa NHTM có mꢃi quan hꢁ chꢠt chꢩ, bꢈ sung, hꢞ trꢊ cho nhau, trong
ꢇó, chꢋc nꢛng trung gian tín dꢡng là chꢋc nꢛng cơ bꢅn nhꢆt: tꢑo cơ sꢘ cho viꢁc thꢍc hiꢁn các
chꢋc nꢛng sau. ꢜꢂng thꢝi, khi ngân hàng thꢍc hiꢁn tꢃt chꢋc nꢛng trung gian thanh toán và
thꢎ quꢫ lꢑi góp phꢐn tꢛng nguꢂn vꢃn tín dꢡng, mꢘ rꢓng quy mô hoꢑt ꢇꢓng cꢎa ngân hàng.
-
Chꢗ khi chꢋc nꢛng thanh toán ꢇưꢊc thꢍc hiꢁn hoàn thiꢁn thì vai trò cꢎa NHTM mꢦi
ꢇưꢊc nâng cao hơn vꢦi tư cách là ngưꢝi thꢎ quꢫ xã hꢓi. Và trên cơ sꢘ chꢋc nꢛng thꢎ quꢫ,
NHTM thꢍc hiꢁn chꢋc nꢛng thanh toán.
Vai trò tꢑo tiꢀn cꢎa NHTM thꢍc chꢆt là hꢁ quꢅ cꢎa 2 chꢋc nꢛng:
-
-
Chꢋc nꢛng trung gian tín dꢡng: NHTM vꢄa nhꢟn tiꢀn gꢥi vꢄa cho vay
Chꢋc nꢛng trung gian thanh toán: NHTM làm dꢏch vꢡ thanh toán không dùng tiꢀn
mꢠt cho khách hàng, thông qua tiꢀn ghi sꢈ và các công cꢡ thanh toán
ꢜây là chꢋc nꢛng biꢒn mꢋc tiꢀn gꢥi ban ꢇꢐu tꢑi mꢓt ngân hàng ꢇꢐu tiên nhꢟn gꢥi tiꢀn
thành mꢓt khoꢅn tiꢀn lꢦn hơn gꢆp nhiꢀu lꢐn khi thꢍc hiꢁn các nghiꢁp vꢡ tín dꢡng thanh toán
qua nhiꢀu ngân hàng.
3.
Cho ví dꢤ minh hꢯa
Quá trình tꢑo tiꢀn cꢎa NHTM ꢇưꢊc thꢍc hiꢁn trong mꢃi liên hꢁ chꢠt chꢩ vꢦi NHTW.Hꢢi
tiꢀn “bút tꢁ” cꢎa NHTW ꢇưꢊc tꢑo bꢌng cách nào? ꢜꢉ hiꢉu, ta giꢅ ꢇꢏnh:
-
-
-
Các ngân hàng không giꢖ lꢑi tiꢀn dꢍ trꢖ quá mꢋc quy ꢇꢏnh (giꢅ sꢥ 10%)
Hoàn toàn cho vay bꢌng chuyꢉn khoꢅn
Các ngân hàng trong hꢁ thꢃng ꢇꢀu tham gia vào quá trình tꢑo tiꢀn
Quá trình tꢎo tiꢋn nhꢐ sau:
-
Ngân hàng A nhꢟn tiꢀn gꢥi 10 triꢁu ꢇꢂng ꢁ dꢍ trꢖ bꢕt buꢓc 1 triꢁu. Cho X vay tꢃi
ꢇa 9 triꢁu
ꢁ Sꢃ tiꢀn 9 triꢁu không chuyꢉn thành tiꢀn mꢠt mà ꢇưꢊc gꢥi tꢑi tài khoꢅn cꢎa khách hàng
X tꢑi ngân hàng B
-
Ngân hàng B nhꢟn tiꢀn gꢥi 9 triꢁu ꢁ dꢍ trꢖ bꢕt buꢓc 0,9 triꢁu. Cho vay hꢒt 8,1 triꢁu
và ꢇưꢊc gꢥi vào ngân hàng C vꢦi lý do như trên.
Quá trình mꢘ rꢓng này cꢋ tiꢒp tꢡc như vꢟy, thꢉ hiꢁn các kꢒt quꢅ cꢎa các chu kꢭ mꢘ
-
rꢓng tiꢒp sau. Mꢞi ngân hàng ꢇꢀu tiꢒp tꢡc ꢇꢐu tư sꢃ tiꢀn bꢌng 90% sꢃ tiꢀn gꢥi hꢚ nhꢟn và
phꢅi giꢖ 10% dꢍ trꢖ bꢕt buꢓc.
- 20 -
Tải về để xem bản đầy đủ
73 trang
23460
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Câu hỏi ôn tập môn Kinh tế chính trị Mác - Lênin", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- cau_hoi_on_tap_mon_kinh_te_chinh_tri_mac_lenin.pdf
