Bài giảng Phương pháp lập trình hướng đối tượng - Tuần 1: Phong cách lập trình

class

true

Bộ môn Công nghệ phần mềm

Khoa Công nghệ thông tin

Trường Đại học Khoa học Tự nhiên

operator

public

C++

VCBB^©14.09a

PP LT HƯỚNG ĐỐI TƯỢNG

T hS. Đặng Bình Ph ư ơ n g

cout

this

catch

d b p h u o n g @ f i t . h c m u s . e d u . v n

PHONG CÁCH LẬP TRÌNH

inline

virtual

private

throw

OOP

new

cin

try

friend

bool

1

STL

using

false

delete

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Nội dung

BB

Quy ước đặt tên (naming convention)

Quy tắc trình bày tổng thể chương trình

Quy tắc trình bày dòng lệnh

Quy tắc liên quan đến hằng số

Quy tắc liên quan đến kiểu tự định nghĩa

Quy tắc liên quan đến biến

Quy tắc liên quan đến hàm

#include <iostream>

using namespace std;

Quy tắc chú thích chương trình

void main()

{

cout << “Hello World”;

cout << endl;

2

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Sức mạnh của làm việc nhóm

BB

Phim quảng cáo của hãng Coca-Cola

3

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Vì sao phải có chuẩn và quy ước?

BB

4

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Quy ước đặt tên trong lập trình

BB

Ngoài tính đúng đắn, chương trình máy tính

cần phải dễ đọc và dễ hiểu.

vs.

Hai chuẩn đang được sử dụng rộng rãi:

. Quy tắc đặt tên theo kiểu “lạc đà”.

. Quy tắc đặt tên theo phong cách Hung-ga-ri.

5

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Quy tắc “lạc đà” (Camel Case)

BB

Khái niệm

. Cách viết tránh sử dụng các khoảng trắng

giữa các từ, được sử dụng trong hầu hết các

ngôn ngữ lập trình hiện đại và phổ biến như

C, C++, Visual Basic (VB) và JavaScript.

6

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Quy tắc “lạc đà” (Camel Case)

BB

Một số từ đồng nghĩa với ký hiệu CamelCase

. BumpyCaps, BumpyCase

. CamelCaps, CamelHumpedWord

. CapWordsPython

. mixedCase trong Python (lowerCamelCase)

. ClCl (Capital-lower Capital-lower)

. HumpBackNotation

. InterCaps, NerdCaps, InternalCapitalization

. WordsStrungTogether, WordsRunTogether

7

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Quy tắc “lạc đà” (Camel Case)

BB

Phân loại

. UpperCamelCase (thường gọi là PascalCase)

nếu ký tự đầu tiên của câu được viết hoa.

Ví dụ:

TheQuickBrownFoxJumpsOverTheLazyDog

. lowerCamelCase (thường gọi là camelCase)

nếu ký tự đầu tiên của câu được viết thường.

Ví dụ:

theQuickBrownFoxJumpsOverTheLazyDog

8

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Ký hiệu Hung-ga-ri

BB

Khái niệm

. Là quy ước đặt tên trong lập trình máy tính

được phát minh bởi Charles Simonyi.

. Thường sử dụng trong môi trường lập trình

Windows như C, C++ và Visual Basic.

. Tên của biến cho biết kiểu, ý định sử dụng

hoặc thậm chí là tầm vực của biến đó:

• Tiền tố viết thường chứa thông tin về kiểu của biến.

• Phần còn lại bắt đầu bằng ký tự hoa cho biết biến

chứa thông tin gì.

9

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Ký hiệu Hung-ga-ri

BB

Phân loại theo mục đích của tiền tố

. Ký hiệu Hung-ga-ri hướng hệ thống

(Systems Hungarian notation) sử dụng tiền tố

để thể hiện kiểu dữ liệu thực sự, ví dụ:

• lAccountNum (“l” – long integer)

• szName (“sz” – zero-terminated string)

. Ký hiệu Hung-ga-ri hướng ứng dụng

(Apps Hungarian notation) sử dụng tiền tố để

thể hiện mục đích sử dụng của biến, ví dụ:

• rwPosition (“rw” – row, dòng)

• fBusy (“f” – flag, cờ trạng thái)

10

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Một số Ký hiệu Hung-ga-ri thường gặp

BB

Tiền tố chỉ kiểu dữ liệu của biến (type prefix):

Tiền tố

Ý nghĩa

Ví dụ

bool bHasEffect;

char cLetter;

b

boolean

c

char (chứa ký tự)

n, i

short, int, long, char

int nValue;

f, fp floating-point

float fPrice, fpPrice;

double dPi, dbPi;

char szName[20];

std::string strName;

d, db double, long double

sz

zero-terminated string

C++ string

str

Tiền tố n, f và d thường được sử dụng hơn tiền tố i, fp, db.

Tiền tố n thường được sử dụng hàm ý số lượng (count) còn tiền tố i được sử

dụng hàm ý chỉ số (index).

11

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Một số Ký hiệu Hung-ga-ri thường gặp

BB

Tiền tố bổ nghĩa cho kiểu dữ liệu (type modifier)

được đặt trước tiền tố kiểu dữ liệu của biến

(type prefix) muốn áp dụng:

Tiền tố

Ý nghĩa

Ví dụ

unsigned int unValue;

unsigned short u16Value;

unsigned long u32Value;

u

unsigned

a, rg array, range

int anValue[8], rgnValue[8];

int* pnValue;

char* pszName;

p

pointer

pfn

pa

function pointer

dynamic array

int (*pfnFunc)(int);

int* panValue = new int[8];

Tiền tố a thường được sử dụng hơn tiền tố rg.

12

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Một số Ký hiệu Hung-ga-ri thường gặp

BB

Tiền tố bổ nghĩa cho tầm vực (scope modifier)

được đặt trước tiền tố bổ nghĩa cho kiểu dữ liệu

(type modifier) muốn áp dụng:

Tiền tố

g_ biến toàn cục (global)

biến cục bộ (local)

Ý nghĩa

Ví dụ

g_nValue, g_value

_nValue, _value

s_nValue, s_value

_

s_ biến tĩnh (static)

thành viên (member)

của cấu trúc/lớp

m_

m_nValue, m_value

13

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Một số Ký hiệu Hung-ga-ri thường gặp

BB

Thường thấy trong lập trình Windows (trong

sách “Programming Windows”, sách đầu tiên về

lập trình Windows API của Charles Petzold)

Tiền tố

w

Ý nghĩa

Ví dụ

wParam

lParam

hwndFoo

word-size

l

long-integer

hwnd

lpsz

handle to a window

long pointer to a zero-terminated string lpszBar

14

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Đánh giá ký hiệu Hung-ga-ri

BB

Ưu điểm

. Kiểu biến có thể thấy được từ tên biến đó.

. Nhiều biến các nhau với cùng ngữ nghĩa có thể

được sử dụng trong cùng một khối mã nguồn:

nWidth, fWidth, dWidth.

. Các tên biến được thống nhất hơn.

. Có thể phát hiện dễ dàng việc ép kiểu không

phù hợp hoặc các biểu thức sử dụng kiểu không

tương thích khi đọc mã nguồn.

. Tránh sử dụng nhầm thao tác:

heightWindow = window.getWidth()

Phong cách lập trình

15

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Đánh giá ký hiệu Hung-ga-ri

BB

Khuyết điểm

. Việc kiểm tra bằng mắt là thừa khi việc kiểm tra

kiểu được thực hiện tự động bởi trình biên dịch.

. Một số IDE hiện đại tự động đánh dấu những chỗ

sử dụng kiểu không tương thích.

. Khi kiểu của biến thay đổi, tên của biến đó cũng

phải thay đổi nếu không sẽ không thống nhất.

. Trong đa số trường hợp, việc biết ý nghĩa sử

dụng của một biến bao hàm việc biết kiểu của nó.

Vì vậy, nếu không biết biến dùng để làm gì thì

việc biết kiểu của nó cũng vô ích!

16

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Một số quan điểm đáng chú ý

BB

Linus Torvalds (cha đẻ của hệ điều

hành mã nguồn mở Linux)

không ủng hộ ký hiệu Hung-ga-ri

hướng hệ thống.

“Encoding the type of a function into the name (so-called Hungarian

notation) is brain damaged—the compiler knows the types anyway and can

check those, and it only confuses the programmer”

17

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Một số quan điểm đáng chú ý

BB

Steve McConnell (tác giả của nhiều

sách CNPM nổi tiếng, được tạp chí

Software Development xem là một

trong ba người có ảnh hưởng nhất

trong công nghiệp phần mềm cùng với Bill Gates

và Linus Torvalds) ủng hộ ký hiệu Hung-ga-ri.

“Although the Hungarian naming convention is no longer in widespread use,

the basic idea of standardizing on terse, precise abbreviations continues to

have value. ... Standardized prefixes allow you to check types accurately

when you're using abstract data types that your compiler can't necessarily

check”

18

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Một số quan điểm đáng chú ý

BB

Bjarne Stroustrup (nhà khoa học người

Đan Mạch phát triển NNLT C++)

không ủng hộ ký hiệu Hung-ga-ri

hướng hệ thống cho NNLT C++.

“No I don't recommend ‘Hungarian’. I regard ‘Hungarian’ (embedding an

abbreviated version of a type in a variable name) a technique that can be

useful in untyped languages, but is completely unsuitable for a language

that supports generic programming and object-oriented programming—both

of which emphasize selection of operations based on the type an arguments

(known to the language or to the run-time support). In this case, 'building the

type of an object into names' simply complicates and minimizes abstraction”

19

Phong cách lập trình

Quy ước đặt tên (naming convention)

1 2 3 4 5 6 7 8



VC

Một số quan điểm đáng chú ý

BB

Joel Spolsky (kỹ sư phần mềm và tác

giả của blog về phát triển phần mềm

đặc biệt về phần mềm Windows) ủng hộ

ký hiệu Hung-ga-ri hướng ứng dụng.

“If you read Simonyi’s paper closely, what he was getting at was the same

kind of naming convention as I used in my example above where we

decided that us meant “unsafe string” and s meant “safe string.” They’re

both of type string. The compiler won’t help you if you assign one to the

other and Intellisense won’t tell you bupkis. But they are semantically

different; they need to be interpreted differently and treated differently and

some kind of conversion function will need to be called if you assign one to

the other or you will have a runtime bug. If you’re lucky. (...) There’s still a

tremendous amount of value to Apps Hungarian, in that it increases

collocation in code, which makes the code easier to read, write, debug, and

maintain, and, most importantly, it makes wrong code look wrong”.

20

Phong cách lập trình

Bài giảng Phương pháp lập trình hướng đối tượng - Tuần 1: Phong cách lập trình - Đặng Bình Phương