Bài giảng Nhập môn về lập trình - Chương 4: Lệnh if-else

Chương 4

Lệnh if-else

Lệnh switch

Slide 1

Nhập môn về lập trình (C4)

Learning outcomes

L.O.3.1 – Liệt kê được các kiểu điều khiển và vẽ sơ đồ mô

tả chúng.

L.O.3.2 – Mô tả được được nguyên tắc kết hợp các kiểu

điều khiển để mô tả các giải thuật.

L.O.3.3 – Hiện thực được các kiểu điều khiển bằng ngôn

ngữ C.

L.O.3.4 – Sử dụng các cấu trúc điều khiển để giải quyết bài

toán thực tế.

Slide 2

Nhập môn về lập trình (C4)

Cấu trúc lựa chọn if-else

Cú pháp và vận hành

 Cho phép dựa vào giá trị luận lý đúng/sai để quyết định thi

hành 1 trong 2 nhánh lệnh và bỏ qua nhánh còn lại.

 Cú pháp:

if (condition) statement1 [else statement2]

• condition là biểu thức luận lý miêu tả điều kiện cần kiểm tra.

• statement1 (statement2) là lệnh thực thi (nếu muốn dùng nhiều

lệnh thì đặt trong dấu ghép {...}).

• Khi chạy, nếu condition có giá trị đúng thì làm statement1, ngược

lại làm statement2.

• Dấu [ ] cho biết lệnh if có thể không có else và statement2.

 Lệnh if có thể được viết trên cùng 1 dòng hay trên nhiều

dòng.

Slide 3

Nhập môn về lập trình (C4)

Cấu trúc lựa chọn if-else

Lưu đồ vận hành

 Lưu đồ giải thích hoạt động của lệnh if ... else.

Sai

condition

Đúng

statement2

statement1

Không có else

Có else

Slide 4

Nhập môn về lập trình (C4)

Cấu trúc lựa chọn if-else

Ví dụ

// Giải phương trình bậc 2

delta = b * b – 4 * a * c;

if (delta >= 0 )

{

// co 2 nghiem thuc

x1 = (-b+sqrt(delta))/2.0/a;

x2 = (-b-sqrt(delta))/(2.0*a);

printf("Nghiem x1 = %f, x2 = %f\n", x1,x2);

} else // thong bao vo nghiem

printf("Phuong trinh vo nghiem.\n");

Slide 5

Nhập môn về lập trình (C4)

if-else lồng nhau

 Khi có nhiều điều kiện, có thể dùng if-else lồng nhau.

If

Sai

<đ.kiện1> ?

else if

Đúng

Sai

M lệnh

<đ.kiện2> ?

else

Đúng

N lệnh

P lệnh

Slide 6

Nhập môn về lập trình (C4)

if-else lồng nhau

Ví dụ

 Tìm số lớn nhất trong 3 số nhập vào.

Slide 7

Nhập môn về lập trình (C4)

if-else

Ghép điều kiện bằng toán tử luận lý

 Ta có thể dùng toán tử luận lý để ghép các điều kiện lại

và giảm bớt số lệnh if-else sử dụng trong ví dụ trên.

Slide 8

Nhập môn về lập trình (C4)

Biểu thức điều kiện

 Biểu thức điều kiện sử dụng toán tử ? : để cung cấp giá

trị.

 Cú pháp :

<Điều kiện>?<Trị1>:<Trị2>

nghĩa là nếu <điều kiện> đúng thì lấy bằng <trị 1>, ngược

lại lấy bằng <trị 2>

 Ví dụ : lệnh if

if (hours>40) rate=0.45; else rate=0.02;

có thể thay bằng :

rate = (hours>40)?0.45:0.02;

Slide 9

Nhập môn về lập trình (C4)

Cấu trúc lựa chọn switch

Cú pháp

 Cú pháp :

switch (expression)

{ case constant-expression1 : [ n₁statements ] [ break; ]

case constant-expression2 : [ n₂statements ] [ break; ]

...

[default : [n_kstatements] ]

}

• expression là 1 biểu thức thuộc kiểu dữ liệu đếm được như char, short,

enum.

• n₁, n₂là danh sách các lệnh thực thi VC++.

• Khi giá trị của expression bằng với constant-expression của nhánh nào thì

nhánh đó được chạy.

• Lưu ý : cần phải dùng lệnh break; để kết thúc sự thi hành của mỗi nhánh

và bỏ qua các nhánh khác.

Slide 10

Nhập môn về lập trình (C4)

Cấu trúc lựa chọn switch

Lưu đồ vận hành

Expression

Trị 1

Trị 2

Trị n

statements

. . .

Slide 11

Nhập môn về lập trình (C4)

Cấu trúc lựa chọn switch

Ví dụ

Slide 12

Nhập môn về lập trình (C4)

Cấu trúc lựa chọn switch

Kết quả chạy ví dụ

Slide 13

Nhập môn về lập trình (C4)

if-else đối với switch

 Trong C, 2 lệnh if-else và switch là tương đương nhau,

if-else có thể thay thế switch và ngược lại :

switch (cond)

{ case 0 : state2; break;

default : state1;

}

if (cond) state1 else state2;

if (cond == 1) state1;

else if (cond == 2)

state2;

switch (cond)

{ case 1 : state1; break;

case 2 : state2; break;

default : state3;

}

else state3;

Slide 14

Nhập môn về lập trình (C4)

Bài giảng Nhập môn về lập trình - Chương 4: Lệnh if-else - Lệnh switch