Bài giảng Nhập môn lập trình - Chương 5: Tổ chức theo đơn thể

5

TỔ CHỨC THEO ĐƠN THỂ

NỘI DUNG CHÍNH

Mục tiêu chính của chương này gồm có các nội dung sau

HÀM

KẾT QUẢ TRẢ VỀ

Phân chia và tổ chức mã nguồn

Kết quả của quá trình tính toán

THAM SỐ

NẠP CHỒNG

Hàm trùng tên, khác kiểu hoặc số

Thay đổi cách hành xử của hàm

lượng đối số

Các mã nguồn được trình bày trong sách có thể được tải tại địa chỉ

http://goo.gl/PWZhME

Chương 5 – Tổ chức chương trình theo đơn thể

1

5.1. VÍ DỤ MẪU ÔN LẠI KIẾN THỨC

1. Hàm không có giá trị trả về, không có đối số

Viết hàm xuất ra màn hình hình chữ nhật đặc 3x4 với kí tự * như sau:

Mã nguồn tham khảo

C

C++

#include <iostream>

#include <stdio.h>

#include <conio.h>

using namespace std;

// Khai báo nguyên mẫu hàm

void DisplayRectangle();

// Khai báo nguyên mẫu hàm

void DisplayRectangle();

void main()

{

DisplayRectangle(); // Gọi hàm

_getch(); // Đợi bấm phím bất kì

cin.get(); // Đợi bấm phím bất kì

}

// Cài đặt hàm xuất HCN

void DisplayRectangle ()

{

void DisplayRectangle ()

{

printf("****\n");

}

cout << "****" << endl;

}

Chương 5 – Tổ chức chương trình theo đơn thể

2

2. Hàm có đối số là tham trị và có giá trị trả về

Viết hàm kiểm tra một số nguyên có phải là số chẵn hay không

Mã nguồn tham khảo

Cách viết 1

Cách viết 2

bool IsEven(int n)

{

if (n % 2 == 0)

return n % 2 == 0;

return true;

}

else

return false;

}

3. Viết hàm bình phương một số nguyên

Mã nguồn tham khảo

Phương án 1 - Hàm

#include <iostream>

Cách viết 2 - Macro

#include <iostream>

using namespace std;

int square(int x);

#define SQUARE(x) x*x

// Không có ;

void main()

{

void main()

{

int n = 3;

int x = square(n);

int n = 3;

int x = SQUARE(n);

cout << x;

}

cout << x;

}

int square(int x)

{

return x * x;

}

Chương 5 – Tổ chức chương trình theo đơn thể

3

Thảo luận với giáo viên và bạn học ưu và khuyết điểm của hai cách tiếp cận trên.

4. Hàm có đối số là tham chiếu

Nhập vào hai số nguyên, hoán vị giá trị của hai số nguyên này

Mã nguồn tham khảo

void Swap(int& a, int& b)

{

int temp = a;

a = b;

b = temp;

}

5. Hàm trùng tên – Nạp chồng hàm

Viết hàm tính chu vi của hình vuông và hình chữ nhật. Để cho dễ đọc, trưởng nhóm lập trình

đã quyết định hàm này có tên là CalcPerimeter và dựa vào số lượng đối số để quyết định việc

tính toán là dành cho hình vuông hay là hình chữ nhật.

Mã nguồn tham khảo

float CalcPerimeter(float a)

{

return 4 * a;

}

float CalcPerimeter(float a, float b)

{

return 2 * (a + b);

}

Thảo luận: Trong hai hàm trên, hàm nào tính chu vi hình vuông? Hàm nào tính chu vi HCN?

Chương 5 – Tổ chức chương trình theo đơn thể

4

6. Hàm có đối số mặc định

Viết hàm xuất ra màn hình hình chữ nhật đặc. Các đối số truyền vào gồm có:

+ c: kí tự dùng để tạo ra hình chữ nhật đặc, nếu không truyền vào sẽ dùng kí tự ‘*’

+ rows: số dòng. Mặc định là 3

+ cols: số cột. Mặc định là 4

Mã nguồn tham khảo

void DrawRectangle(char c = ‘*’, int rows = 3, int cols = 4)

{

// …

}

7. Hàm có đối số là hàm khác

Viết hàm vẽ một hình, tùy vào hàm nhận vào mà vẽ hình tam giác cân hoặc hình vuông.

Mã nguồn tham khảo

void DrawIsocelesTriangle(char c, int rows)

{

// Vẽ tam giác cân

}

void DrawSquare(char c, int rows)

{

// Vẽ hình vuông

}

void Draw(void fn(char, int),

char c = '*', int rows = 3)

{

fn(c, rows);

}

Chương 5 – Tổ chức chương trình theo đơn thể

5

5.2. CÁC BÀI TẬP ÔN LẠI KIẾN THỨC

1. Viết chương trình giải phương trình bậc nhất ax + b = 0.

2. Viết chương trình gIải phương trình bậc hai ax²+ bx + c = 0.

3. Viết chương trình giải phương trình trùng phương ax⁴+ bx²+ c = 0

4. Viết chương trình nhập vào một số nguyên, kiểm tra n có phải là số nguyên tố hay không.

Cho biết các số nguyên tố nhỏ hơn n.

5. Viết hàm thực hiện tính toán với hai số nguyên. Các phép toán hỗ trợ là +, -, *, /. Tùy vào

hàm truyền vào mà thực hiện tính toán tương ứng.

6. Tự viết hàm pow để tính x^ykhông dùng thư viện math.h.

Hàm có nguyên mẫu như sau:

double pow(double x, int n)

Chương 5 – Tổ chức chương trình theo đơn thể

6

5.3. ĐỒ ÁN NHỎ VẬN DỤNG

1. TODO

Chương 5 – Tổ chức chương trình theo đơn thể

7

5.4. BÀI TẬP NÂNG CAO

1. Viết hàm vẽ tổng quát, tùy vào yêu cầu của người dùng mà vẽ hình chữ nhật đặc, hình chữ

nhật

TODO

Thao tác với đối số hàm main

+ Đối số đầu tiên là đường dẫn tuyệt đối???

+ Từ đối số thứ hai trở đi?

+ Chú ý về vấn đề Unicode?

Chương 5 – Tổ chức chương trình theo đơn thể

8

5.5. TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH

2.5.1. Chọn đáp án đúng nhất

1.

2.

3.

2.5.2. Lựa chọn từ để điền vào chỗ trống còn thiếu

a. [1

a. errors

b. programming language

c. source code

d. hello world

e. compiling

-- END --

Chương 5 – Tổ chức chương trình theo đơn thể

9