Bài giảng Nhập môn lập trình - Chương 1: Tổng quan về lập trình

Tꢀng quan vꢁ lꢂp trình

GV. Nguyꢀn Minh Huy

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

1

Nꢃi dung

ꢀ Giꢄi thiꢅu môn hꢆc.

ꢀ Khái niꢅm cơ bꢇn vꢈ lꢁp trình.

ꢀ Các ngôn ngꢉ lꢁp trình.

ꢀ Môi trưꢊng lꢁp trình.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

2

Nꢃi dung

ꢀ Giꢄi thiꢅu môn hꢆc.

ꢀ Khái niꢃm cơ bꢄn vꢁ lꢂp trình.

ꢀ Các ngôn ngꢉ lꢁp trình.

ꢀ Môi trưꢊng lꢁp trình.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

3

Khái niꢅm cơ bꢇn vꢈ lꢁp trình

ꢀ Khái niꢅm lꢁp trình:

^ꢀBài toán:

ꢁ Dꢋy cách tính tꢌng sꢍ lꢄn nhꢎt và sꢍ nhꢏ nhꢎt giꢉa 7, 1, 9.

ꢁ Ngưꢊi hꢆc biꢐt phép toán:

^ꢁCꢃng hai sꢍ .

ꢁ So sánh hai sꢍ .

ꢁ Hãy liꢅt kê các bưꢄc dꢋy ngưꢊi hꢆc.

ꢀ Các bưꢄc dꢋy:

ꢁ B1: so sánh 7 và 1 => 7 lꢄn hơn.

ꢁ B2: so sánh 7 và 9 => 9 lꢄn hơn => 9 lꢄn nhꢎt.

ꢁ B3: so sánh 7 và 1 => 1 nhꢏ hơn.

ꢁ B4: so sánh 1 và 9 => 1 nhꢏ hơn => 1 nhꢏ nhꢎt.

ꢁ B5: cꢃng 9 và 1.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

4

Khái niꢅm cơ bꢇn vꢈ lꢁp trình

ꢀ Lꢁp trình là gì?

^ꢀMáy tính là mꢃt “đꢑa trꢒ ngꢍc”.

ꢀ Cꢓn phꢇi dꢋy máy tính làm viꢅc.

ꢀ Mô tꢇ cꢔ thꢕ các bưꢄc giꢇi bài toán.

ꢂ Lꢁp trình.

ꢀ Bꢇng mô tꢇ ꢃ chương trình máy tính.

Lꢁp trình

Chương trình

Máy tính

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

5

Khái niꢅm cơ bꢇn vꢈ lꢁp trình

ꢀ Chương trình máy tính:

^ꢀMáy tính hiꢕu sꢖn mꢃt sꢍ lꢅnh cơ bꢇn.

ꢀ Dꢋy máy tính tꢗ nhꢉng lꢅnh này.

ꢀ Chương trình:

ꢁ Mꢃt tꢁp hꢘp các lꢅnh cơ bꢇn.

ꢁ Sꢙp xꢐp theo trình tꢚ.

ꢁ Giꢇi quyꢐt mꢃt vꢎn đꢈ.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

6

Khái niꢅm cơ bꢇn vꢈ lꢁp trình

ꢀ Lꢁp trình viên:

^ꢀNgưꢊi tꢋo ra chương trình máy tính.

ꢀ Programmer vs. developer vs. software engineer.

ꢀ Ai phù hꢘp làm lꢁp trình viên?

ꢁ Ngưꢊi thông minh.

ꢁ Ngưꢊi có đꢓu óc logic.

ꢁ Ngưꢊi thích loay hoay tìm tòi.

ꢁ Phꢔ nꢉ!

Ada Lovelace

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

7

Khái niꢅm cơ bꢇn vꢈ lꢁp trình

ꢀ Các loꢋi mã lꢁp trình:

^ꢀMã máy (machine code):

ꢁ Các dãy sꢍ ‘0’ và ‘1’.

ꢁ Máy tính hiꢕu, khó hꢆc!

ꢀ Mã giꢇ (pseudo code):

B1: cꢃng a và b.

ꢁ Diꢀn giꢇi ngꢙn bꢛng ngôn ngꢉ tꢚ nhiên.

B2: nhân a và c.

B3: so sánh c và d.

ꢞ

ꢁ Ngưꢊi hiꢕu, máy không hiꢕu!

ꢀ Mã nguꢜn (source code):

ꢁ Ngôn ngꢉ lꢁp trình.

^ꢁCác lꢅnh đơn giꢇn dꢀ hiꢕu.

ꢁ C, Java, Python, ...

ꢁ Trình biên dꢝch (compiler):

^ꢁChương trình dꢝch mã nguꢜn ꢃ mã máy.

ꢁ Ai viꢐt trình biên dꢝch?

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

8

Khái niꢅm cơ bꢇn vꢈ lꢁp trình

ꢀ Quy trình lꢁp trình:

^ꢀViꢅt chương trình (write):

ꢁ Viꢐt mã nguꢜn.

ꢁ Dùng ngôn ngꢉ lꢁp trình.

ꢀ Dꢆch chương trình (compile):

ꢁ Mã nguꢜn ꢃ mã máy.

ꢁ Dùng trình biên dꢝch.

ꢀ Chꢇy chương trình (run):

ꢁ Thꢚc hiꢅn mã máy đã dꢝch.

ꢀ Sꢈa lꢉi chương trình (debug):

ꢁ Tìm lꢟi sai trong mã nguꢜn.

ꢁ Dùng trình gꢠ rꢍi (debugger).

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

9

Nꢃi dung

ꢀ Giꢄi thiꢅu môn hꢆc.

ꢀ Khái niꢅm cơ bꢇn vꢈ lꢁp trình.

ꢀ Các ngôn ngꢊ lꢂp trình.

ꢀ Môi trưꢊng lꢁp trình.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

10

Các ngôn ngꢉ lꢁp trình

ꢀ Ngôn ngꢉ lꢁp trình:

^ꢀNgôn ngꢉ trung gian giꢉa ngưꢊi và máy.

ꢀ Chính xác và rõ ràng.

ꢀ Hꢆc ngôn ngꢉ lꢁp trình là chuyꢅn nhꢏ!!

ꢁ Ngôn ngꢉ = tꢗ vꢚng + ngꢉ pháp.

ꢁ Hꢆc tư duy lꢁp trình mꢄi khó!!

ꢀ Dꢝch chương trình:

ꢁ Trình biên dꢝch (compiler):

^ꢁDꢝch sꢖn ra mã máy.

ꢁ Thꢚc hiꢅn mã máy mꢟi lꢓn chꢋy.

ꢁ Trình thông dꢝch (interpreter):

^ꢁKhông dꢝch sꢖn.

ꢁ Dꢝch tꢗng dòng mã nguꢜn trꢚc tiꢐp mꢟi lꢓn chꢋy.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

11

Các ngôn ngꢉ lꢁp trình

ꢀ Thꢊi kỳ đꢓu:

^ꢀ1950s: UNIVAC, IBM 701.

ꢀ Ngôn ngꢉ cꢎp thꢎp:

ꢁ Ngôn ngꢉ thꢐ hꢅ 1 ꢃ mã máy.

ꢁ Ngôn ngꢉ thꢐ hꢅ 2 ꢃ hꢘp ngꢉ.

ꢀ Đꢡc điꢕm:

ꢁ Tꢁp lꢅnh đơn giꢇn.

ꢁ Gꢓn ngôn ngꢉ máy ꢃ khó hꢆc.

ꢁ Lꢁp trình tꢍn công sꢑc.

ꢁ Chương trình nhꢏ gꢆn, nhanh.

ꢁ Can thiꢅp sâu hꢅ thꢍng.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

12

Các ngôn ngꢉ lꢁp trình

ꢀ Thꢊi kỳ phát triꢕn:

^ꢀNhꢉng năm 1960s – 1970s.

ꢀ E. Dijkstra ꢃ lꢁp trình cꢎu trúc.

ꢀ Ngôn ngꢉ cꢎp cao:

ꢁ Ngôn ngꢉ thꢐ hꢅ 3: FORTRAN, ALGOL, C, Pascal, ...

ꢀ Đꢡc điꢕm:

ꢁ Tꢁp lꢅnh mꢠ rꢃng, chꢡt chꢢ.

ꢁ Gꢓn ngôn ngꢉ tꢚ nhiên ꢃ dꢀ hꢆc.

ꢁ Lꢁp trình đꢣ tꢍn công sꢑc.

ꢁ Chương trình lꢄn hơn, chꢁm hơn.

ꢁ Không can thiꢅp quá sâu hꢅ thꢍng.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

13

Các ngôn ngꢉ lꢁp trình

ꢀ Hiꢅn nay:

^ꢀTrên 1000 ngôn ngꢉ lꢁp trình!!

ꢀ Hưꢄng phát triꢕn:

ꢁ Lꢁp trình logic (thꢐ hꢅ 4): Prolog, lisp, SQL, ...

ꢁ Lꢁp trình sꢚ kiꢅn (giao diꢅn): Visual Basic, Visual C++, ...

ꢁ Hưꢄng đꢍi tưꢘng: C++, Java, C#, ...

ꢁ Write once, run anywhere: Java, C#, ...

ꢁ Thiꢐt bꢝ di đꢃng: C++, Java, C#, ObjectiveꢂC, ꢞ

ꢀ Đꢡc điꢕm:

ꢁ Dꢀ hꢆc, dꢀ sꢤ dꢔng.

ꢁ Chương trình lꢄn.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

14

Nꢃi dung

ꢀ Giꢄi thiꢅu môn hꢆc.

ꢀ Khái niꢅm cơ bꢇn vꢈ lꢁp trình.

ꢀ Các ngôn ngꢉ lꢁp trình.

ꢀ Môi trưꢋng lꢂp trình.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

15

Môi trưꢊng lꢁp trình

ꢀ Môi trưꢊng lꢁp trình là gì?

^ꢀViꢐt chương trình bꢛng gì?

ꢁ Giꢎy, viꢐt?

ꢁ Chương trình soꢋn thꢇo (editor).

ꢀ Dꢝch chương trình thꢐ nào?

ꢁ Trình biên dꢝch (compiler).

ꢀ Chꢋy chương trình ra sao?

ꢁ Run program trong Windows Explorer?

ꢀ Sꢤa lꢟi chương trình?

ꢁ Dò tꢗng dòng mã nguꢜn?

ꢁ Trình gꢠ rꢍi (debugger).

ꢂ Tích hꢘp Editor + Compiler + Runner + Debugger.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

16

Môi trưꢊng lꢁp trình

ꢀ Môi trưꢊng lꢁp trình C++:

^ꢀMicrosoft Visual Studio 1998, 2005, 2010, 2012, ꢞ

ꢀ Demo:

ꢁ Soꢋn thꢇo chương trình.

^ꢁTꢋo empty project.

ꢁ

Thêm vào file main.cpp.

ꢁ Soꢋn thꢇo trên file main.cpp.

ꢁ Dꢝch chương trình.

^ꢁCtrl + Shift + B.

ꢁ Chꢋy chương trình.

^ꢁCtrl + F5.

ꢁ Sꢤa lꢟi chương trình.

^ꢁĐꢡt break point F9, chꢋy debug F5.

ꢁ Chꢋy tꢗng dòng F10.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

17

Tóm tꢙt

ꢀ Lꢁp trình:

^ꢀMô tꢇ cꢔ thꢕ các bưꢄc giꢇi quyꢐt vꢎn đꢈ.

ꢀ Chương trình:

^ꢀBꢇng mô tꢇ các bưꢄc giꢇi.

ꢀ ꢥ 3 dꢋng: mã máy, mã giꢇ, mã nguꢜn.

ꢀ Ngôn ngꢉ lꢁp trình:

^ꢀNgôn ngꢉ trung gian giꢉa ngưꢊi và máy.

ꢀ Trình biên dꢝch: dꢝch ra cho máy hiꢕu.

ꢀ Môi trưꢊng lꢁp trình:

^ꢀEditor + Compiler + Runner + Debugger.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

18

Bài tꢁp

ꢀ Bài tꢁp 1.1:

Cài đꢡt môi trưꢊng lꢁp trình Visual Studio trên máy tính cꢦa bꢋn.

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

19

Bài tꢁp

ꢀ Bài tꢁp 1.2:

Viꢐt và chꢋy thꢤ chương trình sau trong Visual Studio.

Hãy đoán thꢤ xem chương trình làm gì?

#include <stdio.h>

void main()

{

printf(“Hello World\n”);

}

Nhꢁp môn lꢁp trình ꢂ GV. Nguyꢀn Minh Huy

20

Bài giảng Nhập môn lập trình - Chương 1: Tổng quan về lập trình - Nguyễn Minh Huy