Bài giảng Nhập môn Công nghệ thông tin và truyền thông

8/18/2016

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

HANOI UNIVERSITY OF SCIENCE AND TECHNOLOGY

Nội dung lý thuyết

. Phần 1 – Nhập môn và các kỹ năng

. Bài 1 – Giới thiệu chung ngành CNTT&TT

. Bài 2 – Giới thiệu các chương trình đào tạo

. Bài 3 – Kỹ năng làm việc nhóm

. Bài 4 – Kỹ năng nghiên cứu

BÀI 3

KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM

. Bài 5 – Kỹ năng viết báo cáo

. Bài 6 – Kỹ năng thuyết trình

Lê Thanh Hương

Viện Công nghệ thông tin và Truyền thông

2016

. Bài 7 – Đạo đức máy tính

. Bài 8 – Cơ hội nghề nghiệp

. Phần 2 – Môi trường học tập tại Viện CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

2

Ví dụ - Vị trí của kỹ sư CNTT

Nội dung

1. Khái niệm nhóm làm việc

2. Tại sao cần làm việc nhóm

Phát triển phần mềm

3. Lợi ích của nhóm

Quản lý dự án

Quản trị CSDL

Quản lý

4. Hạn chế của làm việc nhóm

5. Các giai đoạn hình thành và phát triển

6. Tiêu chí để nhóm hoạt động thành công

7. Các câu hỏi để đánh giá nhóm

8. Một số phần mềm hỗ trợ làm việc nhóm

Tư vấn

Đào tạo

Phát triển hệ thống

Phân tích nghiệp vụ

KS nghiên cứu &

phát triển

Nghiên cứu

Phân tích hệ thống

Hỗ trợ KH

2016

Nhập môn CNTT&TT

4

2016

Nhập môn CNTT&TT

3

1

8/18/2016

1. Khái niệm nhóm

. Làm việc nhóm là phương thức làm việc

tận dụng được sức mạnh cá nhân của

các thành viên, vì một mục đích chung.

. Bất luận làm nghề nghiệp nào, chúng ta

cũng sẽ phải đóng góp cho một nhóm

nào đó.

. Nhóm làm việc tạo ra một tinh thần hợp

tác, phối hợp, những thủ tục được hiểu

biết chung.

. Nếu điều này diễn ra trong một nhóm

người, hoạt động của họ sẽ được cải

thiện bởi sự hỗ trợ chung

. Nhóm hiện diện khắp nơi trong môi

trường làm việc hiện đại.

. Nhiều cấp quản lý kết hợp những cá

nhân từ một hay nhiều đơn vị khác nhau

trong cùng một tổ chức để làm thành

những nhóm có hiệu năng cao.

2016

Nhập môn CNTT&TT

5

2016

Nhập môn CNTT&TT

6

Bạn có nhận xét gì?

• Môi trường

kinh doanh

2. Tại sao cần làm việc nhóm

• Thông tin

• Tốc độ phát

triển

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

7

8

2

8/18/2016

Tại sao phải hình thành nhóm

3. Lợi ích của nhóm

Ngoài 4 lợi ích chính đã nêu, nhóm còn có

một số lợi ích sau đây:

. Để có thể hoàn tất những dự án lớn

. Để có thể triển khai được nhiều giải pháp

1. Tạo cơ hội tiếp cận nhiều quan điểm khác

nhau

. Dễ phát hiện được những khiếm khuyết

trong một giải pháp

2. Phát triển những kỹ năng truyền thông, kỹ

năng làm việc với con người

. Xây dựng được những quan hệ đồng

nghiệp tốt với nhau nơi làm việc

3. Phát triển khả năng suy nghĩ có phê phán

và các kỹ năng đánh giá

4. Phát triển kỹ năng giải quyết xung đột

2016

Nhập môn CNTT&TT

9

2016

Nhập môn CNTT&TT

10

3. Lợi ích của nhóm

. 3.1. Tạo cơ hội tiếp cận nhiều quan

. 3.2. Phát triển những kỹ năng truyền

điểm khác nhau

thông, kỹ năng làm việc với con người

• Học cách lắng nghe một cách tích cực và

hữu hiệu những thành viên khác

• Mỗi thành viên được tiếp xúc với nhiều ý

tưởng khác nhau mà các thành viên khác có

• Học cách diễn đạt một cách hữu hiệu

• Mỗi thành viên học được nhiều cách tiếp cận

vấn đề khác nhau

• Học cách cung cấp những phản hồi chân

thực đến cho các thành viên khác trong

nhóm

2016

Nhập môn CNTT&TT

11

2016

Nhập môn CNTT&TT

12

3

8/18/2016

3. Lợi ích của nhóm

. 3.3. Phát triển khả năng suy nghĩ có

. 3.4. Phát triển kỹ năng giải quyết xung

đột

phê phán và các kỹ năng đánh giá

• Các thành viên thường phải phê phán, đánh

giá đề án

• Nhóm luôn luôn có những xung đột

• Nhưng với sự rèn luyện đúng đắn về kỹ năng

giao tiếp, các thành viên có thể học được

những cách giải quyết những xung đột

• Có kỹ năng lập ra những giải pháp và những

kế hoạch hữu hiệu

2016

Nhập môn CNTT&TT

13

2016

Nhập môn CNTT&TT

14

4. Hạn chế của làm việc nhóm

. Khi 1 dự án được chia thành các phần

việc nhỏ, mỗi thành viên có thể không hiểu

hết tất cả các vấn đề trong dự án

. Điểm của thành viên bị ảnh hưởng bởi

điểm của nhóm

. Vài thành viên có xu hướng chuyên quyền

. Một vài thành viên thích làm việc và được

độc đoán và điều khiển tiến độ công việc

đánh giá độc lập

. Động lực làm việc của nhóm có thể sụp đổ

. Ý kiến nhóm lấn át ý kiến cá nhân

. Có rủi ro cao hơn

. Vài thành viên không chịu làm việc

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

15

16

4

8/18/2016

Hình thành

5. Các giai đoạn hình thành và phát triển

. Là giai đoạn nhóm được tập hợp lại.

. Sự xung đột hiếm khi được phát ngôn một cách

trực tiếp, chủ yếu là mang tính chất cá nhân và

hoàn toàn là tiêu cực.

. Hình thành

. Xung đột

. Do nhóm còn mới nên các cá nhân sẽ bị hạn

chế bởi những ý kiến riêng của mình và nhìn

chung là khép kín.

. Giai đoạn bình thường hóa

. Giai đoạn hoạt động trôi chảy

. Nhóm phần lớn có xu hướng cản trở những

người nổi trội lên như một người lãnh đạo.

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

17

18

Xung đột

Giai đoạn bình thường hóa

. Nhóm bắt đầu nhận thấy những lợi ích của việc cộng

. Các bè phái được hình thành, các tính

cách va chạm nhau, không ai chịu lùi một

bước

tác cùng với nhau và sự giảm bớt xung đột nội bộ.

. Do một tinh thần hợp tác mới hiện hữu, mọi thành viên

bắt đầu cảm thấy an toàn trong việc bày tỏ quan điểm

của mình và những vấn đề này được thảo luận cởi mở

với toàn bộ nhóm.

. Điều quan trọng nhất là rất ít sự giao tiếp

vì không có ai lắng nghe và một số người

vẫn không sẵn sàng nói chuyện cởi mở.

. Sự tiến bộ lớn nhất là mọi người có thể bắt đầu lắng

nghe nhau. Những phương pháp làm việc được hình

thành và toàn bộ nhóm đều nhận biết được điều đó.

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

19

20

5

8/18/2016

Giai đoạn hoạt động trôi chảy

Nhóm hoạt động tốt, không tốt

. Nhóm làm việc đã ổn định trong một hệ thống

cho phép trao đổi những quan điểm tự do và

thoải mái và có sự hỗ trợ cao độ của cả nhóm

đối với mỗi thành viên và với các quyết định của

nhóm.

Những nhóm hoạt động tốt thường có

chung những dấu hiệu sau đây:

.Tính gắn bó (commitment)

.Năng lực (competence)

.Mục tiêu chung (a common goal)

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

21

22

Thỏa hiệp

Tính gắn bó

Mỗi thành viên tham gia đầy đủ và nhiệt tình vào

công việc chung

. Mỗi một thành viên đóng góp thời gian và công

sức cho đề án

. Mỗi thành viên tham gia vào quá trình ra

những quyết định về công việc của nhóm

. Các thành viên có quan hệ thân thiện, cởi mở,

tin cậy lẫn nhau

=1,5

1+1

?

2016

Nhập môn CNTT&TT

23

2016

Nhập môn CNTT&TT

24

6

8/18/2016

Năng lực

Mục tiêu chung

. Mỗi người có một vai trò rõ ràng trong nhóm

. Tất cả vì mục tiêu chung

công tác.

. Chủ động đóng góp những ý tưởng

. Năng lực mỗi người là có đủ tầm cho vai trò mà

. Cung cấp những phản hồi một cách xây dựng

người đó đảm nhiệm. Năng lực ở đây gồm:

. Yêu cầu làm sáng tỏ những gì chưa được rõ

. năng lực chuyên môn,

. năng lực giải quyết vấn đề

. năng lực giao tiếp.

ràng

. Cung cấp những cập nhật thường xuyên

. Lắng nghe thành viên khác

2016

Nhập môn CNTT&TT

25

2016

Nhập môn CNTT&TT

26

Đồng đội

Nhóm hoạt động không tốt

Những nhóm hoạt động không tốt thường có

chung những dấu hiệu sau đây:

Ăn một mình đau tức,

làm một mình cực thân

. Thiếu sự tin cậy lẫn nhau

. Có thái độ ngại xung đột với nhau

. Thiếu gắn bó với mục tiêu chung của nhóm

. Trốn tránh trách nhiệm

. Không quan tâm đến kết quả hoạt động của

nhóm

>2

1+1

?

2016

Nhập môn CNTT&TT

27

2016

Nhập môn CNTT&TT

28

7

8/18/2016

Đối đầu

6. Tiêu chí để nhóm hoạt động thành công

. Có trưởng nhóm và kế hoạch làm việc cụ thể

. Cần phân định trách nhiệm các thành viên và yêu cầu về

kết quả mong muốn

. Cần chuẩn bị trước khi họp: phân công công việc, đọc

trước tài liệu, ghi chú

. Tránh phàn nàn đổ lỗi, nếu cần để đến cuối buổi

. Có phản hồi trước những ý kiến của thành viên nhóm và

cố gắng hiểu quan điểm của họ; tránh chỉ trích, bình luận

mang tính cá nhân. Cần có kỹ năng nghe.

. Nếu có vấn đề xảy ra, cần giải quyết sớm để các thành

viên không làm phiền nhau và nhóm

. Nếu sau một thời gian, nhóm vẫn không hoạt động tốt 

1+1

chấp nhận nó, tìm trợ giúp hoặc giải tán nhóm

<1

?

2016

Nhập môn CNTT&TT

29

2016

Nhập môn CNTT&TT

30

7. Các câu hỏi để đánh giá nhóm

8. Một số phần mềm hỗ trợ làm việc nhóm

1. Các thành viên của nhóm có đến dự họp đúng giờ

không?

2. Các thành viên có chuẩn bị trước khi đến dự họp

không?

. Teamviewer: sau khi cài và đăng nhập, có thể trao đổi

với bạn bè qua tin nhắn hoặc truy cập vào máy tính của

bạn bè khi được cấp phép

3. Các cuộc họp có được tổ chức tốt?

4. Nhóm có theo đúng chương trình nghị sự của cuộc họp

không?

5. Các thành viên có đóng góp một cách đồng đều?

6. Nhóm có quyết tâm thực hiện những quyết định đã đặt

ra không?

. Google drive: chia sẻ tài liệu, hình ảnh

. SVN: quản lý project của nhóm, cho phép các thành viên

của nhóm cùng nhìn thấy mã nguồn của project, mỗi cá

nhân có thể sửa đổi mã nguồn, có giải quyết xung đột

khi cả 2 người cùng sửa 1 file

7. Nhóm có thực hiện được những kết quả mong muốn

không?

. Microsoft Visual SourceSafe ( VSS ): quản lý mã

nguồn của nhóm, tích hợp sẵn vào Visual studio

2016

Nhập môn CNTT&TT

31

2016

Nhập môn CNTT&TT

32

8

8/18/2016

Công cụ hỗ trợ quản lý dự án

Microsoft Project 2000

. Microsoft Project 2000: hỗ trợ quản lý

dự án phần mềm

. Visio 2000: tạo bảng biểu, mô hình

2016

Nhập môn CNTT&TT

34

2016

Nhập môn CNTT&TT

33

Gantt Chart tạo bằng Visio 2000

Hết bài 3

CÁM ƠN SỰ THEO DÕI!

2016

Nhập môn CNTT&TT

35

2016

Nhập môn CNTT&TT

36

9

Bài giảng Nhập môn Công nghệ thông tin và truyền thông - Bài 3: Kỹ năng làm việc nhóm