Bài giảng Kỹ năng giải quyết vấn đề

KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT

VẤN ĐỀ

Tại sao cần dùng đến kỹ năng giải quyết vấn

đề?

Nêu một số tình huống trong cuộc sống mà bạn

đã lúng túng khi giải quyết vấn đề, đưa đến

những quyết định khiến bạn hối tiếc!!!

Nội dung

• Vấn đề và giải quyết vấn đề trong kỹ thuật.

• Quy trình giải quyết vấn đề sáng tạo thông

qua sáu bước.

• Một số kỹ thuật, công cụ và phương pháp cơ

bản.

Khái niệm

• Vấn đề:

– Là một tình huống, có số lượng hoặc không có số

lượng, mà cá nhân hoặc nhóm người được yêu cầu

phải giải quyết.

• Giải quyết vấn đề.

– Là một quá trình, một hoạt động, qua đó một giá trị

tốt nhất được xác định cho một ai đó, phụ thuộc vào

một tập hợp các điều kiện.

– Trong kỹ thuật: được sử dụng khi các sản phẩm hoặc

các quá trình bị hỏng hoặc thất bại. Hoặc dùng để tiên

đoán, phân tích và làm dịu để một vấn đề tiềm tàng

không xảy ra.

Quy trình và các kỹ năng cần thiết

• Quy trình:

1. Nhận diện đúng vấn đề cần giải quyết.

2. Xác định đúng nguyên nhân.

3. Tìm ra nhiều giải pháp khả thi.

4. Ra quyết định chọn một giải pháp.

5. Kiên trì, quyết tâm thực hiện đến cùng.

• Kỹ năng:

– Kỹ năng phân tích.

– Kỹ năng tổng hợp.

– Kỹ năng ra quyết định.

– Kỹ năng khái quát hóa.

Giải quyết vấn đề sáng tạo

mô hình Osborn – Parnes

1. Tìm kiếm mục tiêu.

2. Tìm kiếm dữ liệu.

3. Tìm kiếm vấn đề.

4. Tìm kiếm ý tưởng.

5. Đánh giá ý tưởng.

6. Thực hiện ý tưởng.

• Bước 1: Tìm kiếm mục tiêu.

– Chúng ta muốn đạt được những gì?

– Chúng ta muốn có cái gì?

– Chúng ta muốn làm gì?

– Chúng ta muốn cải thiện mối quan hệ nào?

– Chúng ta phàn nàn điều gì?

Câu trả lời phản ánh một lý do, một mong muốn,

mối quan tâm hoặc nhu cầu.

Tiếp theo trả lời: Bằng cách nào để chúng ta có

thể……

Đầu ra của bước này là một bản tuyên bố sơ bộ về

tình huống chúng ta đang đối mặt.

• Bước 2: Tìm kiếm dữ liệu.

– Ai có liên quan, những gì liên quan, khi nào, ở

đâu, tại sao nó quan trọng.

– Tạo danh sách các sự kiện và thông tin, cũng như

linh cảm, bản năng, cảm xúc.

Đầu ra của bước này là bản mô tả chi tiết về tình

huống hiện tại.

• Bước 3: Tìm kiếm vấn đề.

– Thực hiện khám phá các sự kiện và dữ liệu để tìm

tất cả các vấn đề .

– Liệt kê tất cả ý tưởng có thể có =>làm giải pháp

cho vấn đề.

– Phân tích, loại ra những ý tưởng không có tiềm

năng.

– Đầu ra của bước này là một bản tuyên bố giải

quyết vấn đề.

Có thể dùng các kỹ thuật sau:

- Sử dụng các câu hỏi: “ Bằng cách nào mà chúng ta

có thể….?”.

- Ví dụ: bằng cách nào tôi có thể nhận được nhiều tiền?

- Sử dụng các từ khóa.

- Ví dụ: bằng cách nào tôi có thể xin được tiền?

-

-------------------------------mượn được tiền?

------------------------------kiếm được tiền?

------------------------------nhận được sự giúp đỡ?

- Dùng kỹ thuật năm câu hỏi tại sao?

- Đưa ra định nghĩa vấn đề.

- Hỏi: Tại sao tôi muốn nó? Trả lời rồi hỏi lại 5 lần.

- Kết quả sẽ là bản chất cô đọng của vấn đề.

• Bước 4: Tìm kiếm ý tưởng.

– Chọn ra một hoặc nhiều ý tưởng từ các ý tưởng

được đánh giá có tiềm năng lớn nhất hoặc thiết

lập các ý tưởng để thực hiện hành động.

– Đầu ra là một danh sách các giải pháp tiềm năng

mà có vẻ đầy hứa hẹn.

– Có thể sử dụng các kỹ thuật tư duy sáng tạo:

• Ma trận.

• Thế giới song song.

• Bản đồ tư duy.

• ……………..

• Bước 5: Đánh giá ý tưởng.

– Tìm kiếm giải pháp:

• Xây dựng các tiêu chí cho các ý tưởng đã được liệt kê.

– Các tiêu chí có thể là:

Nó sẽ được thực thi?

Nó có hợp pháp?

Có sẵn vật liệu và công nghệ để áp dụng?

Chi phí có thể được chấp nhận?

Công chúng sẽ chấp nhận nó?

Các quản trị viên cao cấp sẽ chấp nhận nó?

• Đánh giá các ý tưởng.

• Chọn một hoặc nhiều ý tưởng tốt nhất.

• Bước 6: Thực hiện ý tưởng.

– Lập kế hoạch hành động.

– Biến ý tưởng thành hiện thực.

Kỹ thuật công cụ và phương pháp

a. Nhóm các công cụ thu thập ý tưởng và sắp xếp dữ liệu.

1. Sáu chiếc mũ tư duy.

2. Lập biểu đồ tư duy.

3. Động não.

4. Biểu đồ nhân quả.

5. Ngôi nhà chất lượng.

b. Nhóm công cụ hiển thị và phân tích dữ liệu.

6. Năm câu hỏi tại sao.

7. Biểu đồ tần suất.

8. Biểu đồ Pareto.

c. Nhóm công cụ, kỹ thuật ra quyết định.

9. Kỹ thuật nhóm danh định.

d. Nhóm công cụ cải tiến chung.

e. Nhóm công cụ lập biểu đồ quá trình.

10. Biểu đồ tiến trình.

f. Nhóm công cụ quản lý dự án.

11. Biểu đồ Gantt.

g. Nhóm công cụ, kỹ thuật thống kê.

h. Nhóm các biểu mẫu giải quyết vấn đề và danh sách kiểm tra.