Bài giảng Hệ thống điều khiển thông minh - Chương 5: Điều khiển thích nghi và điều khiển học - Huỳnh Thái Hoàng
Moân hoïc
HEÄ THOÁNG ÑIEÀU KHIEÅN THOÂNG MINH
Giaûng vieân: TS. Huyønh Thaùi Hoaøng
Boä moân Ñieàu Khieån Töï Ñoäng
Khoa Ñieän – Ñieän Töû
Ñaïi hoïc Baùch Khoa TP.HCM
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
1
Chöông 5
ĐIỀU KHIỂN THÍCH NGHI
VÀ ĐIỀU KHIỂN HỌC
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
2
Noäi dung chöông 4
Điều khiển thích nghi
Điều khiển học
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
3
ĐIỀU KHIỂN THÍCH NGHI
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
4
Sơ đồ khối hệ thống điều khiển thích nghi
Hệ thống điều khiển trong đó thông số (và cấu trúc) của bộ điều
khiển thay đổi trong quá trình vận hành nhằm đảm bảo chất lượng
điều khiển khi có sự hiện diện của các yếu tố bất định hoặc biến đổi
không biết trước gọi là hệ thống điều khiển thích nghi.
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
5
Phân loại hệ thống điều khiển thích nghi
Đối tượng:
Tuyến tính hoặc phi tuyến
SISO ho
Hệ có bậc tương đối tổng quát
Có nhiễu hệ thống, nhiễu đo lường
Thông tin phản hồi:
Trạng thái
Ngõ ra
Cơ sở của thuật toán điều khiển thích nghi:
Điều khiển hồi tiếp tuyến tính hóa
Điều khiển trượt
Thuật toán thích nghi:
Liên tục hoặc rời rạc
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
6
Đặt bài toán
Đối tượng: hệ phi tuyến SISO mô tả bởi phương trình vi phân:
&
x = f (x) + g(x)u
⎧
⎩
y = h(x)
Bài toán đặt ra là điều khiển tín hiệu ra y(t) bám theo tín hiệu đặt
ym(t)
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
7
Đối tượng điều khiển
Nếu đối tượng có bậc tương đối bằng r, đối tượng có thể được mô tả
bằng phương trình sau:
(r)
a(x) = Lrf h(x)
Trong đó:
r−1
b(x) = Lg Lf h(x) ≠ 0
với:
⎡
⎤
∂φ(x)
∂x
∂φ(x) ∂φ(x)
,K,
Lf φ(x) =
Lkf φ(x) =
. f (x) =
[
f1(x),K fn (x) T
]
⎢
⎣
⎥
⎦
∂x1
∂xn
∂Lf−φ(x)
∂x
. f (x)
kf
∂x
Lg Lkf φ(x) =
.g(x)
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
8
Luật điều khiển hồi tiếp tuyến tính hóa
Luật điều khiển hồi tiếp tuyến tính hóa:
1
u* (x) =
[
− a(x) + v(t)
]
b(x)
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
9
Các giả thiết
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
10
Tính ổn định của luật điều khiển hồi tiếp tuyến tính hóa
&
es +ηes = 0
Đặc tính động học của sai số bám:
Chọn hàm Lyapunov: V = es2
2
Dễ dàng thấy ràng:
V ≥ 0
2
&
&
s s −s
⇒ Hệ thống ổn định
t → ∞
t → ∞
⇒
⇒
khi
khi
es (t) → 0
eo (t) → 0
⇒ y(t) bám theo ym(t) với sai số xác lập bằng 0
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
11
Ý tưởng điều khiển thích nghi
Điều khiển thích nghi trên cơ sở xấp xỉ luật điều khiển hồi tiếp tuyến
tính hóa :
1
u* (x) =
− a(x) + v(t)
b(x)
hàm a(x) và b(x) chưa biết
hoặc hàm a(x) và b(x) đã biết nhưng thay đổi trong quá trình vận
hành
Điều khiển thích nghi gián tiếp
Điều khiển thích nghi trực tiếp
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
12
Điều khiển thích nghi gián tiếp
ˆ
ˆ
a(x)
Nhận dạng trực tuyến a(x) và b(x) dùng mô hình
và
, sau
b(x)
đó tính tín hiệu điều khiển theo nguyên lý chắc chắn tương đương.
1
ˆ
− a(x) + v(t)
uce (x) =
]
ˆ
b(x)
ˆ
ˆ
a(x)
Mô hình
và
có thể là mô hình mờ, mạng thần kinh hoặc mô
b(x)
hình hộp đen phi tuyến tổng quát.
T
ˆ
a(x) =θa ξa (x)
T
ˆ
bxb b x
Các vector và là vector thông số của mô hình.
θa
θb
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
13
Điều khiển thích nghi gián tiếp (tt)
Các vector thông số và được cập nhật trực tuyến để tiệm cận
θa
θb
tiến tới giá trị tối ưu:
⎧
⎫
⎬
⎭
⎫
⎭
θ * = arg min sup θ Tξ (x) −b(x)
⎨
b
b
b
θb ∈Ωb
x∈Sx
⎩
⎧
* T
a
a
a
θa ∈Ωa
x∈Sx
⎩
δ (x)
δ (x)
Gọi
và
là sai số giữa mô hình tối ưu và đặc tính động học
b
a
chính xác của đối tượng. Mô hình đúng của đối tượng có thể biểu diễn
như sau:
a(x) =θa*Tξa (x) +δa (x)
b(x) =θb*Tξb (x) +δb (x)
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
14
Điều khiển thích nghi gián tiếp (tt)
Sai lệch giữa mô hình nhận dạng được và mô hình đúng của hệ thống:
~
T
ˆ
a(x) − a(x) =θa (t)ξa (x) −δa (x)
~
T
ˆ
b(x) − b(x) =θb (t)ξb (x) −δb (x)
~
θa (t) =θa (t) −θa*
trong đó:
~
θb (t) =θb (t) −θb*
Sai số mô hình luôn tồn tại trong các ứng dụng thực tế. Để đảm bảo
hệ thống ổn định sử dụng thêm thành phần điều khiển trượt usi.
Tín hiệu điều khiển là tổng gồm 2 thành phần:
uce điều khiển hệ thống bám quỹ đạo chuẩn
usi đảm bảo hệ thống ổn định
u = uce + usi
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
15
Các giả thiết cần để thiết kế bộ điều khiển thích nghi gián tiếp
b(x)
bị chặn:
0 < b(x) ≤ b(x) ≤ b(x) < ∞
y (t)
Quỹ đạo chuẩn mong muốn
khả vi liên tục bị chặn đến bậc r
có thể đo được.
m
y(r) (t)
,...,
&
y (t)
và các đạo hàm
m
m
Sai số cấu trúc giữa mô hình và đặc tính chính xác của đối tượng bị
chặn bởi các cận biết trước:
δa (x) ≤ δa (x)∈L∞
δ(x) ≤ δ(x)∈L
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
16
Trình tự thiết kế bộ điều khiển thích nghi:
Viết biểu thức mô tả động học sai số bám.
Chọn hàm Lyapunov V (là hàm toàn phương theo sai số bám và
Luật thích nghi thông số được chọn sao sai số thông số bị triệt tiêu
&
khỏi đạo hàm theo thời gian của hàm Lyapunov ( V không phụ
thuộc vào sai số thông số của mô hình)
Thành phần điều khiển chế độ trượt được chọn sao cho đảm bảo
&
cấu trúc nằm trong giới hạn định trước.
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
17
Thiết kế bộ điều khiển thích nghi gián tiếp
ˆ
&
ˆ
es +ηes = (a(x) − a(x)) + (b(x) − b(x))uce − b(x)usi
V = es2 + θaQaθa + θbQbθb
Hàm Lyapunov:
2
2
2
~
~
T
2
T
&
&
&
⇒
V = −ηes − busies + es (−δa −δbuce) +θa (Qaθa +ξaes ) +θ(Qbθ+ξbesuce)
−1
&
Luật thích nghi thông số: θa = −Qa ξaes
−1
&
b Qb bucees
1
(
)
usi = δa +δb uce sgn(es )
Thành phần điều khiển chế độ trượt:
b
⎛
⎞
2
s
&
⇒
V ≤ −ηe − −1 e
[
δa +δb uce ≤ 0
]
⎜
⎟
s
b
⎝
⎠
⇒ Hệ thống ổn định
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
18
Sơ đồ khối hệ thống điều khiển thích nghi gián tiếp
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
19
Thí dụ: Điều khiển thích nghi gián tiếp hệ bồn kép dùng mô hình mờ
Đặc tính động học của hệ thống mô tả bởi các phương trình sau:
1
&
h (t) =
ku(t) − sgn(h (t) − h2(t))CDa1 2g | h (t) − h2(t) |
1
1
1
A (h )
1 1
&
h2(t) =
sgn(h (t) − h2(t))CDa1 2g | h (t) − h2(t) | − CDa2 2gh2(t)
1
1
A2(h2)
Amax − Amin
min
i i
i
hmax
10 June 2010
© H. T. Hoàng - ÐHBK TPHCM
20
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Hệ thống điều khiển thông minh - Chương 5: Điều khiển thích nghi và điều khiển học - Huỳnh Thái Hoàng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
bai_giang_he_thong_dieu_khien_thong_minh_chuong_5_dieu_khien.pdf

