Tài liệu Hướng dẫn ôn thi môn Chủ nghĩa xã hội khoa học - Nguyễn Văn Dương
HÛÚNG DÊN ÖN THI MÖN CHU NGHÔA XA HÖI KHOA HOC
1
HÛÚNG DÊN ÖN THI
MÖN
CHU NGHÔA XA HÖI
KHOA HOC
PTS. NGUYÏN VÙN DÛÚNG
2
TRUNG TÊM BÖI DÛÚNG CAN BÖ GIANG DAY
LY LUÊN MAC - LÏNIN VA TÛ TÛÚNG HÖ CHÑ MINH
HÛÚNG DÊN ÖN THI
MÖN
CHU NGHÔA
XA HÖI
KHOA HOC
(Tai ban co sûa chûa, bö sung)
NHA XUÊT BAN ÀAI HOC QUÖC GIA HA NÖI
NÙM 2000
HÛÚNG DÊN ÖN THI MÖN CHU NGHÔA XA HÖI KHOA HOC
3
TÊP THÏ TAC GIA
PTS. NGUYÏN VÙN DÛÚNG (CHU BIÏN)
PTS. PHAM VÙN HUNG
HA NGOC KIÏU
PGS. TRÊN VÙN SINH
PTS. DÛÚNG VÙN DUYÏN
PTS. PHAM VÙN CHÑNH
TRÕNH TRÑ THÛC
NGUYÏN THANH HAI
Tai ban co sûa chûa, bö sung
Ngûúi thûc hiïn: PTS. Pham ngoc thanh
PTS. NGUYÏN VÙN DÛÚNG
4
MUC LUC
LÚI NHA XUÊT BAN.................................................................................................................... 7
ÀOAN PHAT TRIÏN CHU YÏU CUA NO?................................................................................. 8
ÀÊU THÏ KY XIX?........................................................................................................................ 9
HÛÚNG DÊN ÖN THI MÖN CHU NGHÔA XA HÖI KHOA HOC
7
LÚI NHA XUÊT BAN
Àï phuc vu viïc giang day va hoc têp cac bö mön Ly luên
chñnh trõ Mac Lïnin trong hï thöng trûúng Àai hoc, cao àùng va
trung hoc chuyïn nghiïp. Nha xuêt ban Àai hoc quöc gia Ha Nöi
tai ban, co sûa chûa va bö sung cuön Hûúng dên ön thi mön chu
nghôa xa höi khoa hoc.
Sach do Trung têm Böi dûúng can bö giang day ly luên Mac - Lïnin
va tû tûúng Hö Chñ Minh, Nha xuêt ban Tû tûúng - Vùn hoa trûúc àêy
tö chûc biïn soan va Nha xuêt ban Chñnh trõ quöc gia tai ban.
Sach àûúc trònh bay dûúi dang hoi - àap vúi nöi dung àam bao tñnh
hï thöng, co trong àiïm, sat yïu cêu cua chûúng trònh bö mön Chu
nghôa xa höi khoa hoc.
Chung töi rêt mong nhên àûúc y kiïn phï bònh cua ban àoc àï
nêng cao chêt lûúng sach.
Thang 3 nùm 2000
NHA XUÊT BAN ÀAI HOC QUÖC GIA HA NÖI
PTS. NGUYÏN VÙN DÛÚNG
8
1. Chu nghôa xa höi khöng tûúng àa ra àúi nhû thï nao va cac giai
àoan phat triïn chu yïu cua no?
a) Chu nghôa xa höi khöng tûúng la nhûng tû tûúng, nhûng hoc
thuyït biïu hiïn dûúi dang chûa àêy àu, chûa chñn muöi nhûng
nguyïn vong cua quên chung nhên dên muön xoa bo ap bûc, boc löt
va moi bêt cöng cua xa höi, mong muön xêy dûng möt xa höi cöng
bùng, bònh àùng, bac ai, moi ngûúi söng tû do, hanh phuc.
Nhûng tû tûúng àêu tiïn cua chu nghôa xa höi khöng tûúng xuêt
hiïn tû thúi cö àai phan anh sû phên uêt cua quên chung àöi vúi
nhûng hanh vi ap bûc, boc löt cua giai cêp thöng trõ va mú ûúc cua
ho vï möt xa höi cöng bùng, töt àep hún.
Chu nghôa xa höi khöng tûúng vúi tñnh cach la möt hoc thuyït ra
àúi vao thúi ky hònh thanh chu nghôa tû ban, phï phan xa höi
àûúng thúi va hûúng túi möt xa höi cöng bùng khöng co ap bûc, boc
löt.
b) Chu nghôa xa höi khöng tûúng àa trai qua cac giai àoan chu
yïu sau:
- Giai àoan hònh thanh nhûng tû tûúng àêu tiïn cua cac hoc
thuyït vï xa höi keo dai tû thúi ky chiïm hûu nö lï àïn hït thúi
trung cö (khoang tû thï ky V trûúc cöng nguyïn àïn thï ky XV).
+ Thúi ky chiïm hûu nö lï tû thï ky V trûúc cöng nguyïn àïn thï
ky V sau cöng nguyïn xuêt hiïn nhûng truyïn thuyït, huyïn thoai
dên gian noi lïn têm trang bêt bònh cua quên chung nhên dên vúi
chï àö àûúng thúi va thi võ hoa nhûng ao vong vï qua khû cua "ky
nguyïn hoang kim", àa qua - thúi àai cöng san nguyïn thuy.
+ Thúi ky trung cö tû khoang thï ky V àïn thï ky XV: thúi ky
nay àa bùt àêu hònh thanh nïn kinh tï hang hoa va tiïn tï, àùc
biït la sau thï ky X àa xuêt hiïn nhûng trung têm cöng nghiïp,
thu cöng nghiïp va thûúng nghiïp. Xuêt hiïn nhûng tû tûúng phï
phan xa höi àûúng thúi va nïu lïn nhûng bêt bònh cua quên chung
HÛÚNG DÊN ÖN THI MÖN CHU NGHÔA XA HÖI KHOA HOC
9
nhên dên vúi xa höi luc ào. Nhûng nhûng tû tûúng xa höi chu
nghôa luc êy vên mang nùng thï giúi quan tön giao.
- Giai àoan tû thï ky XVI àïn thï ky XVIII: chu nghôa tû ban ra
àúi va phat triïn manh, àanh dêu möt bûúc tiïn quan trong trong
lõch sû xa höi loai ngûúi nhûng àöng thúi cung àe ra nhûng bêt cöng
xa höi va nhûng hònh thûc boc löt múi, nùng nï va tan bao hún so vúi
trûúc. Xuêt hiïn möt loat cac hoc thuyït xa höi phan anh nguyïn
vong cua nhên dên, mú ûúc àïn möt xa höi nhên àao hún, con ngûúi
àûúc tön trong hún, möt xa höi ly tûúng ma ú ào khöng co sû bêt
cöng v.v.. Nhûng nha tû tûúng tiïu biïu cua giai àoan nay la: Tömat
Morú (1478-1535) ngûúi Anh, Tömaàö Campanenla (1568-1639)
ngûúi Italia va Grùc Babúp (1760- 1779) ngûúi Phap...
- Chu nghôa xa höi khöng tûúng - phï phan thï ky XIX
Àêu thï ky XIX ú cac nûúc Têy Êu, chu nghôa tû ban àa àat àûúc
nhûng bûúc phat triïn múi. Thúi ky nay chu nghôa xa höi khöng
tûúng àat túi àónh cao vï mùt ly luên, mang tñnh phï phan sêu sùc
va chûa àûng nhiïu dû kiïn thiïn tai vï möt xa höi tûúng lai.
Nhûng àai biïu xuêt sùc cua chu nghôa xa höi khöng tûúng cua
thúi ky nay la C.H. Xanh Ximöng (1760 - 1825) ngûúi Phap, S.
Phuriï (1772-1837) ngûúi Phap va R.Öoen (1771-1858) ngûúi Anh.
- Tû giûa thï ky XIX khi hoc thuyït cua C.Mac va Ph.Ùngghen
xuêt hiïn, nhû Mac va Ùngghen àa nhên xet rùng, y nghôa lõch sû
cua chu nghôa xa höi khöng tûúng la ty lï nghõch vúi sû phat triïn
cua lõch sû nhên loai.
2. Àêu la gia trõ lõch sû cua chu nghôa xa höi khöng tûúng - phï
phan àêu thï ky XIX?
Àêu thï ky XIX xuêt hiïn ba nha xa höi khöng tûúng - phï phan
vô àai ú chêu Êu: C.H. Xanh Ximöng (1760-1825). S. Phuriï (1772-
1837) ú Phap va R.Öoen (1771-1858) ú Anh.
- Gia trõ lõch sû va cöng hiïn lún lao cua cac nha khöng tûúng -
PTS. NGUYÏN VÙN DÛÚNG
10
phï phan la ú chö:
+ Ho àa nghiïm khùc lïn an sû bêt cöng va vach ra nhûng töi ac
do chu nghôa tû ban gêy ra.
+ Cac nha xa höi khöng tûúng - phï phan àa àï xuêt viïc xêy
dûng möt xa höi múi thûc sû cöng bùng va tiïn àoan möt cach thiïn
tai nhiïu chên ly ma tñnh àung àùn cua no àa àûúc Mac va Ùngghen
chûng minh bùng khoa hoc. Ào la: xoa bo nan ngûúi boc löt ngûúi,
lïn an chï àö tû hûu (Öoen), biïn nha nûúc thanh cú quan thuên tuy
quan ly san xuêt va phat triïn san xuêt theo möt kï hoach húp ly,
lam hai hoa cac quan hï xa höi, tao àiïu kiïn cho con ngûúi phat
triïn toan diïn, xoa bo sû àöi lêp giûa thanh thõ va nöng thön, giai
phong phu nû.
+ Nhòn chung, tû tûúng cua cac nha xa höi chu nghôa khöng
tûúng va nhêt la khöng tûúng - phï phan àêu thï ky XIX àa mang
nhûng yïu tö cua chu nghôa nhên àao co tac dung thûc tónh y thûc
àêu tranh cua quên chung lao àöng trong möt thúi ky lõch sû nhêt
àõnh.
- Bïn canh nhûng cöng hiïn lún lao, cac nha xa höi chu nghôa
khöng tûúng - phï phan con co nhûng han chï lõch sû nhêt àõnh:
+ Tuy co phï phan gay gùt chu nghôa tû ban nhûng ho àa khöng
vach ra àûúc ban chêt va cac quy luêt vên àöng cua no.
+ Khöng thêy àûúc lûc lûúng xa höi co kha nùng xoa bo chu
nghôa tû ban va xêy dûng chu nghôa cöng san la giai cêp cöng
nhên hiïn àai.
+ Con àûúng cai tao xa höi tû ban chu nghôa, xêy dûng chï àö xa
höi múi cua ho mang tñnh chêt cai lûúng, ao tûúng, bùng tuyïn
truyïn, thuyït phuc hoùc bùng thûc nghiïm xa höi.
- Nguyïn nhên cua nhûng han chï lõch sû ào la do:
+ Thúi ky êy phûúng thûc san xuêt tû ban chu nghôa chûa phat
triïn àïn àö chñn muöi, do ào, chûa böc lö hït nhûng mùt ban chêt
HÛÚNG DÊN ÖN THI MÖN CHU NGHÔA XA HÖI KHOA HOC
11
sêu xa va nhûng mêu thuên vön co cua no.
+ Giai cêp cöng nhên hiïn àai chûa phat triïn vúi tû cach la möt
giai cêp àa trûúng thanh, cuöc àêu tranh cua ho con ú trònh àö tû
phat.
+ Cac nha khöng tûúng nay àïu xuêt thên tû têng lúp trïn, chûa
thoat khoi hï tû tûúng tû san.
Tuy con co nhûng han chï, nhûng chu nghôa xa höi khöng tûúng
- phï phan thï ky XIX vên àûúc thûa nhên la nguön göc ly luên
cua chu nghôa xa höi khoa hoc do Mac va Ùngghen sang lêp.
Chu nghôa xa höi khoa hoc ra àúi va trú thanh vu khñ ly luên
cua giai cêp cöng nhên trong cuöc àêu tranh chöng giai cêp tû san.
Tû ào vï sau moi sû tuyïn truyïn chu nghôa xa höi mang tñnh chêt
khöng tûúng àïu trú thanh lac hêu, thêm chñ la phan àöng àöi vúi
phong trao àêu tranh cua giai cêp cöng nhên chöng lai sû thöng trõ
va boc löt cua giai cêp tû san.
3. Àêu la sû ra àúi va cac giai àoan phat triïn chu yïu cua chu
nghôa xa höi khoa hoc?
a) Nhûng àiïu kiïn va tiïn àï ra àúi cua chu nghôa xa höi khoa
hoc.
Chu nghôa Mac noi chung va chu nghôa xa höi khoa hoc noi riïng ra
àúi trïn nhûng tiïn àï va àiïu kiïn sau:
- Nhûng tiïn àï kinh tï - xa höi quyït àõnh cho sû ra àúi cua chu
nghôa xa höi khoa hoc la sû phat triïn cua phûúng thûc san xuêt
tû ban chu nghôa va sû trûúng thanh cua giai cêp cöng nhên.
+ Vao nhûng nùm 40 cua thï ky XIX, nïn àai cöng nghiïp ú nhiïu
nûúc tû ban chu nghôa àa phat triïn manh, chu nghôa tû ban àa böc
lö ro ban chêt va nhûng mêu thuên vön co cua no. Ào la mêu thuên
giûa lûc lûúng san xuêt àa àûúc xa höi hoa cao vúi chï àö chiïm hûu
tû nhên tû ban chu nghôa vï tû liïu san xuêt. Mêu thuên ào ngay
cang trú nïn khöng àiïu hoa va àûúc biïu hiïn ra ngoai xa höi la
PTS. NGUYÏN VÙN DÛÚNG
12
mêu thuên giûa giai cêp cöng nhên va giai cêp tû san ngay cang gay
gùt.
+ Trong thúi ky nay, giai cêp vö san àa trûúng thanh va bûúc
lïn vu àai vúi tû cach la möt lûc lûúng chñnh trõ àöc lêp trong
cuöc àêu tranh chöng giai cêp tû san. Tiïu biïu la nhûng cuöc
khúi nghôa cua cöng nhên Liöng ú Phap nùm 1831-1834, cöng
nhên dït Xilïdi ú Àûc nùm 1844 va àùc biït la phong trao Hiïn
chûúng ú Anh (1838-1848) la phong trao cach mang to lún àêu
tiïn, thêt sû co tñnh chêt quên chung va co hònh thûc chñnh trõ.
Nhûng phong trao ào àa cung cêp nhûng bai hoc cho sû khai quat
ly luên, àöng thúi cung àùt ra yïu cêu bûc thiït phai xêy dûng möt
hï thöng ly luên khoa hoc, cach mang àï soi àûúng cho sû phat
triïn cua phong trao.
- Tiïn àï tû tûúng - ly luên: Ba trao lûu tû tûúng xuêt hiïn vao
thï ky XIX nhû triït hoc cö àiïn Àûc, kinh tï chñnh trõ hoc Anh va
chu nghôa xa höi khöng tûúng - phï phan Phap la nhûng tiïn àï ly
luên cho sû ra àúi cua chu nghôa Mac. Mac va Ùngghen àa tiïp thu
möt cach co phï phan cac ly luên nay, khùc phuc nhûng han chï cua
chung va chûng minh bùng khoa hoc cac tiïn àoan thiïn tai cua cac
võ tiïn böi.
- Tiïn àï khoa hoc: nhûng phat kiïn vï khoa hoc tû nhiïn, àùc
biït la hoc thuyït vï tï bao, àõnh luêt bao toan va chuyïn hoa
nùng lûúng, thuyït tiïn hoa cua Àacuyn àa cung cêp nhûng cú sú
khoa hoc àï khùng àõnh thïm nhûng nguyïn ly cua chu nghôa duy
vêt biïn chûng va chu nghôa duy vêt lõch sû.
- Ngoai nhûng tiïn àï khach quan, chu nghôa xa höi khoa hoc ra
àúi con do cöng lao cöng hiïn cua Mac va Ùngghen. Vúi quan niïm
duy vêt vï lõch sû va hoc thuyït gia trõ thùng dû cua Mac, chu
nghôa xa höi àa tû khöng tûúng trú thanh khoa hoc.
Nhûng tû tûúng cú ban cua chu nghôa xa höi khoa hoc àa àûúc
Mac va Ùngghen trònh bay trong "Tuyïn ngön cua Àang cöng san"
HÛÚNG DÊN ÖN THI MÖN CHU NGHÔA XA HÖI KHOA HOC
13
- vùn kiïn co tñnh chêt cûúng lônh àêu tiïn cua phong trao cöng
san va cöng nhên quöc tï.
b) Nhûng giai àoan phat triïn chu yïu cua chu nghôa xa höi
khoa hoc.
Chu nghôa xa höi khoa hoc phat triïn qua ba giai àoan chu yïu
sau àêy:
- Giai àoan Mac - Ùngghen (tû giûa nhûng nùm 40 àïn 1894):
+ Hai öng àa àùt nïn mong va phat triïn nhûng nguyïn ly cú
ban cua chu nghôa xa höi khoa hoc: ly luên vï sû mïnh lõch sû cua
giai cêp vö san, vï vï cach mang xa höi chu nghôa, vï chuyïn
chñnh vö san, vï cac giai àoan cua hònh thai kinh tï - xa höi cöng
san chu nghôa, vï vên àï dên töc, tön giao...Nhú cöng lao cua hai
öng, chu nghôa xa höi khoa hoc àa xêm nhêp vao phong trao cöng
nhên, àûa àïn sû ra àúi cua Quöc tï I (1864 - 1876), Quöc tï II
(1889 - 1914), cac àang cöng san va cöng nhên ú cac nûúc tû ban
chu nghôa - hat nhên lanh àao phong trao cach mang ú cac nûúc va
phong trao cach mang quöc tï.
- Giai àoan Lïnin (1894 - 1924): Thúi ky nay, chu nghôa tû ban àa
phat triïn sang giai àoan àï quöc chu nghôa.
+ Lïnin, möt mùt, àêu tranh khöng khoan nhûúng chöng lai
moi chu nghôa cú höi va xet lai, mùt khac, phat triïn nhiïu luên
àiïm cua Mac trong àiïu kiïn lõch sû múi. Ào la ly luên vï cach
mang xa höi chu nghôa trong thúi àai àï quöc chu nghôa, vï cach
mang khöng ngûng, nhûng vên àï vï chiïn lûúc, sach lûúc cach
mang cua phong trao cöng san va cöng nhên quöc tï.
+ Sau Cach mang Thang Mûúi, Lïnin phat triïn ly luên vï thúi ky
qua àö, nhûng nguyïn ly vï cai tao va xêy dûng chu nghôa xa höi,
hoc thuyït vï xêy dûng àang kiïu múi, ly luên vï nha nûúc xa höi
chu nghôa va dên chu xa höi chu nghôa.
Cöng hiïn cua Lïnin trong viïc phat triïn ly luên cung nhû biïn
PTS. NGUYÏN VÙN DÛÚNG
14
no thanh hiïn thûc àûúc thûa nhên nhû möt bûúc phat triïn múi cua
chu nghôa xa höi khoa hoc.
- Giai àoan tû sau khi Lïnin mêt cho àïn nay:
+ Trong giai àoan nay, cac àang cöng san va cöng nhên, phong
trao cach mang cua giai cêp cöng nhên ú cac nûúc tû ban chu
nghôa va phong trao giai phong dên töc àa phat triïn röng rai, chu
nghôa xa höi àa vûút ra khoi pham vi möt nûúc va trú thanh hiïn
thûc ú chêu Êu, A, Phi va My Latinh. Ly luên chu nghôa xa höi
khoa hoc tiïp tuc àûúc bö sung, phat triïn va vên dung vao àiïu
kiïn cu thï tûng nûúc trong qua trònh àêu tranh cach mang va xêy
dûng chu nghôa xa höi.
+ Nhûng, do bïnh chu quan duy y chñ, khöng biït kï thûa
nhûng thanh tûu tiïn bö ma nhên loai àa tao ra trong thúi àai
tû ban khöng tön trong quy luêt khach quan, muön àöt chay giai
àoan phat triïn, nïn viïc cu thï hoa va àûa ly luên cua chu
nghôa xa höi khoa hoc vao cuöc söng khöng phan anh àung
nhûng tû tûúng cua Mac, Ùngghen va Lïnin. Vò vêy àa tao nïn
nhûng mö hònh chu nghôa xa höi hiïn thûc mang nùng tñnh
quan liïu, bao cêp, têp trung cûng nhùc keo dai nhiïu nùm.
Àöng thúi ly luên chu nghôa xa höi khoa hoc cung khöng àûúc
phat triïn kõp vúi sû thay àöi nhanh chong va ngay cang phûc
tap cua tònh hònh thï giúi va sû phat triïn cua thúi àai.
Ào chñnh la nguyïn nhên sêu xa dên àïn sû khung hoang, keo dai
àï cuöi cung dên àïn sû sup àö ú möt sö nûúc xa höi chu nghôa nhû
Liïn Xö nhûng nûúc xa höi chu nghôa ú Àöng ÊU trong nhûng nùm
80 thï ky XX.
Ngay nay trong giai àoan cach mang thï giúi tam thúi ú thúi ky
thoai trao, chu nghôa xa höi àang àûng trûúc nhûng kho khùn, thû
thach gay gùt, tònh hònh ào àoi hoi cac àang cöng san va giai cêp
cöng nhên möi nûúc phai tû àöi múi, khöng ngûng nêng cao trònh
àö ly luên, nùm vûng phûúng phap luên va vên dung sang tao
HÛÚNG DÊN ÖN THI MÖN CHU NGHÔA XA HÖI KHOA HOC
15
nhûng luên àiïm cú ban cua chu nghôa Mac-lïnin vao thûc tiïn àï
giai quyït nhûng nhiïm vu àang àùt ra cua cach mang nûúc mònh.
4. Àêu la àöi tûúng va phûúng phap nghiïn cûu cua chu nghôa xa
höi khoa hoc?
a) Chu nghôa Mac-lïnin bao göm ba bö phên húp thanh: triït hoc
Mac - Lïnin, kinh tï chñnh trõ Mac-Lïnin va chu nghôa xa höi khoa
hoc. Triït hoc va kinh tï chñnh trõ hoc la cú sú ly luên cua chu
nghôa xa höi khoa hoc, con chu nghôa xa höi khoa hoc la sû phat
triïn têt yïu, húp lögñc cua hai bö phên trïn.
+ Àiïm chu yïu nhêt cua chu nghôa xa höi khoa hoc la lam sang ro
vai tro lõch sû cua giai cêp cöng nhên.
+ Vï tñnh thöng nhêt cua ba bö phên cêu thanh cua chu nghôa
Mac-Lïnin: tñnh thöng nhêt thï hiïn ú hat nhên cua chu nghôa Mac-
Lïnin la phep biïn chûng duy vêt, ú tñnh thöng nhêt vï muc àñch àïu
nhùm luên chûng toan diïn cho vai tro lõch sû cua giai cêp cöng nhên.
+ Cac bö phên co tñnh àöc lêp tûúng àöi, möi bö phên co àöi
tûúng nghiïn cûu, phûúng phap nghiïn cûu cac pham tru, quy luêt
riïng cua mònh.
b) Àöi tûúng nghiïn cûu cua chu nghôa xa höi khoa hoc.
- Phên biït àöi tûúng nghiïn cûu cua mön chu nghôa xa höi khoa
hoc vúi nhûng mön khoa hoc khac.
+ Chu nghôa duy vêt lõch sû nghiïn cûu nhûng quy luêt chung
cua xa höi loai ngûúi va nhûng biïu hiïn cua chung ú nhûng hònh
thai kinh tï - xa höi khac nhau. Con chu nghôa xa höi khoa hoc chó
têp trung nghiïn cûu nhûng quy luêt chñnh trõ - xa höi cua riïng
hònh thai - kinh tï cöng san chu nghôa.
+ Kinh tï chñnh trõ hoc Mac - Lïnin va chu nghôa xa höi khoa hoc
àïu nghiïn cûu qua trònh phat sinh, hònh thanh va phat triïn cua
hònh thai kinh tï - xa höi cöng san chu nghôa, nhûng kinh tï chñnh
trõ hoc nghiïn cûu nhûng quy luêt kinh tï, con chu nghôa xa höi
PTS. NGUYÏN VÙN DÛÚNG
16
khoa hoc nghiïn cûu nhûng quy luêt chñnh trõ - xa höi.
+ Cac khoa hoc chuyïn nganh khac nghiïn cûu nhûng mùt riïng
le cua hònh thai kinh tï - xa höi cöng san chu nghôa, con chu nghôa
xa höi khoa hoc nghiïn cûu nhûng quy luêt chñnh trõ - xa höi mang
tñnh töng quat, do vêy no la cú sú phûúng phap luên cho cac khoa hoc
chuyïn nganh.
- Àöi tûúng nghiïn cûu cua chu nghôa xa höi khoa hoc la nhûng
quy luêt va tñnh quy luêt cua cuöc àêu tranh giai cêp cua giai cêp
cöng nhên nhùm gianh chñnh quyïn va xêy dûng chu nghôa xa höi,
la nhûng quy luêt chñnh trõ - xa höi cua qua trònh phat sinh, hònh
thanh va phat triïn cua hònh thai kinh tï - xa höi cöng san chu
nghôa.
c) Phûúng phap nghiïn cûu cua chu nghôa xa höi khoa hoc.
+ Triït hoc Mac - Lïnin la cú sú phûúng phap luên cua chu
nghôa xa höi khoa hoc.
+ Phûúng phap töng húp: sû luên chûng toan diïn vï triït hoc,
kinh tï hoc va chñnh trõ hoc nhùm lam sang to vai tro lõch sû cua
cêp cöng nhên; tû nhûng hiïn tûúng, qua trònh... àûúc töng húp lai
va khai quat thanh ly luên.
+ Kït húp lögñc va lõch sû, sû dung röng rai cac phûúng phap xa
höi hoc.
5. Àêu la cú sú khach quan quy àõnh sû mïnh lõch sû cua giai cêp
cöng nhên? Liïn hï vúi giai cêp cöng nhên Viït Nam?
a) Giai cêp cöng nhên trong chu nghôa tû ban la giai cêp cú ban
àöi lêp vúi giai cêp tû san; ho khöng co tû liïu san xuêt, phai ban sûc
lao àöng cho nha tû ban àï kiïm söng; ho àai diïn cho lûc lûúng san
xuêt tiïn tiïn cua xa höi.
- Khi nghiïn cûu xa höi tû ban C.Mac va Ph.Ùngghen àa vach ro
mêu thuên cú ban cua xa höi tû ban gùn liïn vúi phûúng thûc san
xuêt tû ban chu nghôa. Mêu thuên têt yïu dên àïn cach mang xa höi
HÛÚNG DÊN ÖN THI MÖN CHU NGHÔA XA HÖI KHOA HOC
17
chu nghôa, thiït lêp phûúng thûc san xuêt cöng san chu nghôa. Ú àêy
giai cêp cöng nhên la ngûúi thûc hiïn sû mïnh lõch sû êy. Sû mïnh
ào la lêt àö giai cêp tû san, thu tiïu chï àö tû ban chu nghôa, xoa bo
chï àö ngûúi boc löt ngûúi, xêy dûng xa höi cöng san chu nghôa trïn
pham vi möt nûúc cung nhû trïn pham vi toan thï giúi.
- Àï hoan thanh sû mïnh lõch sû êy, giai cêp cöng nhên phai
tiïn hanh cach mang thöng qua cac giai àoan sau:
+ Giai cêp cöng nhên phai tû tö chûc ra chñnh àang cua mònh,
lêt àö sû thöng trõ cua giai cêp tû san, gianh lêy chñnh quyïn, thiït
lêp chuyïn chñnh vö san.
+ Tiïn hanh cöng cuöc cai tao xa höi cu va xêy dûng xa höi múi
theo nhûng nguyïn tùc cua chu nghôa xa höi va chu nghôa cöng
san.
b) Vò sao giai cêp cöng nhên hiïn àai co thï thûc hiïn sû mïnh
lõch sû êy?
- Giai cêp cöng nhên hiïn àai co thï thûc hiïn thùng lúi sû mïnh
lõch sû êy cua mònh la do àõa võ kinh tï - xa höi cua no quy àõnh.
+ Sû phat triïn cua phûúng thûc san xuêt tû ban chu nghôa lam
xuêt hiïn àöi ngu giai cêp cöng nhên, ho àai diïn cho lûc lûúng san
xuêt tiïn tiïn cua xa höi va la nhên tö quyït àõnh trong viïc thu tiïu
quan hï san xuêt tû ban chu nghôa.
+ Trong xa höi tû ban chu nghôa, giai cêp cöng nhên khöng co tû
liïu san xuêt, ho phai ban sûc lao àöng, bõ boc löt nùng nï, nhûng ho
la lûc lûúng xa höi ngay cang lún manh vï sö lûúng va chêt lûúng.
Ho la àiïu kiïn tön tai cua giai cêp tû san va xa höi tû ban.
+ Giai cêp cöng nhên co lúi ñch cú ban nhêt trñ vúi lúi ñch cua toan
thï nhên dên lao àöng nïn co thï thu hut àûúc àöng àao quên chung
nhên dên trong qua trònh thûc hiïn sû mïnh lõch sû cua mònh.
- Àõa võ kinh tï - xa höi cua giai cêp cöng nhên quy àõnh möt cach
khach quan nhûng àùc àiïm nöi bêt cua giai cêp cöng nhên hiïn àai.
PTS. NGUYÏN VÙN DÛÚNG
18
Nhûng àùc àiïm ào la:
+ Giai cêp cöng nhên hiïn àai la giai cêp tiïn tiïn nhêt
+ La giai cêp co tinh thên triït àï cach mang
+ La giai cêp co tñnh tö chûc va ky luêt cao
+ La giai cêp co ban chêt quöc tï.
c) Liïn hï vúi giai cêp cöng nhên Viït Nam
- Giai cêp cöng nhên Viït Nam tuy múi ra àúi, con non tre, nhûng
àa súm trú thanh lûc lûúng chñnh trõ - xa höi àöc lêp, thöng nhêt vï
tû tûúng va tö chûc, do ào, súm gianh àûúc võ trñ lanh àao trong
phong trao àêu tranh cach mang cua toan dên töc.
Giai cêp cöng nhên Viït Nam co àûúc vai tro nhû vêy la do ho àa
co nhûng àùc àiïm cua giai cêp cöng nhên quöc tï, ngoai ra, ho con
mang nhûng àùc àiïm riïng nhû giai cêp cöng nhên Viït Nam kï
thûa àûúc truyïn thöng yïu nûúc; súm tö chûc ra chñnh àang cua
mònh; gùn bo mêt thiït vúi giai cêp nöng dên va têng lúp trñ thûc,
hònh thanh khöi liïn minh vûng chùc giûa giai cêp cöng nhên vúi
giai cêp nöng dên va têng lúp trñ thûc: giai cêp cöng nhên Viït Nam
gùn bo mêt thiït vúi cuöc àêu tranh cua giai cêp cöng nhên quöc tï
va àa nhên àûúc sû giup àú moi mùt cua giai cêp cöng nhên quöc tï.
Qua khao nghiïm têt ca cac phong trao yïu nûúc àa diïn ra vao cuöi
thï ky 19 va àêu thï ky 20 ú Viït Nam, chung ta co thï rut ra kït
luên; chó co àûúng löi cûu nûúc theo lêp trûúng cua giai cêp cöng
nhên dûúi sû lanh àao cua Àang cöng san Viït Nam múi àûa cuöc
àêu tranh giai phong dên töc khoi ach ap bûc boc löt thuöc àõa cua
thûc dên Phap àïn thanh cöng.
- Giai cêp cöng nhên Viït Nam tû khi ra àúi, nhêt la tû khi co
chñnh àang cua mònh àa trú thanh lûc lûúng chñnh trõ tiïn phong ài
àêu trong cuöc àêu tranh gianh àöc lêp dên töc va xêy dûng chu
nghôa xa höi. Trong giai àoan cach mang hiïn nay, giai cêp cöng
nhên àa va àang vûún lïn àï àap ûng nhûng yïu cêu cua sû nghiïp
HÛÚNG DÊN ÖN THI MÖN CHU NGHÔA XA HÖI KHOA HOC
19
àöi múi theo con àûúng xa höi chu nghôa, trûúc hït, phai tûng bûúc
phat triïn ca sö lûúng va chêt lûúng, khùc phuc nhûng han chï do
àiïu kiïn va hoan canh lõch sû àï lai nhû kem phat triïn vï kinh tï,
trònh àö chûa cao vï vùn hoa, khoa hoc, ky thuêt; tac phong, têp
quan, thoi quen, têm ly con chõu anh hûúng kha nùng
cua ngûúi san xuêt nho.
6. Vò sao noi Àang cöng san la nhên tö bao àam cho giai cêp cöng
nhên thûc hiïn thùng lúi sû mïnh lõch sû cua mònh?
a) Quy luêt ra àúi cua Àang cöng san?
- Àang cöng san la san phêm cua sû kït húp chu nghôa Mac vúi
phong trao cöng nhên.
+ Tû khi hònh thanh, giai cêp cöng nhên àa tiïn hanh cuöc àêu
tranh quyït liït chöng lai giai cêp tû san, nhûng luc àêu cuöc àêu
tranh êy cung trai qua nhûng tön thêt hoùc chûa àat àûúc muc
àñch àï ra cua giai cêp cöng nhên. Möt trong nhûng nguyïn nhên
cua nhûng thêt bai ào la khöng co möt hoc thuyït cach mang dên
àûúng.
+ Chu nghôa Mac ra àúi àa àap ûng àûúc yïu cêu va nguyïn
vong cua cuöc àêu tranh êy, vò vêy no àûúc giai cêp cöng nhên tiïp
thu va nhanh chong trú thanh hï tû tûúng va vu khñ ly luên cua
giai cêp cöng nhên, àam bao cho cuöc àêu tranh cua giai cêp cöng
nhên phat triïn nhay vot vï chêt.
Sû kït húp chu nghôa Mac vúi phong trao cöng nhên dên àïn sû
ra àúi cua àang cöng san - chñnh àang cach mang cua giai cêp cöng
nhên.
- Ú nûúc ta, sû ra àúi cua Àang cöng san la san phêm cua sû kït
húp giûa chu nghôa Mac - Lïnin vúi phong trao cöng nhên va
phong trao yïu nûúc Viït Nam.
b) Àang Cöng san - nhên tö àam bao cho giai cêp cöng nhên
thûc hiïn thùng lúi sû mïnh lõch sû cua mònh.
PTS. NGUYÏN VÙN DÛÚNG
20
- Chñnh àang cua giai cêp cöng nhên la tö chûc va la tö chûc cao
nhêt cua giai cêp cöng nhên, la àöi tiïn phong cua giai cêp cöng
nhên. Àang lêy chu nghôa Mac - Lïnin lam nïn tang tû tûúng, kim
chó nam cho hanh àöng cua mònh.
Khùng àõnh ban chêt giai cêp cöng nhên cua àang khöng co nghôa
la tach rúi àang, giai cêp vúi cac têng lúp nhên dên lao àöng, vúi toan
thï dên töc. Àang cöng san la bö tham mûu chiïn àêu cua giai cêp
cöng nhên, àang àai biïu trung thanh cho lúi ñch cua giai cêp cöng
nhên, cua nhên dên lao àöng va cua ca dên töc.
- Àang giû vai tro tiïn phong trong chñnh trõ cung nhû trong ly
luên va trong hanh àöng, co nhiïm vu àï ra muc tiïu, phûúng
hûúng, àûúng löi àung àùn phu húp vúi yïu cêu phat triïn khach
quan cua àêt nûúc va phên àêu, hy sinh cho muc tiïu ào. Àöng thúi,
Àang co vai tro giao duc, tö chûc, lanh àao giai cêp, toan dên töc àêu
tranh cho sû nghiïp giai phong giai cêp, giai phong dên töc, xêy
dûng xa höi múi.
Àang Cöng san Viït Nam la àöi tiïn phong chñnh trõ cua giai cêp
cöng nhên Viït Nam, àai biïu trung thanh lúi ñch cua giai cêp cöng
nhên, nhên dên lao àöng va ca dên töc. Àang lêy chu nghôa Mac -
Lïnin va tû tûúng Hö Chñ Minh lam nïn tang tû tûúng, kim chó nam
cho hanh àöng, lêy têp trung dên chu lam nguyïn tùc tö chûc cú ban
cua Àang, lêy phï bònh va tû phï bònh lam quy luêt phat triïn cua
Àang.
Ngay tû khi ra àúi, Àang Cöng san Viït Nam àa thûc hiïn vai
tro lanh àao vúi tinh thên trach nhiïm cao trûúc giai cêp va dên
töc. Àang àa lanh àao nhên dên ta hoan thanh cuöc cach mang
dên töc dên chu nhên dên, àûa ca nûúc qua àö lïn chu nghôa xa
höi.
Ngay nay, Àang àang lanh àao nhên dên ta tûng bûúc thûc hiïn
thùng lúi cöng cuöc àöi múi, ài theo cûúng lônh do Àang vach ra,
xêy dûng àêt nûúc ta trú thanh möt nûúc xa höi chu nghôa phön
Tải về để xem bản đầy đủ
65 trang
19820
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tài liệu Hướng dẫn ôn thi môn Chủ nghĩa xã hội khoa học - Nguyễn Văn Dương", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tai_lieu_huong_dan_on_thi_mon_chu_nghia_xa_hoi_khoa_hoc_nguy.pdf
