Bài giảng môn Nhập môn về lập trình - Chương 2: Cấu trúc và thành phần của chương trình C

Chương 2

Câu trúc và thành phâ

cua chương trình C

́

̀n

̉

Presenter:

Slide 1

Nhập môn về lập trình (C2)

Nội dung

❖Chương trình C đơn giꢀn.

❖Phong cách lꢁp trình.

❖Rèn luyꢂn viꢂc xuꢃt ra màn hình.

❖Đꢄc dꢅ liꢂu tꢆ bàn phím.

❖Xꢇ lý đơn giꢀn.

Slide 2

Nhập môn về lập trình (C2)

Learning outcomes

L.O.1.4 – Biết được cấu trúc và hiểu được cá c thành phần

của một chương trì nh viết bằng ngô n ngữ lập trì nh

C.

L.O.1.5 – Vận dụng được cá c nguyên tắc trong phong cá ch

lập trì nh để viết được cá c chương trì nh trong sá ng

và dễ đọc.

L.O.1.6 – Liệt kê được cá c kiểu dữ liệu cơ bản trong C và

ghi ra giá trị điển hì nh của cá c kiểu đó trong mã

nguồn.

L.O.1.7 – Sử dụng được cá c hàm để đọc dữ liệu từ bàn

phí m và xuất dữ liệu ra màn hì nh.

Slide 3

Nhập môn về lập trình (C2)

Giới thiệu

Học tiếng Anh

Học tiếng Nga

Học ngôn ngữ lập trình

Slide 4

Nhập môn về lập trình (C2)

Giới thiệu

❖Cách hꢄc lꢁp trình cũng như hꢄc một thứ tiếng

❖Ban đầu, bằng cách hꢄc máy móc một số chương trình

mẫu

❖Sꢇa đổi, hoặc thêm bớt trong chương trình mẫu

❖Thường xuyên xꢀy ra sai sót → phꢀi biết cách sꢇa lỗi

Slide 5

Nhập môn về lập trình (C2)

Chương trình C đơn giản

#include <stdio.h>

#include <conio.h>

/*

This is a simple program, which is used to show the structure of programs developed

in C

The objective of this program is to print the following information on different lines

1. University's name

2. Course's name

*/

void main()

{

// "printf" is a function, which is defined in <stdio.h>

printf("Ho Chi Minh city University of Technology\n");

printf("Programming Fundamentals");

// _getch() causes the program pause before close the console window,

//

i.e., quit the program

// _getch() is a function, which is defined in <conio.h>

_getch();

}

Slide 6

Nhập môn về lập trình (C2)

Chương trình C đơn giản

Các thành phần

❖ Khai báo thư viꢂn sꢈ đưꢉc sꢇ dꢊng

▪ Chꢋ thꢌ #include:

#include <stdio.h>

#include <conio.h>

✓ Cho biết chương trình có sꢇ dꢊng 2 thư

viꢂn hàm stdio.lib và conio.lib.

✓ Thư viꢂn stdio.lib chứa hàm printf.

✓ Thư viꢂn conio.lib chứa hàm _getch.

void main()

{

printf(“123");

printf(“456\n");

_getch();

✓ Cách khai báo bằng chꢋ thꢌ #include

như hình bên.

✓ Chꢍ ý dꢃu “ ” và < >.

}

Slide 7

Nhập môn về lập trình (C2)

Chương trình C đơn giản

Các thành phần

❖ Chương trình viết bằng C sꢈ bꢎt đầu chꢏy tꢆ hàm main().

❖ main (viết toàn chꢅ thường) là tên hàm, chꢍ ý dꢃu ().

• Lꢂnh đầu tiên ngay sau hàm main()

• Mỗi chương trình viết bằng C phꢀi có một hàm có tên main

void main()

{

Dấu “{“ đánh dấu bắt đầu phần thân hꢀm main

// Thân hꢀm

Dấu “}“ đánh dấu điểm kết thúc phần thân hꢀm main

}

Slide 8

Nhập môn về lập trình (C2)

Chương trình C đơn giản

Kiểu trả kết quả

❖ Kiꢐu trꢀ kết quꢀ do tꢆ khóa viết trước tên hàm quy đꢌnh (void).

❖ Trong trường hꢉp này, void có nghꢑa là không trꢀ kết quꢀ vꢒ.

void main()

{

}

Nơi nꢀy xác định kiểu trả kết quả về của hꢀm (main)

void : Hꢀm main không trả kết quả gì về cả

Slide 9

Nhập môn về lập trình (C2)

Chương trình C đơn giản

Các thành phần

❖ Chꢍ thích

#include "stdafx.h"

#include <conio.h>

▪ Chꢍ thích là văn bꢀn không

cần có văn phꢏm cꢓa C.

/*

▪ Chꢍ thích đưꢉc chèn vào

The objective of ...

...

This is ...

nhằm giꢀi thích, ghi chꢍ,

Chú thꢁch

đánh dꢃu, hay làm tiêu đꢒ */

void main(){

dẫn nhꢁp cho phần tꢇ cꢓa C.

▪ Hai dꢏng chꢍ thích:

printf("..."); // "printf" is ...

printf("...");

_getch(); // waiting for ...

✓Chꢍ thích trên nhiꢒu dòng,

đưꢉc bao bꢄc giꢅa ký hiꢂu

mꢔ đầu “/*” và kết thꢍc “*/”.

}

✓Chꢍ thích trên một dòng, mꢔ

đầu bꢔi “//”.

Slide 10

Nhập môn về lập trình (C2)

Phong cách lập trình

❖ Chương trình cũng như một bài văn trong ngôn ngꢅ tꢕ nhiên.

❖ Do đó, cần đưꢉc viết sao cho dꢖ đꢄc, dꢖ hiꢐu, và dꢖ phát hiꢂn các sai sót.

❖ Trong các dꢕ án lớn, phong cách lꢁp trình là rꢃt quan trꢄng nhằm :

• Dꢖ dàng phối hꢉp giꢅa các thành viên phát triꢐn

• Dꢖ dàng phát hiꢂn sai sót

• Dꢖ dàng bꢀo trì và nâng cꢃp

❖ Danh sách các chꢓ đꢒ có thꢐ xem chi tiết ꢔ nhꢅng trang sau.

❖ Sinh viên phꢀi rèn luyꢂn phong cách trong suốt quá trình hꢄc, thông qua thꢕc

hành.

❖Tꢃt cꢀ các bài nộp cho giꢀng viên xem phꢀi tuân thꢓ hầu hết các gꢉi ý.

Xem thêm

1. http://users.ece.cmu.edu/~eno/coding/CCodingStandard.html

2. http://www.cs.swarthmore.edu/~newhall/unixhelp/c_codestyle.html

Slide 11

Nhập môn về lập trình (C2)

Phong cách lập trình

Các gợ i ý

❖ Vꢒ quy cách đặt tên:

• Hàm

✓ Bꢎt đầu bꢔi động tꢆ (verb), vì hàm là đơn vꢌ xꢇ lý (nghꢑa là thꢕc thi hành

động).

✓ Tên phꢀi nêu bꢁt tính năng xꢇ lý cꢓa hàm.

Ví dꢀ:

Nên dùng:

Thay cho:

check_for_errors()

error_checking() hay dump_data_to_file()

✓ Nên sꢇ dꢊng “suffix” hay “prefix” đꢐ tăng ngꢅ nghꢑa.

✓ Prefixes

• is

kiꢐm tra xem một điꢒu kiꢂn nào đó có thꢗa hay không

• get

• set

lꢃy giá trꢌ

gán giá trꢌ

Slide 12

Nhập môn về lập trình (C2)

Phong cách lập trình

Các gợ i ý

• Biến

✓ Thường bꢎt đầu bꢔi danh tꢆ (noun)

✓ Tꢃt cꢀ các ký tꢕ trong tên đꢒu là chꢅ thường

✓ Nối các tꢆ với nhau bꢔi dꢃu gꢏch dưới, “_”

✓ Đưa đơn vꢌ vào tên nếu có thꢐ

Ví dꢀ: unit32 timeout_msec;

time

time_of_error

• Biến kiꢐu pointer

✓ Đặt dꢃu * liꢒn sát tên biến

✓ Suffix với “ptr” nếu có thꢐ

Ví dꢀ:

char

*name;

Student *student_ptr

Slide 13

Nhập môn về lập trình (C2)

Phong cách lập trình

Các gơ

̣

i ý

❖ Vꢒ quy cách đặt tên:

• Biến toàn cꢊc

✓Prefix với “g_”, đꢐ dꢖ phân biꢂt trong code

Ví dꢀ:

Logger g_logger;

Logger g_logger_ptr;

• Hằng toàn cꢊc

✓Sꢇ dꢊng toàn bộ chꢅ hoa

Ví dꢀ:

const int A_GLOBAL_CONSTANT = 5;

❖ Xem chi tiết trong trang chꢋ dẫn trước, và luyꢂn tꢁp

đến cuối chương trình hꢄc.

Slide 14

Nhập môn về lập trình (C2)

Hiển thị chuỗi

printf("Ho Chi Minh city University of Technology");

printf("Programming Fundamentals");

Slide 15

Nhập môn về lập trình (C2)

Hiển thị chuỗi

printf("Ho Chi Minh city University of Technology\n");

printf("Programming Fundamentals");

Slide 16

Nhập môn về lập trình (C2)

Hiển thị chuỗi

❖Ký tꢕ điꢒu khiꢐn

▪ \n (newline)

▪ \t (tab)

▪ \v (vertical tab)

▪ \f (new page)

▪ \b (backspace)

▪ \r (carriage return)

▪ \\: Hiꢐn thꢌ ký tꢕ \ trong chuỗi

▪ \": Hiꢐn thꢌ dꢃu nháy kép trong chuỗi

Slide 17

Nhập môn về lập trình (C2)

Hiển thị chuỗi

printf("\"Hello\nWorld!\"" );

A. "\"Hello\nWorld!\""

B. "Hello World!“

C. "Hello

World!"

Slide 18

Nhập môn về lập trình (C2)

Hiển thị chuỗi

printf( "Toan 7.5 Kha\n" );

printf( "Ly 5.0 Trung binh\n" );

printf( "Hoa 3.0 Yeu\n" );

printf( "Toan\t7.5\tKha\n" );

printf( "Ly\t5.0\tTrung binh\n" );

printf( "Hoa\t3.0\tYeu\n" );

Slide 19

Nhập môn về lập trình (C2)

Dữ liệu và kết xuất trong C

❖ Kiꢐu số nguyên

#include "stdafx.h"

#include <conio.h>

▪ Tên kiꢐu “int”, sꢈ nói sâu hơn

void main()

{

trong chương sau.

▪ Giá trꢌ ghi ra trong code (literal

printf("%d\n", 123);

printf("%5d\n", 123);

printf("%05d\n", 123);

_getch();

constant):

Ví dꢊ: 15, -20, 40, . . .

}

▪ Sꢇ dꢊng đặc tꢀ “%d” hoặc “%i”

trong printf như ví dꢊ bên

✓Câu hꢗi: luꢁt in số nguyên ra màn

hình?

Slide 20

Nhập môn về lập trình (C2)